Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta O. na podstawie art. 20 ust. 1, art. 21, art. 31 ust. 1, art. 37 pkt 1, art. 53, 55 ust. 1 i art. 82 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 z późn. zm.) udzielił skarżącemu określone pozwolenie wodnoprawne. Pismem z dnia [...] uczestnik wniósł na podstawie art. 133 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego (Dz. U. z 2001r. Nr 115, poz. 1229) o nałożenie na skarżącego obowiązku zaktualizowania instrukcji gospodarki wodą. Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta O. odmówił wydania tej decyzji.
Skarżący nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w tej sprawie, natomiast w dniu [...] doręczono mu odpis decyzji. Skarżący nie złożył odwołania, natomiast w dniu [...] wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Starosta na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 k.p.a. wznowił postępowanie. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] organ ten stwierdził wydanie decyzji nr [...] z naruszeniem prawa i na podstawie art. 146 § 2 k.p.a. odstąpił od jej uchylenia, gdyż w sprawie nie mogło zapaść inne rozstrzygniecie. W uzasadnieniu stwierdzono, że właściwy organ nie zatwierdził instrukcji gospodarowania wodą w treści pozwolenia wodnoprawnego. Skoro instrukcja nie istnieje w obrocie prawnym, nie było podstawy do nałożenia obowiązku jej aktualizacji. Nie było więc podstaw do uchylenia decyzji i ponownego rozstrzygania sprawy.
W odwołaniu skarżący zarzucił błędną ocenę stanu prawnego, wyrażoną w uzasadnieniu decyzji. Samo rozstrzygnięcie było prawidłowe, jednak nietrafna była ocena, że instrukcja nie istnieje w obrocie prawnym. Stanowisko to oznacza próbę zmiany stanu prawnego wynikającego z pozwolenia wodnoprawnego.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że wbrew twierdzeniu skarżącego brał on udział w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...], skoro doręczono mu ją i mógł wnieść od niej odwołanie. Skoro nie wniósł odwołania, to zgodził się z treścią rozstrzygnięcia. Organ I instancji powinien w tej sytuacji odmówić wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a.
W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji oraz uchylenie wcześniejszej decyzji nr [...]. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał dotychczasowe twierdzenia i zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Dodał, że strony dążą do przewlekania postępowań administracyjnych i wykorzystują je w trakcie walki konkurencyjnej. Decyzjami z dnia [...] Starosta obu stronom cofnął pozwolenie wodnoprawne.
Uczestnik postępowania wniósł o umorzenie postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego (art. 161 § 1 pkt 3 p.s.a.), skoro skarżący nie posiada obecnie pozwolenia wodnoprawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Jak wynika z art. 149 § 2 i art. 151 k.p.a. w postępowaniu wznowieniowym organ bada istnienie podstaw wznowienia po wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. W przypadku wniosku o wznowienie opartego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zupełnie wyjątkowo organ może odmówić wznowienia w myśl art. 149 § 3 k.p.a., gdy z samej treści wniosku wynika w sposób oczywisty, że żądanie pochodzi od niestrony (art. 147 k.p.a.). W tym przypadku bowiem niedopuszczalne jest badanie przed wznowieniem postępowania, czy wnoszący podanie ma przymiot strony. W nin. sprawie było oczywiste, że skarżący był stroną postępowania zakończonego dotychczasową decyzją. Podanie dotyczyło niewątpliwie decyzji ostatecznej i zawierało wskazanie ustawowej podstawy wznowienia, a także zostało złożone w terminie (art. 148 § 1 i 2 k.p.a.). Ocena, czy strona ta brała udział w postępowaniu albo nie brała w nim udziału bez własnej winy, wchodziła w zakres badania, czy powołana podstawa wznowienia rzeczywiście wystąpiła.
Wyrażenie takiej oceny przez wznowieniem postępowania było więc niedopuszczalne (patrz M. Jaśkowska w KPA Komentarz wyd. II s. 881-884). Nie zachodziły zatem podstawy do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania (cyt. Komentarz s. 885-888). Gdyby uzasadniony był pogląd organu odwoławczego o nieistnieniu zarzucanej w podaniu wady postępowania dotychczasowego, mógłby on rozważyć wydanie decyzji nawiązującej do określonego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. sposobu zakończenia postępowania wznowieniowego. Z pewnością wadliwa była natomiast decyzja oparta na mylnym przekonaniu, że organ I instancji bezpodstawnie wznowił postępowanie. Nie było jednak również umotywowane przeświadczenie organu, że w sprawie nie wystąpiła podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Niewątpliwie skarżący nie brał udziału w dotychczasowym postępowaniu, skoro nie został zawiadomiony o jego wszczęciu i wezwany do udziału w postępowaniu wyjaśniającym, przynajmniej do chwili doręczenia mu decyzji.
Nie uczestniczył więc w istotnym fragmencie postępowania, co mógł wprawdzie zgłosić jako zarzut w odwołaniu, leczy nieskorzystanie z możności odwołania nie pozbawiło go możności złożenia podania o wznowienie, gdyż wskazana wadliwość dotychczasowego postępowania nie została wyeliminowana przez samo jedynie doręczenie decyzji z pouczeniem o możliwości złożenia odwołania.
Podstawa wznowienia nawiązuje bowiem do zasady ustanowionej w art. 10 § 1 k.p.a. Z faktu, że strona zrezygnowała z uzyskania ponownego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (art. 15 k.p.a.) nie wynikało, że utraciło znaczenie procesowe pominięcie jej udziału w dotychczasowym postępowaniu, gdyż to wadliwość tego postępowania podlegała ocenom. Nie powinno mieć również w nin. sprawie znaczenia, że dotychczasowa decyzja była korzystna dla skarżącego, którego zarzuty dotyczyły wyłącznie fragmentu uzasadnienia decyzji. W nin. sprawie nie było również potrzeby i dostatecznych ustaleń dla wiążącego wskazania przez Sąd pożądanego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego. Wymagać będzie rozważenia, czy rzeczywiście w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 k.p.a.) oraz jakie skutki procesowe wywołało cofnięcie skarżącemu pozwolenia wodnoprawnego, o ile rzeczywiście nastąpiło decyzją ostateczną, który to fakt mógłby stanowić dodatkową podstawę dla decyzji o odmowie nałożenia obowiązku aktualizacji instrukcji gospodarowania wodą.
Organ odwoławczy dokona oczywiście oceny prawidłowości motywów decyzji odmownej przytoczonych w jej uzasadnieniu. Nie był natomiast uzasadniony wniosek o umorzenie postępowania sądowego, bowiem nie odpadł przedmiot rozpoznania w postaci kontroli legalności decyzji wydanych w postępowaniu wznowieniowym przez to jedynie, że nowa decyzja mogła wzmocnić argumentację przekonującą o prawidłowości decyzji dotychczasowej. Nie było również podstaw do uchylenia ponadto decyzji poprzedzającej decyzję zaskarżoną (art. 135 p.s.a.), gdyż, jak była już o tym mowa, jej ocena powinna należeć do organu odwoławczego, którego decyzja została uchylona z uwagi na omówione wyżej uchybienie procesowe. Następstwem tego uchybienia był właśnie brak wymaganego, ponownego rozważenia prawidłowości merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.
Dlatego i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 p.s.a., orzeczono jak na wstępie.