Uzasadnienie
W skardze na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...].12.2020 r. w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego w celu egzekucji obowiązku C. W. (dalej: skarżący) wniósł o wstrzymanie wykonania wskazanego postanowienia.
Skarżący w uzasadnieniu wskazał jednocześnie, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej na dowód czego przedstawił zaświadczenie z ZUS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Rozpatrując wniosek strony w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd związany jest zamkniętym katalogiem dwóch przesłanek pozytywnych, którymi są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Omawiany przepis nie nakłada przy tym na stronę obowiązku udowodnienia wyżej wskazanych przesłanek. Wnioskodawca musi jednakże uprawdopodobnić ich zaistnienie. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Przy rozstrzyganiu wniosku sąd może opierać się na oświadczeniach i dokumentach przedstawionych przez wnioskodawcę, mając na uwadze też dokumenty zgromadzone w ramach prawa pomocy
Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 VIII 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie NSA z 8 VIII 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14 – publ. CBOSA).
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w cytowanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Mając na uwadze powołane przez skarżącego okoliczności oraz przedłożone do akt sprawy dokumenty (także w toku postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy), Sąd uznał, że w sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim wysokość kosztów wykonania zastępczego, które oszacowane zostały na kwotę 182 040 zł. Sąd stwierdził, że wykonanie zaskarżonego postanowienia może narazić w efekcie skarżącego na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wskazać należy, że skutków wykonania zaskarżonego postanowienia, nie można rozpatrywać w oderwaniu od indywidualnych okoliczności sprawy. Skarżący utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego, a córka, z którą mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, otrzymuje świadczenie rentowe. Uwzględnić należy także wysokość wydatków związanych z utrzymaniem. Tym samym brak wstrzymania zaskarżonego postanowienia może zagrażać poczuci godności skarżącego.
Należy jednocześnie podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności aktu. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu jest niezależne od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono jak sentencji.