Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] (nr [...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "DWIB"), po rozpatrzeniu zażalenia F. C. (dalej jako "skarżący"), na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej jako "PINB") z dnia [...] (nr [...]) wydane w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu, którym uznano zgłoszony zarzut za nieuzasadniony – utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia DWINB wyjaśnił, że wobec niewykonania przez skarżącego egzekwowanych obowiązków dotyczących usunięcia określonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy ul. K. we W. (tytuł wykonawczy nr [...] z [...]) PINB wydał postanowienie z [...] (nr [...]) nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 10 000 zł (utrzymane w mocy postanowieniem DWINB z [...] nr [...]). Dalej DWINB wyjaśnił, że skarżący nie uiścił we wskazanym terminie grzywny wobec czego PINB jako wierzyciel wystawił dnia [...] tytuł wykonawczy nr [...] dotyczący obowiązku pieniężnego, tj. uiszczenia grzywny. Tytuł wykonawczy przekazany został do właściwego organu egzekucyjnego, czyli do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], wraz z wnioskiem o przymusowe ściągnięcie nałożonej grzywny. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] pismem z 7 XII 2018 r. zwrócił się jednak do PINB, jako wierzyciela obowiązku o charakterze pieniężnym o zajęcie stanowiska w zakresie zarzutu do tytułu wykonawczego nr [...] zgłoszonego przez skarżącego i wskazującego na nieistnienie egzekwowanego obowiązku.
W ocenie DWINB nie było podstaw do uwzględnienia tego rodzaju zarzutu, tak więc stanowisko zajęte przez PINB należało uznać za uzasadnione. DWINB powołał przy tym przepisy z art. 33 ustawy z dnia 17 VI 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r., poz. 1438) – dalej jako "upea". Podkreślił, że grzywna w celu przymuszenia w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego nie została przez skarżącego zapłacona. W związku z powyższym istnieje dalej obowiązek zapłaty ww. grzywny. Zatem zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 upea zarzut nieistnienia obowiązku, na który powołuje się skarżący jest niczym nieuzasadniony, gdyż grzywna w celu przymuszenia nie została opłacona, a to jest na ten moment egzekwowany obowiązek. DWINB zasygnalizował także, że również pierwotny obowiązek niepieniężny dotyczący doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego - w związku z niewykonaniem, którego została nałożona grzywna w celu przymuszenia - nie został w całości wykonany. Jedynie wykonanie w całości obowiązku nałożonego na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane mogłoby stanowić podstawę do umorzenia postępowań egzekucyjnych.
W skardze na powyższe postanowienie skarżący zarzucił pominięcie aspektów merytorycznych sprawy. Przedstawił okoliczności dotyczące konfliktu pomiędzy skarżącym jako właścicielem budynku w zabudowie bliźniaczej przy ul. Karmelkowej 44a a właścicielem budynku przy ul. K. Zaznaczył, że PINB chce, by tylko skarżący powrócił z kominami do projektu budowlanego pierwotnego (bez aneksów) sprzed prawie 50 lat, podczas gdy skarżący użytkuje dom w obecnym stanie przez ten cały czas, nie dokonując żadnych zmian, mając wszystkie instalacje zgodnie z odbiorem budowlanym i projektami, nad którymi czuwał jego kierownik budowy G. I. Skarżący nie zgadza się, by to on musiał dostosować się do tego, że sąsiad swoje kominy wyburzył i teraz zabrakło mu kominów.
W ocenie skarżącego PINB nierówno traktuje strony i sankcjonuje samowolne roboty budowalne w budynku sąsiednim. Skarżący zaznaczył, że właściciel budynku sąsiedniego zawłaszczył jego ciągi kominowe i ścianę dzielącą oba budynki. Do ciągów kominowych skarżącego włożył kable energetyczne, kable sterownicze i rury solarne oraz podłączył piec CO na gaz, kuchnię gazową i wentylację. Na ścianie dzielącej oba budynki, podłączył ciągi wodno- kanalizacyjne. Skarżący podkreślił, że przewody kominowe skarżącego były zawsze zadbane, świadczą o tym dokumenty i zdjęcia z ekspertyzy technicznej. Przewody kominowe były niszczone od II 2013 r. przez pracowników sąsiada dla potrzeb legalizacji samowolnych robót. Budynek skarżącego przy ul. K. został zaś podłączony do ciągów kominowych zgodnie z protokołem nr [...] z dnia [...] przy obecności inspektora nadzoru budowlanego.
W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.
