Uzasadnienie
Skarżąca A.B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania podała, że uzyskuje emeryturę w kwocie 1.371,85 zł, mieszka u córki, której miesięcznie przekazuje kwotę około 191,40 zł tytułem kosztów utrzymania domu, pozostałe koszty swojego utrzymania, w tym wyżywienia oraz wysokie koszty leczenia, ponosi sama i nie posiada żadnych oszczędności.
W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przesłała do akt sprawy dokumenty, z których, ponad dane wskazane w treści wniosku, wynika, że w roku 2015 r. uzyskała dochód w kwocie 16.598,16 zł.
Skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowa-niu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz usta-nowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2) cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. całkowicie pozbawionych środ-ków do życia ze względu na okoliczności życiowe. Zdaniem referendarza sądowego ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania.
Zwolnienie od kosztów sądowych jest w istocie rodzajem pomocy państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Przy czym to do referendarza sądowego w wojewódzkim sądzie administracyjnym, kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena, czy takie okoliczności zachodzą.
W ocenie referendarza sądowego skarżąca w sprawie wykazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie ponosić kosztów sądowych w sprawie. Świadczą o tym z jednej strony kwota pieniężna, którą skarżąca dysponuje miesięcznie na swoje utrzymanie – 1.371,85 zł i brak majątku podlegającego spieniężeniu, a z drugiej jej wydatki i sytuacja życiowa skarżącej, w tym jej zdrowie.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2) i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.
Zaznaczyć trzeba, że zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy kosztów sądowych należnych w sprawie od dnia wydania postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, i nie obejmuje kwoty uiszczonej przez skarżącą tytułem wpisu sądowego od skargi.