Uzasadnienie
G. M. i D. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pismo oznaczone jako "wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia wpisów w aktach notarialnych".
Żądanie wniosku zostało sprecyzowane w petitum tego pisma – pkt 2, jako żądanie unieważnienia § 9 aktu notarialnego Repertorium [...] numer [...] z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 1998 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wyjaśnić należy przede wszystkim, że pismo wniesione w rozpoznawanej sprawie nie może być traktowane jako wniosek o wszczęcie postępowania, regulowany przepisami art. 63 i 64 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./, ale – w ocenie Sądu – stosować do niego należy przepisy dotyczące skargi, jako środka zaskarżenia kierowanego do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm./, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przepis art. 2 tego aktu stanowi natomiast, że sądami administracyjnymi są Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne.
Zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, o której mowa w art. 1 § 1 wskazanej wcześniej ustawy ustrojowej określony został w przepisie art. 3 § 2 powołanej poprzednio ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z jego treści wynika, że zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt. 1-4.
Z powyższego wynika, że w katalogu spraw podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych nie mieści się orzekanie w sprawach należących do sfery prawa cywilnego, za jaką należy uznać sprawę, w której oceniona ma być ważność umowy, zawartej w formie aktu notarialnego czy też poszczególnych jej klauzul. Umowa stanowi klasyczną czynność cywilnoprawną, regulowaną przepisami prawa cywilnego, do którego stosowania uprawnione są sądy powszechne. Posiadają one również wyłączną kompetencję do dokonania oceny prawidłowości czyli zgodności z prawem umowy i ewentualnego orzekania o jej nieważności lub nieważności jej poszczególnych postanowień /por. postanowienie SN z dnia 8 marca 2001r. III KKO 5/00, OSNP 2002/5/128/.
Rozpoznawana sprawa nie należy również do spraw, o których mowa w art. 3 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącym, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Sąd uznał, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje – zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – odrzuceniem skargi.
Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.