Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi C. J. - wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn.akt VII SA/Wa 1343/05 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...]oraz decyzję Wojewody D. z dnia [...]nr [...]podjęte w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty D. z dnia [...]Nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej D. i T. P. pozwolenia na budowę w zakresie rozbudowy budynku mieszkalnego, polegającej na nadbudowie części mieszkalnej nad istniejącym tarasem, położonego na działce przy ul. [...]w D..
W piśmie z dnia 13 sierpnia 2007 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oznaczonym jako "skarga na bezczynność PINB w Dzierżoniowie" C. J. podał, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., Wojewoda D. decyzją z dnia [...]r. stwierdził nieważności opisanej wyżej decyzji Starosty D. o pozwoleniu na budowę. C. J. wskazał, że pomimo orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. żadna z instytucji nie podjęła kroków zmierzających do wykonania tego wyroku "poprzez doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem spornego obiektu". Pomimo orzeczeń które doprowadziły do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, budowa obiektu została zakończona a organy nie podejmują żadnych kroków dla regulacji jego stanu prawnego.
W ocenie skarżącego, na skutek orzeczenia Sądu, a następnie decyzji Wojewody powstała nowa sytuacja prawna, która nakładała na organ nadzoru budowlanego obowiązek niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do uregulowania sytuacji kwestionowanego obiektu, przez nakazanie jego rozbiórki lub nakazanie sporządzenia nowego projektu budowlanego.
Wobec powyższego, skarżący poinformował, że w dniu [...]. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. o realizację wyroku Sądu i decyzji Wojewody D. oraz skutków, jakie orzeczenia te spowodowały. Następnie w piśmie z dnia [...] sprecyzował swoje żądania podkreślając, że chce "normalizacji prawnej" (doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem) spornego obiektu.
W dniu [...] C. J. otrzymał decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w niniejszej sprawie ze względu na jej bezprzedmiotowość. W tej sytuacji, w piśmie z dnia 28 maja 2007 r. wniósł "zarzuty dotyczące tej decyzji". Pismo to początkowo pozostawiono bez biegu, co spowodowało interwencję skarżącego w organie wyższego stopnia. W wyniku skargi na bezczynność Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, uznając zasadność tej skargi, wyznaczył organowi pierwszej instancji siedmiodniowy termin celem właściwego załatwienia sprawy.
Przedstawiając powyższe fakty skarżący podał również, że od kilku lat wielokrotnie składał "zarzuty" dotyczące działalności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. i odnosi wrażenie, że organ nadzoru budowlanego nie rozumie sytuacji prawnej powstałej po orzeczeniu Sądu i Wojewody, gdyż nie bierze pod uwagę skutków jakie one spowodowały i ogranicza swoje działanie tylko co do "części" pism składanych przez skarżącego. W jego ocenie organy administracji nie podejmują więc żadnych kroków zmierzających do uregulowania sytuacji prawnej obiektu, który już istnieje i co do którego stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skarżący uważa również, że urzędnicy powinni sami podjąć czynności procesowe, bez jego interwencji i wniosków. Reasumując stwierdził, że od września 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., jako organ właściwy w sprawie, nie podjął żadnych czynności wymaganych dla uregulowania stanu prawnego spornej budowy.
Wobec przedstawionej wyżej treści pisma Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. wezwał jego autora o oświadczenie: czy stanowi ono skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. w przedmiocie nierozpoznania odwołania Czesława J. z dnia [...]od decyzji tego organu z dnia [...]o umorzeniu postępowania, czy też, należy je traktować jako skargę - wniesioną w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. - na bezczynność wymienionego organu do którego skarżący zwrócił się o wykonanie wyroku WSA w Warszawie.
W odpowiedzi C. J. oświadczył, że jego pismo z dnia 13 sierpnia 2007 r. należy potraktować jako skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Jednocześnie w oświadczeniu tym skarżący obszernie przedstawił czynności jakie zostały przez niego podjęte w związku z koniecznością wcześniejszego wezwania organu do wykonania wyroku.
W odpowiedzi na tak sprecyzowana skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. wyjaśnił, że na wniosek skarżącego, w lutym 2007 r. wszczął postępowanie w sprawie nakazania rozbiórki nadbudowy tarasu i doprowadzenia obiektu do stanu sprzed budowy oraz w sprawie samowolnej budowy komina, nakazania rozbiórki rury spustowej podłączonej do rury odprowadzającej wody opadowe na teren Pana J., jak też o nakazanie rozbiórki ocieplenia w budynku przy u. Nałkowskiej 11 w D.. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...]Nr [...] umorzono postępowanie w ww. sprawie uznając je za bezprzedmiotowe. W dniu [...]C. J. złożył pismo opatrzone tytułem "dotyczy decyzji Nr[...]", w którym organ nie dopatrzył się elementów odwołania i dlatego pozostawił je w aktach jako oświadczenie strony. Jednakże w związku ze skargą na bezczynność z dnia 5 lipca 2007 r. pismo to zostało przekazane do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i aktualnie przed tym organem prowadzone jest postępowanie odwoławcze.
