Uzasadnienie
W rozpoznawanej sprawie skarżący pismem z dnia [...] zatytułowanym "pozew o wydanie umowy najmu" wystąpił o "wydanie mu decyzji najmu lokalu mieszkalnego z czynszem regulowanym położonego we W. przy ul. O. [...]. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż po rozpoczęciu przez niego prac remontowych w/w lokalu, których wykonanie było - zgodnie z "Umową przedwstępną najmu lokalu z czynszem wolnym" z dnia [...] zawartej z Gminą W.- warunkiem zawarcia właściwej umowy najmu, okazało się, że stan techniczny lokalu nie pozwala na jego użytkowanie, a ustalone z Gminą roboty remontowe nie mogą poprawić tego stanu. Dodał, iż w tej sytuacji Zarząd Miasta W. podjął decyzję o rozwiązaniu przedmiotowej umowy przedwstępnej.
Skarżący podniósł, iż od września 2002 r. zamieszkuje w dwóch wyremontowanych pomieszczeniach przedmiotowego lokalu (opłacając czynsz z tego tytułu na konto Urzędu Miejskiego W.), zaś decyzją z dnia [...] orzeczono o jego zameldowaniu na pobyt stały pod wyżej wskazanym adresem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem orzekając m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach nie podjęcia przez nie w ustawowym terminie w sytuacjach przewidzianych ustawami aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt. 1-4 u.p.s.a. Z powyższej regulacji wynika zatem, że tylko w zakresie w jakim wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych oraz innych aktów i czynności (określonych w art. 3 § 2 pkt. 1-4 u.p.s.a.), Sąd ten jest także właściwy do rozpoznawania skarg na milczenie organów administracji.
Sprawy z zakresu prawa lokalowego zostały ustawą z dnia 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U z 1998 r., nr 120, poz. 787 ze zm.) wyłączone z rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnych, bowiem od chwili wejścia w życie powołanej ustawy pozycja stron stosunków prawnych dotyczących m.in. użytkowania lokali komunalnych została ustalona na zasadzie równorzędności, sprawy z tego zakresu uzyskały charakter cywilnoprawny i w myśl art. 2 § 1 k.p.c. podlegają kognicji sądów powszechnych (zob. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA/Gd 1771/96, LEX nr 44144 oraz z dnia 14 stycznia 1999 r., II SA/Gd 1911/97, LEX nr 44090).
2 sygn. akt II SA/Wr 650/04
Już fakt zawarcia z Gminą W. w dniu [...] cywilnoprawnej "Umowy przedwstępnej najmu lokalu z czynszem wolnym" winien był dać skarżącemu asumpt do stwierdzenia, iż właściwą drogą do dochodzenia swoich ewentualnych roszczeń związanych z przedmiotowym lokalem jest możliwość złożenia powództwa w sądzie powszechnym.
Podkreślić należy, iż Gmina funkcjonuje nie tylko jako podmiot władczy w sferze administracji publicznej, gdy wykonuje zadania zlecone jej ustawą przez Państwo czy gdy wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność jako wspólnota samorządowa. W zakresie stosunków majątkowych (m.in. w związku z gospodarowaniem gminnym zasobem mieszkaniowym) Gmina występuje bowiem jako podmiot cywilnoprawny na takich samych zasadach jak każdy inny uczestnik obrotu prawnego. Sąd administracyjny jest właściwy do rozpatrywania skarg tylko na pierwsze z wymienionych zakresów działalności Gminy (czy jej bezczynność w tych dziedzinach), spory powstałe zaś w związku z funkcjonowaniem Gminy jako podmiotu cywilnoprawnego rozpatruje właściwy sąd cywilny.
Na marginesie należy wskazać, iż żądanie skarżącego wykracza poza ustawowy zakres kognicji przyznanej sądowi administracyjnemu także z tego powodu, iż ze względu na charakter orzeczeń tego Sądu nie może on wydawać wyroków zasądzających, ustalających lub kształtujących prawo.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 u.p.s.a., orzekł jak w sentencji.