Mając na względzie argumentację skargi należy na wstępie podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest kontrola decyzji DWINB z [...] (nr [...]) utrzymującej w mocy decyzję PINB z [...] (nr [...]) nakazującą współwłaścicielom budynku przy ulicy K. we W. oraz współwłaścicielom budynku przy ulicy K. we W. - usunięcie zagrożenia i stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych. Kontrola rozstrzygnięć organów administracji w zakresie obowiązków wynikających z prawa budowlanego dokonana została prawomocnie wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 4 XI 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 424/16.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest zgodność postanowienia DWINB z art. 33 upea, przewidującym możliwość zakwestionowania przez zobowiązanego dopuszczalności lub prawidłowości egzekucji na wstępnym jej etapie.
Zgodnie z art. 33 § 1 upea, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
- 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
- 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
- 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
- 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
- 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
- 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
- 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
- 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
- 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
- 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Stosownie zaś do art. 34 § 1 upea, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9 upea, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.
Jak wynika z akt administracyjnych skarżący wniósł zarzut do tytułu wykonawczego nr [...]z dnia [...]a więc tytułu dotyczącego obowiązku wykonania świadczenia pieniężnego w postaci grzywny w kwocie 10 000 zł. Skarżący zarzucił przy tym wykonanie obowiązku, a więc sformułował zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 upea, co wyznaczyło organom zakres wymaganych ustaleń celem zajęcia stanowiska.
Jak trafnie wskazały organy obu instancji, grzywna nie została uiszczona, tak więc nie było podstaw do uwzględnienia zarzutu. Zresztą także w treści zarzutu skarżący nie powoływał się na tę okoliczność, a zamiast tego sugerował niezasadność egzekwowania obowiązku niepieniężnego (akta PINB, k. 55/1). W zażaleniu skarżący podkreślał wykonanie: wkładu żaroodpornego do komina nr 4, zamurowanie wylotu nr 9 od komina i otynkowanie kominów (akta DWINB, k. 58). Należy zaznaczyć, że nawet gdyby skarżący wykonał w całości obowiązek niepieniężny, skuteczne kwestionowanie tytułu wykonawczego dotyczącego należności pieniężnej (grzywny) mogłoby nastąpić dopiero po uprzednim uzyskaniu postanowienia PINB umarzającego grzywnę (zob. art. 125 upea). Wówczas można byłoby podnosić zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 upea wskazując na umorzenie obowiązku z tytułu grzywny. Jak wynika z akt postanowienie umarzające grzywnę nie mogło być jednak wydane, skoro skarżący nie wykonał w całości obowiązku niepieniężnego.
Skarżący oprócz robót wskazanych jako wykonane zobligowany był ponadto do wykonania szeregu innych prac wymienionych w sentencji decyzji nakazującej doprowadzenie budynku do należytego stanu technicznego (akta PINB, k. 1). Te obowiązki pozostają aktualne, tak więc aktualny pozostaje również przymuszający cel ustalonej przez organy grzywny. Dla oceny zasadności zarzutu nie mają również znaczenia powołane w zarzucie postępowania sądowe dotyczące decyzji Prezydenta W. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej przy ul. K. we W., ani też postępowanie dotyczące zmiany prawomocnej decyzji nakazującej usunięcie zagrożenia i stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym przewodów kominowych.
Sąd zwraca uwagę, że zarzuty przysługujące zobowiązanemu w ramach postępowania egzekucyjnego nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, która stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. (por. wyrok NSA z 16 VII 2015 r. II FSK 1553/13, publ. CBOSA). Inaczej rzecz ujmując - wierzyciel lub organ egzekucyjny, przy zgłoszeniu zarzutów z art. 33 § 1 upea nie mogą ponownie rozpoznawać sprawy od strony merytorycznej, gdyż postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem administracyjnym rozpoznawczym, w toku którego dochodzi do ukształtowania praw i obowiązków strony postępowania, lecz jest postępowaniem następczym, służącym realizacji (wykonaniu) obowiązków ustalonych w postępowaniu rozpoznawczym (por. np. wyrok NSA z dnia 21 I 2015 r., II FSK 3120/12, publ. CBOSA).
Natomiast, co do prawidłowości zastosowanej przez organ podstawy orzekania i zakresu nałożonego obowiązku skarżący mógł się wypowiadać w ramach postępowania administracyjnego, w wyniku którego została wydana decyzja administracyjna. Decyzja ta, jako ostateczna, prawomocna i pozostająca w obrocie prawnym, podlega wykonaniu. Tak samo podlega wykonaniu postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku niepieniężnego.
Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).