Uzasadnienie
Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z [...] nr [...], mocą to którego nałożono na W. M. przy ul. [...] we W. (dalej: strona skarżąca, wspólnota) grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30 tys. złotych.
Pismem z [...] strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na ww. postanowienie w przedmiocie wskazanym w sentencji. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wskazano, że dzięki podstemplowaniu balkonów zaistniałe opóźnienie w przeprowadzeniu ich remontu nie niesie ze sobą ryzyka ani dla zdrowia ludzkiego ani dla mienia. Uwypuklono również fakt, że większościowy udziałowiec wspólnoty (Gmina W. – 59,48% udziałów) uzależnia wyrażenie zgody na remont elewacji (w tym balkonów) od jednoczesnego przeprowadzenia remontu dachu, jednakże pozostali udziałowcy nie są w stanie od razu wyasygnować dużych środków finansowych celem przeprowadzenia gruntownego remontu (co niewątpliwie ma swoje uzasadnienie zarówno ekonomiczne jak i logistyczne). Wspólnota aktualnie oczekuje na przedstawienie oferty kredytu przez bank, a konieczność uiszczenia grzywny w tak dużej wysokości spowoduje dalsze opóźnienie w rozpoczęciu zamierzonych robót budowlanych.
Stały wzrost cen materiałów budowlanych i wizja konieczności zapłaty grzywny w wysokości 30 tys. złotych spowodują, że strona skarżąca będzie musiała zaciągnąć jeszcze większe zobowiązanie finansowe o kwotę uiszczonej grzywny, a w konsekwencji dojdzie do zaistnienia faktycznej znacznej szkody w majątku wspólnoty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, oznacza, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji czy postanowienia, strona skarżąca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA z 14.11.2006 r., sygn. akt II FZ 585/06).
Oceniając złożony w niniejszej sprawie wniosek w zakresie tak rozumianych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej Sąd uznał, że nie może on zostać uwzględniony. Strona skarżąca nie przedstawiła konkretnych okoliczności, które pozwalałyby na przyjęcie, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest w stosunku do niej uzasadnione. Strona skarżąca żądając wstrzymania wykonania postanowienia, ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Nie będzie zatem wystarczający ogólny wywód strony skarżącej. Jej twierdzenia powinny bowiem wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten - wyręczając go - niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (postanowienie NSA z 25.04.2012 r., sygn. akt II FSK 498/12).
Strona skarżąca własnym działaniem mogła przy tym uniknąć i nadal może uniknąć uiszczenia nałożonej grzywny. W myśl bowiem art. 125 § 1 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479), która określa szczegółowo zasady prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ograniczając zastosowanie sposobów egzekucji w kontekście ich uciążliwości, jak również chroniąc zobowiązanego przed nadmiernym uszczerbkiem majątkowym i ewentualnym pozbawieniem go środków do życia - w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu.
Tym samym wystarczającym jest aby skarżąca wykonała nałożony na nią ostateczną decyzją obowiązek jeszcze przed uiszczeniem bądź ściągnięciem grzywny, wówczas nie poniesie negatywnych konsekwencji finansowych w postaci konieczności dodatkowego uiszczenia grzywny. Stosownie do art. 126 powołanej ustawy nawet w razie uiszczenia bądź ściągnięcia grzywny w uzasadnionych przypadkach na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może ona być zwrócona w wysokości 75 % lub w całości. Wskazać w tym miejscu należy, iż istotą i funkcją grzywny w celu przymuszenia jest stan ekonomicznego zagrożenia, które skłoni stronę, w celu uniknięcia go, do wykonania nałożonego ostateczną decyzją obowiązku, od którego wykonania uporczywie się uchyla.
Na uwagę zasługuje również fakt, że postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania określonego obowiązku, nie jest co do zasady rozstrzygnięciem, którego wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Postanowienie tego rodzaju dotyczy świadczenia pieniężnego, które z reguły jest odwracalne, a w przypadku zaskarżenia go do sądu administracyjnego i ewentualnego uwzględniania takiej skargi, pozostaje możliwość domagania się jego zwrotu (zob. postanowienie NSA z 01.04.2005r., sygn. akt II OZ 210/05). W przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z 20.12.2004 r. w sprawie o sygn. akt GZ 138/04). Niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody tego rodzaju we wniosku jednak nie wykazano.
Ponadto należy zaznaczyć, że odmowa wstrzymania wykonania decyzji nie oznacza oceny zasadności skargi. Ewentualna niezgodność postanowienia z prawem, która co do zasady będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania, jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.