Wobec powyższego, a zwłaszcza wobec faktu, że sprawa dotycząca nakazu rozbiórki została zakończona decyzją o umorzeniu postępowania, która obecnie jest przedmiotem rozpoznania organu II instancji, zarzuty postawione w skardze są – w ocenie organu - niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wobec jednoznacznego sprecyzowania przez skarżącego zakresu i podstawy prawnej wniesionej skargi, Sąd zobligowany był do rozpoznania skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2005 r. VII SA/Wa 1343/05 przyjmując za podstawę jej wniesienia art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Po myśli przywołanego wyżej przepisu – wskazanego ostatecznie jako podstawa prawna skargi na bezczynność - w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, strona – po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy - może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny (§1).
W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nadal zachowującym aktualność, wielokrotnie podkreślano jednak, że przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej przez prawo (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., II SA 2015/00 nie publik).
Należy jednak wyraźnie podkreślić, że zarzut niewykonania wyroku podnoszony w oparciu o przywołany wcześniej przepis, może być skierowany wyłącznie do organu określonego w tym przepisie jako właściwy, a więc tego, którego działalność w określonej sprawie była objęta kontrolą sądową oraz treścią wydanego przez ten Sąd wyroku. Środek dyscyplinujący określony w art. 154 § 1 p.p.s.a. musi być skierowany do organu tożsamego z tym, którego decyzja objęta była kasacyjnym orzeczeniem sądu. Chodzi tu zatem o organ który występował jako strona w postępowaniu zakończonym wyrokiem lub też który działał w sprawie jako organ I instancji (jeżeli sąd swoim orzeczeniem objął również jego decyzję). Oczywistym jest, że zarzut bezczynności musi również odnosić się do tej samej sprawy administracyjnej, która poddana była kontroli sądowej.
Zdaniem składu orzekającego powyższy warunek nie został w niniejszej sprawie spełniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w wyroku z dnia 15 czerwca 2005 r. sygn.akt VII SA/Wa 1343/05 uwzględnił bowiem skargę wniesioną na orzeczenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Swoim orzeczeniem Sąd wyeliminował z obrotu prawnego nie tylko decyzję tego organu ale również – podjętą w granicach tej samej sprawy – poprzedzającą ją decyzję organu I instancji - Wojewody Dolnośląskiego. Konsekwencją powyższego wyroku był zatem powrót sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę na poziom organu pierwszej instancji – Wojewody D. - który zobowiązany był do jej ponownego rozpatrzenia, zgodnie z wytycznymi wynikającymi z wyroku Sądu.
Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że zarzut bezczynności po kasacyjnym wyroku Sądu z 15 czerwca 2005 r., gdyby rzeczywiście bezczynność taka wystąpiła, mógł być skierowany jedyne przeciwko Wojewodzie D. i w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. nie był więc organem którego działanie lub bezczynność była przedmiotem skargi, o której orzekał wyrokiem z dnia 15 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Tym samym nie był on organem zobligowanym do wykonania tego wyroku, a w konsekwencji nie był też właściwym adresatem wezwania do jego wykonania. To zaś wyłącza zasadność kierowania wobec niego zarzutów bezczynności i żądania wymierzenia mu grzywny na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a.
Odrębną sprawą jest natomiast kwestia legalności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [..] r. o umorzeniu postępowania w sprawie nakazu rozbiórki nadbudowy wykonanej w oparciu o unieważnione pozwolenie na budowę. Legalność tej decyzji, a tym samym legalność takiego sposobu załatwienia sprawy może być oceniana w odrębnych postępowaniach, najpierw odwoławczym, a następnie ewentualnie sądowoadministracyjnym, jeżeli strona zechce skorzystać ze środków zaskarżenia właściwych dla tych postępowań. Z materiałów zgromadzonych w aktach wynika zresztą, że skarżący skorzystał już ze środka zaskarżenia w postaci odwołania, uruchamiając tym samym właściwą drogę kontroli tej decyzji.
Natomiast w postępowaniu sądowym wszczętym na skutek niniejszej skargi nie jest dopuszczalne – czego zdaje się oczekiwać skarżący - kontrolowanie przez Sąd działalności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego w D. w sprawie samowoli budowlanej.
Wobec przedstawionych wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i zgodnie z art. 151 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.