Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 grudnia 2011 r. strona skarżąca wniosła skargę na decyzję opisaną w osnowie niniejszego postanowienia. W skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając swój wniosek jego autor wskazał, że w obecnym stanie faktycznym, gdy inwestycja została już niemal zrealizowana, a organ drugiej instancji udzielił uczestnikowi postępowania pozwolenia na budowę uczestnik postępowania będzie mógł w bardzo krótkim czasie sfinalizować inwestycję i wystąpić o pozwolenie na użytkowanie, a następnie rozpocząć użytkować obiekt pomimo tego, iż zrealizował go wbrew przepisom prawa. Zdaniem wnioskodawcy stanowi to pierwszy argument za wstrzymaniem wykonania udzielonego uczestnikowi postępowania pozwolenia na budowę.
Ponadto – jak twierdzi autor wniosku – postępy w realizacji inwestycji i nakłady na rozpoczęcie jej użytkowania są wbrew interesowi samego uczestnika postępowania, bowiem ewentualne uchylenie przez Sąd zaskarżanej decyzji oraz odmowa przez organ l instancji pozwolenia na budowę, a także obligatoryjny nakaz rozbiórki wydany przez PINB narazi go na znaczne koszty. Koszty te mogą być mniejsze w sytuacji, gdy decyzja zostanie wstrzymana już w chwili obecnej.
Wnioskodawca zwrócił również uwagę, że skoro uczestnik postępowania realizował inwestycję pomimo tego, iż nie posiadał wymaganego prawem ostatecznego pozwolenia na budowę, to przypuszczalnie inwestycja realizowana jest również bez poszanowania dla innych wymogów prawa budowlanego lub rozporządzenia o warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W zaistniałej sytuacji dokonane przez uczestnika postępowania roboty winny być przebadane przez PINB, bowiem ich obecny stan może budzić zagrożenie dla zdrowia lub nawet życia ludzkiego, a także może zagrażać środowisku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 tej samej ustawy, sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu.
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym m. in. w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. (sygn. akt GZ 138/2004), podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji – zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. – jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia.
Stosownie do powyższych uregulowań normatywnych zaistnienie chociażby jednej z wymienionych przesłanek w art. 61 § 3 "uzasadnia wstrzymanie skarżonego aktu, jednakże to wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2008r., I FSK 983/08).
Przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są z kolei pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Użycie spójnika "lub" oznacza, iż przesłanki te mogą zachodzić alternatywnie. Sąd, rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania skarżonego aktu, powinien natomiast mieć na uwadze interes nie tylko wnioskodawcy, ale i innych uczestników postępowania oraz uwzględnić wszystkie okoliczności, nawet te niepodniesione we wniosku, o ile są możliwe do wyinterpretowania na podstawie akt sprawy (postanowienie NSA z 13.09.2005r., sygn. akt II OZ 750/05, nieopubli.).
Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt IISA/Bk 352/06, LEX nr 192964).
Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący kwestionujący decyzję udzielającą pozwolenia na budowę, musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne oraz wskazać dlaczego uznał, że osoba uprawniona do prowadzenia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi przez Sąd i to na nim spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi decyzja zostanie uchylona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt II OZ 1335/10). Powyższe nie oznacza jednak, że negatywnymi konsekwencjami wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą być dotknięci także inni uczestnicy postępowania.
Rozstrzygając więc wniosek dotyczący wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, Sąd winien ocenić go zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora jak i pozostałe strony tego postępowania.
Rozpoznając zatem wniosek skarżących w zakresie tak rozumianych przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznać należy, że nie może on zostać uwzględniony. Przede wszystkim zważyć należy, że w złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania wnioskodawcy jedynie ogólnikowo wskazali, że ze względu na wysoki stopień zaawansowania realizacji inwestycji, uczestnik będzie mógł wystąpić o pozwolenie na użytkowanie, w przypadku uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym inwestor poniesie koszty związane z rozbiórką obiektu, a ponadto, wyrazili obawę, ze budynek może nie odpowiadać stosownym warunkom technicznym. Tymczasem, aby stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wnioskodawca musi powołać się na konkretne okoliczności pozwalające wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne.
Tak jak podkreślono wyżej, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Nadto zauważyć należy, że zawarte we wniosku wywody powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco okoliczności obrazujących sytuację faktyczną wnioskodawców. Oczywiście uzasadnienie wniosku nie stanowi wymogu formalnego, lecz jego materialno – prawną argumentację. Z tego też względu jego treść nie podlega badaniu pod względem formalnym i ewentualnemu wezwaniu do jego uzupełnienia. Podlega natomiast ocenie z punktu widzenia zasadności wniosku.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazali możliwości zajścia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. W niniejszej sprawie brak jest konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw wnioskodawców. Nie wskazali oni bowiem jakichkolwiek dokumentów źródłowych odzwierciedlających, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie poparte z kolei żadnym dowodem twierdzenia nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do udzielenia ochrony tymczasowej.
Niezależnie jednak od powyższego, czyniąc zadość obowiązkowi uwzględnienia z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujących o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, Sąd rozpoznający tę kwestię nie dopatrzył się w niniejszej sprawie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając bowiem na uwadze charakter kwestionowanej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, Sąd wziął pod uwagę również skutki, jakie rozstrzygnięcie Sądu spowoduje po stronie innych osób i uczestników postępowania, w tym inwestora. Skutki wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę dotyczą bowiem przede wszystkim interesów inwestora, który ponosi ryzyko prowadzenia robót budowlanych przed rozpoznaniem skargi przez sąd i winien liczyć się z możliwością ewentualnego uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
Na marginesie wskazać można jeszcze, że w razie ewentualnego uchylenia w postępowaniu sądowym zaskarżonej decyzji zawsze potencjalnie możliwa jest rozbiórka wybudowanego obiektu i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego, zaś koszty z tym związane poniesie sam inwestor. Nie można zatem przyjąć, że zrealizowanie inwestycji doprowadzi do nieodwracalnych skutków.
Mając na względzie zaistniałe w sprawie okoliczności stanu faktycznego i kierując się dyspozycją art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia