Uzasadnienie
Skarżący wnieśli do sądu skargę na bezczynność wójta gminy B. w nadaniu biegu sprawie przejęcia wsi B. z gminy B. do gminy S. Mimo wystąpienia mieszkańców z 27 lutego 1998 r. i wyrażenia takiej woli w toku konsultacji, wójt nie przygotował - zdaniem skarżących - wymaganej dokumentacji i nie przesłał wojewodzie M. całości akt wymaganych do zmiany granic obu gmin według stosownych przepisów.
W odpowiedzi wójt wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej w świetle art. 17 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym bądź o jej oddalenie, ponieważ, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym, zmiana granic gmin następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów i brak jest przepisów regulujących sposób dokumentowania wniosków mieszkańców w tego rodzaju sprawach. Niezależnie od powyższych uwag wójt stwierdził, że zostały podjęte nieodzowne czynności w celu przygotowania niezbędnej dokumentacji. Po określeniu zasad konsultacji społecznych uchwała rady gminy w B. z 23 marca 1998 r., w dniach 20-25 kwietnia 1998 r. przeprowadzono konsultację z mieszkańcami wsi B., do których następnie ustosunkowały się zarząd gminy i rada gminy.
W toku gromadzenia materiałów geodezyjnych uzyskano informację z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, że - stosownie do par. 7 niepublikowanej uchwały nr 101/97 Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 1997 r. w sprawie zasad przygotowania i przeprowadzenia reformy administracji publicznej - do końca 1998 r. nie będą rozpatrywane wnioski dotyczące zmiany granic gmin, o czym powiadomiono mieszkańców wsi pismem z 18 czerwca 1998 r. Na początku 1999 r. część mieszkańców tej wsi wycofała swoje poparcie inicjatywie przejścia wsi do gminy S., co dodatkowo znalazło potwierdzenie na zebraniu wiejskim 27 lutego br. przy wyborze sołtysa. Dopiero po otrzymaniu 30 marca 1999 r. kolejnego pisma inicjatorów powyższej zmiany z podpisami mieszkańców wsi, sprawa ponownie stała się aktualna i po spotkaniu zarządów gminy z wójtem gminy S. i starosta S. zorganizowanym 16 kwietnia br. nastąpiło sformułowanie negatywnych opinii przez obie rady gminy odnośnie celowości zmiany granic gmin.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Art. 4 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. stanowi, że tworzenie, łączenie, podział i znoszenie gmin, ustalenie ich granic i nazw oraz siedzib władz następuje w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.
Ponadto art. 5a tej ustawy upoważnia radę gminy do określenia uchwała zasad i trybu przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy, gdy są one przewidziane ustawa lub dotyczą innych spraw ważnych dla gminy. Z tych przepisów oraz zawartego w art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA określenia istoty niektórych form działania administracji publicznej można sformułować pogląd o uprawnieniu mieszkańców domagania się od wójta gminy podjęcia niektórych czynności w celu nadania właściwego biegu sprawie objętej art. 4 ust. 1 omawianej ustawy. Do takiej czynności należy bezspornie przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami gminy /wsi/, których dotyczyć maja proponowane zmiany.
Wobec braku określenia innych jeszcze czynności przez akty prawne składające się na system źródeł prawa, posiłkowe znaczenie maja wytyczne Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 lutego 1997 r. dotyczące sposobu dokumentowania podobnego rodzaju wniosków. W rezultacie chodzi o zróżnicowane czynności opisane w odpowiedzi na skargę, które składają się na dokumentację sprawy ostatecznie załatwionej przez Radę Ministrów. Przy takiej konsultacji sąd przyjął - co do zasady - za dopuszczalne złożenie skargi mieszkańców na bezczynność wójta w oparciu o art. 17 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z 11 maja 1995 r., jeżeli nie dokonał on czynności od których uzależnione jest nadanie sprawie dalszego biegu.
W ocenie sądu skarga na bezczynność wójta gminy B. nie jest zasadna. Bezpośrednio po otrzymaniu wystąpienia mieszkańców wsi B. z 27 lutego 1998 r. zostały podjęte bez zwłoki omówione czynności, jednak z uwagi na wstrzymanie do końca 1998 r. korekt w podziale administracyjnym państwa na szczeblu podstawowym, sprawie nie nadano dalszego biegu. Również wójt gminy nie pozostawał w zwłoce na początku 1999 r., kiedy na zebraniu wiejskim 27 lutego podczas dyskusji mieszkańcy kwestionowali celowość przeniesienia ich wsi do innej gminy, co dodatkowo potwierdzili w wystąpieniu do rady gminy z 3 marca 1999 r. podpisanym przez 36 osób. Na tym etapie pojawiły się wątpliwości, czy wystąpienie mieszkańców z 27 lutego 1998 r. jest aktualne. Dopiero pismo z 26 marca 1999 r. podpisane przez większość mieszkańców wsi wyeliminowało te wątpliwości, wskutek czego obie rady gminy w kwietniu br. wyraziły swoje opinie, a wójt do końca maja br. miał przesłać akta całej sprawy wojewodzie /z oświadczenia jego pełnomocnika złożonego na rozprawie sądowej/.
W świetle powyższych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę.