Uzasadnienie
Skarżąca A. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu tego żądania podała, że ma znaczne upośledzenie słuchu, nie pracuje i wraz z dwojgiem dzieci pozostaje na utrzymaniu męża. Ich czteroosobowe gospodarstwo domowe prowadzone w domu o powierzchni 121 m², posadowionym na działce o powierzchni 685 m², utrzymują z wynagrodzenia męża w kwocie 1.743,57 zł (netto), świadczeń wychowawczych na dzieci w ramach programu "500+" oraz zasiłków rodzinnych na dzieci w łącznej kwocie 259 zł. Do swoich zobowiązań i stałych wydatków wnioskująca strona zaliczyła ratę kredytu w kwocie 801,92 zł, opłatę za prąd – 302,18 zł, za gaz – 50,52 zł, za wodę – 30 zł i podatek od nieruchomości – 272 zł. Wskazała nadto, że jest właścicielką darowanego jej przez ojca mieszkania o powierzchni 33 m² i wartości 100.000 zł, które nadaje się do kapitalnego remontu i odziedziczonej po matce nieruchomości rolnej o powierzchni 1 ha i 21 arów i o wartości 20.000 zł, natomiast jej mąż – samochodu ciężarowego marki Volkswagen, rok produkcji 2004 r. (wartość 7.000 - 8.000 zł).
Skarżąca przesłała dokumenty, w których treści potwierdzenie znajdują okoliczności wskazane we wniosku, istotne z punktu widzenia rozpoznawanego żądania.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Świadczą o tym kwota pieniężna, która pozostaje do dyspozycji skarżącej na utrzymanie siebie, męża i dwojga dzieci, tj. 2.502,57 zł, brak majątku podlegającego spieniężeniu, jej sytuacja zdrowotna oraz wydatki związane z utrzymaniem jej gospodarstwa domowego. W ocenie referendarza sądowego w takiej sytuacji nie sposób przyjąć, aby wnioskująca stroną była w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania sądowego.
Istotne jest również potwierdzenie stanu rodzinnego i materialnego A. B. przez organ pomocy społecznej przy okazji wydania decyzji o przyznaniu na dzieci skarżącej zasiłków rodzinnych.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.