Uzasadnienie
Uczestnik postępowania A. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W jego uzasadnieniu podała, że ma 91 lat, z emerytury wypłacanej w kwocie 1.187,95 zł ponosi koszty utrzymania swojego jednoosobowego gospodarstwa domowego: opłaca czynsz i media – kwotą 305 zł, kupuje leki – za kwotę 150-200 zł, wykupuje ubezpieczenie na życie – kwotą 22,35 zł miesięcznie i opłaca pozostałe koszty utrzymania – kwotą 252 zł. Wskazała na posiadanie oszczędności w kwocie 10.000 zł.
Do akt sprawy wnioskodawca przedstawił dokumenty, w których treści potwierdzenie znajdują informacje podane we wniosku. Wynika z nich nadto, że w roku 2017 uzyskał dochód z emerytury w łącznej kwocie 13.337,20 zł.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) ustawy procesowej).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów postępowania sądowego można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę albo uczestnika postępowania postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania sądowego jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu radcy prawnego jest natomiast nieodpłatne korzystanie uczestnika postępowania z usług profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że wnioskodawca ze względu na swój stan majątkowy nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy zaistniała ustawowa przesłanka do przyznania uczestnikowi postępowania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, określona w art. 246 § 1 pkt 1) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Świadczą o tym kwota pieniężna, którą A. B. dysponuje miesięcznie na swoje utrzymanie, brak majątku podlegającego spieniężeniu oraz jej sytuacja życiowa. Oceny tej nie zmienia przyznany fakt posiadania oszczędności, które wobec wieku uczestnika postępowania oraz wysokości jej bieżącego dochodu stanowią zabezpieczenie ponoszenia kosztów koniecznego jej utrzymania.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) oraz art. 33 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.