Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2018 r. (nr (...)) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku Z.W., A. C. i S. J. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.G. z dnia (...) maja 2018 r. (znak: (...)) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na zabudowie korytarza przez A. i M. J., w budynku nr (...) położonym w C., na działce nr (...) – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W motywach rozstrzygnięcia wyjaśnił, że organ administracji publicznej jest zobowiązany doręczyć decyzje stronom postępowania. Od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzja staje się aktem zewnętrznym, wiąże wydający ja organ oraz strony. Od tego czasu wzruszenie decyzji wymaga zachowania przewidzianej w kodeksie postępowania administracyjnego procedury.
Instytucją służącą do wzruszenia decyzji organu I instancji w trybie zwykłym jest odwołanie, które strona może wnieść w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. W powyższym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony, które nie brała udziału w postępowaniu i której organ nie doręczył decyzji, a o wydaniu jej dowiedziała się z innych źródeł. Taka osoba może wnieść odwołanie w terminie otwartym, który biegnie dla stron, którym decyzje doręczono. W razie nieskorzystania przez strony z zaskarżenia decyzji w powyższym terminie, staje się ona ostateczna.
Organ odwoławczy wyjaśnił następnie treść przepisów art. 58 i 59 k.p.a. dotyczących przywrócenia terminu. Stwierdził także, że oczywistym jest, iż odwołującym nie została doręczona decyzja PINB z (...) maja 2018 r., bowiem nie zostały one uznane za strony postępowania.
Po upływie terminu do wniesienia odwołania, w którym to terminie żadna ze stron nie wniesie środka zaskarżenia, decyzja staje się ostateczna. Wówczas pozostaje już tylko prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Podejmowane w takim przypadku próby obrony swojego interesu przez instytucje przywrócenia terminu są niedopuszczalne, gdyż z wniosku, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a. może korzystać tylko osoba, której organ doręczył decyzję, lecz która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w terminie ustawowym.
Skoro żadnej z odwołujących nie została doręczona decyzja organu PINB z dnia (...)maja 2018 r., to nie mógł rozpocząć biegu termin do wniesienia odwołania, co skutkowało odmową jego przywrócenia.
W skardze na powyższe postanowienie Z. W. zarzuciła naruszenie bliżej nieokreślonych przepisów postępowania. Po czym obszernie opisała okoliczności związane z wykonaniem prac polegających na odgrodzeniu części korytarza, zarzucając iż "decyzja z dnia (...) maja 2018 r. jest niezgodna z przepisami prawa i z prawdą." Skarżąca potwierdziła, że PINB nie doręczył odwołującym kwestionowanej decyzji a (...)WINB stwierdził, że z tego powodu nie mają prawa do wniesienia odwołania. W jej ocenie stronami są wszyscy właściciele lokali i wszyscy oni powinni otrzymać decyzję.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Uczestnicząca w rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymała stanowisko zawarte w skardze
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył, co następuje
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Z przepisu art. 58 § 1 k.p.a. może korzystać wyłącznie strona, której organ doręczył decyzję i która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w ustawowym terminie. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 grudnia 2007r., sygn. akt II OSK 1759/06; z dnia 24 listopada 2010r., sygn. akt II OSK 1762/09 – CBOSA; z dnia 5 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA 1329/95 - ONSA 1998/ 3/103; B. Adamiak [w:] B.Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. BECK, Warszawa 1996, s. 565).
Podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, bądź któremu nie doręczono decyzji, może wnieść odwołanie, jeśli otwarty jest termin do wniesienia odwołania dla strony, której doręczono decyzję, a w przypadku wielości stron postępowania, jeśli otwarty jest termin do wniesienia odwołania chociażby dla jednej ze stron, którym doręczono decyzję. Podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją, bądź któremu nie doręczono decyzji, i który nie wniósł odwołania w terminie otwartym dla strony, której doręczono decyzję, nie ma możliwości "usunięcia" skutków prawnych upływu terminu do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji podmiot taki nie może skorzystać z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż – jak już wyżej wskazano możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 k.p.a.) służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję.
Skarżącej nie doręczono decyzji organu I instancji, a termin do złożenia odwołania upłynął wraz z upływem terminu dla strony, której doręczono jako ostatniej decyzję PINB. Skarżąca nie mogła zatem w niniejszej sprawie skorzystać z instytucji przywrócenia terminu przewidzianej w art. 58 § 1 k.p.a., gdyż decyzja PINB z dnia (...) maja 2018 r. nie została jej doręczona przez organ.
Rację ma organ wskazując na instytucję prawną ustanowioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udział w postępowaniu. Przepis ten gwarantuje ochronę podmiotowi, który został pozbawiony udziału w postępowaniu w sprawie przez przyznanie prawa do żądania wznowienia postępowania i nie ma podstaw do rozszerzającej wykładni art. 58 § 1 k.p.a. Takie rozwiązanie ma umocowanie w zasadzie trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 k.p.a.).
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu ustanowionego dla skarżącej, znajduje oparcie w treści przepisu § 21 ust. 1 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.