Uzasadnienie
Stan faktyczny przedstawiał się następująco. L. P. złożył w dniu 5 sierpnia 2002 r. do Spółdzielni Mieszkaniowej [...] żądanie dotyczące rozliczeń Spółdzielni za centralne ogrzewanie za lata 1995-2001, zwrot nadpłaconych kwot oraz zmianę zasad rozliczeń.
W dniu 6 listopada 2003 r. złożył zaś do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w zakresie pisma z dnia 5 sierpnia 2002 r. oraz o zobowiązanie Zarządu do udzielenia odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę spółdzielnia wniosła o jej oddalenie lub odrzucenie. Zakwestionowała właściwość sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Ponadto podniosła, że udzieliła skarżącemu odpowiedzi w dniu [...] czerwca 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że:
Po pierwsze sąd ustosunkował się do zarzutu braku właściwości w przedmiotowej sprawie.
Należy w związku z tym zauważyć, że zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka zaś sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.
Jednocześnie należy podkreślić, że zarówno na tle art. 16 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), jak i art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270) nie budziła wątpliwości kompetencja sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Wynika ona bowiem z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198), przy czym nie zachodzi tu przypadek właściwości sądu powszechnego na podstawie art. 22 tej ustawy.
Jednocześnie, już Naczelny Sąd Administracyjny w wielu swoich orzeczeniach, m.in. w wyroku z dnia 20 czerwca 2002 r. II SAB 113/02 czy w wyroku z 16 listopada 2003 r. II SAB 119/03 podkreślał, że spółdzielnie mieszkaniowe są podmiotami zobowiązanymi do udzielenia informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jako jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.
Podkreślił on przy tym, że spółdzielnie nie tylko reprezentują swoich członków i nie stanowią typowych spółdzielni nastawionych wyłącznie na działalność gospodarczą w celu osiągnięcia zysku, ale mają na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych społeczeństwa. Mieści się to w kategorii szeroko pojętych zadań publicznych, gdyż zgodnie z art. 75 konstytucji RP władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności przeciwdziałają bezdomności, wspierają rozwój budownictwa socjalnego oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania. Z tego też względu spółdzielnie mieszkaniowe korzystają w szerokim stopniu z pomocy państwa i pomocy jednostek samorządu terytorialnego, m.in. w postaci uzyskiwania terenów pod budownictwo.
Państwo udziela też pomocy w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych – na podstawie ustawy z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (Dz. U. 2003 r. Nr 119, poz. 1115), obejmuje poręczeniem niektóre spłaty kredytów — zgodnie z ustawą z 29 listopada 2000 r. o objęciu poręczeniami Skarbu Państwa spłaty niektórych kredytów mieszkaniowych (Dz. U. 2000 r. Nr 122, poz. 1310 ze zm.), a także popiera niektóre formy budownictwa mieszkaniowego – por. ustawa z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (DZ. U. 2000 r. Nr 98, poz. 1070 ze zm.).
Na podstawie tej ostatniej ustawy utworzono m.in. Krajowy Fundusz Mieszkaniowy służący realizacji zadań wynikających z polityki państwa w zakresie gospodarki mieszkaniowej oraz rozwoju budownictwa mieszkaniowego (art. 16 ustawy). Jego środki mogą być przeznaczone, zgodnie z art. 18 m.in. na pośrednie formy pomocy spółdzielniom mieszkaniowym na przedsięwzięcia inwestycyjno-budowlane mające na celu budowę lokali mieszkalnych na wynajem itp.
Państwo wspiera też budownictwo mieszkaniowe poprzez różnorodne formy kredytowania oraz ulgi podatkowe związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. Z tego względu spółdzielnie mieszkaniowe można uznać za objęte obowiązkiem informacyjnym na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Jednocześnie wniosek skarżącego dotyczył przynajmniej w części informacji publicznej, którą art. 1 ust. 1 ustawy określa bardzo szeroko, jako każdą informację o sprawach publicznych, a precyzując w art. 6 ust. 1 pkt 2 zalicza do niej w szczególności informacje o podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1, więc m.in. o spółdzielniach, w tym o ich statusie, organizacji, przedmiocie działalności itp.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i 15 ust.
2. W przeciwnym razie organ winien wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji z tego powodu, że np. jest ona objęta określoną tajemnicą (art. 16 ust. 1 ustawy). Zdaniem sądu, również odmowa informacji, z uwagi na to, że nie stanowi ona informacji publicznej powinna być dokonana w drodze decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał bowiem w swoim orzecznictwie, że odmowa dokonania czynności materialno-technicznej - a taki charakter ma udzielenie informacji — powinno zawsze następować w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 25 lutego 1983 r. II SA 2083/82, ONSA 1983 r. nr 1, poz. 14, czy wyrok NSA z 14 czerwca 1983 r. SAB Wr 6/83 za: Materiały do nauki prawa administracyjnego, pod red. M. Kuleszy, Warszawa 1985 r. s. 245-249).
W przedmiotowej sprawie skarżący złożył wniosek w dniu 5 sierpnia 2002 r. i do dnia orzekania spółdzielnia ani nie udzieliła mu informacji, ani nie wydała decyzji ojej odmowie. Pozostawała więc w bezczynności.
Sąd nie podzielił stanowiska Spółdzielni, iż jest ona zwolniona z dalszego obowiązku informacyjnego, z uwagi na fakt, iż odpowiedzi udzieliła w dniu [...] czerwca 2002 r. W aktach brak jest bowiem takiego dokumentu, organ proszony o nadesłanie całych akt odpowiedział natomiast, że takowych nie prowadzi. Skarżący na rozprawie zakwestionował udzielenie mu informacji. Nie ma więc w sprawie wiarygodnego dowodu na ustanie bezczynności organu.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 149 w związku z art. 132 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 2 i 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.