Uzasadnienie
R. S. pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w B. o przesłanie mu wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami za lata 2010-2104 w sprawach zarejestrowanych w repertorium [...] pod symbolem [...],[...].
Następnie R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę, w której żądał zobowiązania Prezesa Sądu Okręgowego w B. do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z ww. wnioskiem, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, dalej zwana u.d.i.p.) poprzez błędne kwestionowanie jego prawa do uzyskania informacji publicznej, art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, art. 14 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji w sposób zgodny z wnioskiem, art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez brak wydania decyzji w sytuacji, gdy stanowisko organu było negatywne wobec wniosku strony,
5. art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 4 litera a tiret pierwszy u.d.i.p. poprzez bezzasadną odmowę udostępnienia informacji publicznej dotyczących władzy publicznej.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że na skutek złożenia ww. wniosku organ pismem z dnia [...] września 2014 r. przesłał skarżącemu kilka orzeczeń z żądanej kategorii twierdząc, że przesłane orzeczenia są reprezentatywne dla tej kategorii. Tym samym wobec nie rozstrzygnięcia sprawy organ znajduje się w zwłoce.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu z zastrzeżeniem art. 5 ustawy. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia uzyskania informacji publicznej (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).
Ponadto nie można, z zastrzeżeniem ust. 1 i 2, ograniczać dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, ze względów na ochronę interesu strony, jeżeli postępowanie dotyczy władz publicznych lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, albo osób pełniących funkcje publiczne - w zakresie tych zadań lub funkcji (art. 5 ust. 3 u.d.i.p.). Udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 4 litera a tiret pierwszy u.d.i.p.), np. wyroków sądowych. Wyrok z zasady w każdym postępowaniu cywilnym ogłaszany jest publicznie (art. 154 § 2 k.p.c., czego nie wyklucza nawet rozpoznanie sprawy przy drzwiach zamkniętych – art. 326 § 3 k.p.c.), a zatem wyrok jako taki jest informacją publiczną, co znajduje uzasadnienie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, w świetle którego wyrok mieści się w kategorii dokumentów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. (wyrok NSA z 16.12.2005 r., OSK 1782/04, Lex 188809, wyrok WSA w Warszawie z 25.05.2004 r., II SAB/Wa 83/04, Lex 158993, wyrok WSA w Warszawie z 25.04 2004 r., II SAB/Wa 58/04, Lex 158991), a zatem co do zasady wnioskodawca może żądać udostępnienia wyroków określonych spraw.
W kontekście powyższych wywodów nie ma wątpliwości, że wyrok sądowy wydawany publicznie przez umocowany do tego sąd w zakresie jego kompetencji do władczego decydowania o prawach i obowiązkach stron postępowania, spełnia warunki do uznania go za informację publiczną w rozumieniu przepisów cytowanej wyżej ustawy.
Art. 14 ust. 1 u.d.i.p. określa wyraźnie, że informację publiczną udostępnia się wnioskodawcy w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie wskazanej we wniosku. Wniosek skarżącego dotyczył wszystkich wyroków wydanych w latach 2010-2014, a zarejestrowanych w repertorium [...] pod symbolem [...] i [...]. Zatem skarżący nie wnosił o przesłanie wyroków reprezentatywnych, a wszystkich wyroków z danej kategorii. Nie można zatem uznać, że wniosek został załatwiony.
Akta sądowe podlegają udostępnieniu po koniecznym zanonimizowaniu ze względu na prywatność osób fizycznych (vide wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 3.04.2014 r., II SA/Go 127/14, WSA w Łodzi z 10.10.2013 r., II SA/Łd 684/13). Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną przez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu, a nie przetworzeniu (wyrok WSA w Warszawie z 5.11.2013 r., II SA/Wa 1455/13). Wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej pomimo tego, że bezsprzecznie wymaga dodatkowego nakładu pracy, nie jest wnioskiem o udzielenie informacji publicznej przetworzonej i jako taki nie wymaga wykazania istnienia interesu publicznego (patrz wyrok WSA w Białymstoku z 29.07.2014 r., II SA/Bk 465/14).
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu tego stanowiska wskazano, że [...].09.2014 r. przesłano skarżącemu kopie zanonimizowanych wyroków w [...] sprawach jednocześnie informując, iż orzeczenia te są reprezentatywne dla tej kategorii spraw, a przygotowanie wszystkich orzeczeń wymagałoby oddelegowania pracownika, co przy aktualnym obciążeniu pracą nie jest możliwe.
Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze stwierdzić należy, że błędnie zarzucono naruszenie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., ponieważ na żadnym etapie rozpatrywania wniosku skarżącego nie kwestionowano jego prawa do uzyskania informacji publicznej. Takową informację skarżącemu przekazano [...].09.2014 r. Nie można także zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Skarżącemu udostępniono informację publiczną niezwłocznie, a przypomnieć należy, iż ta informacja wymagała uprzedniego jej przygotowania związanego z czasochłonnym procesem anonimizacji odpisów wyroków przesyłanych skarżącemu.
Nie sposób także podzielić pozostałych zarzutów opisanych w punktach 3-5 skargi. W ocenie organu, skarżącemu udostępniono informacje publiczną odpowiadającą treści złożonego wniosku, a w tych okolicznościach nie zaistniała potrzeba wydania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Z tych też powodów niezrozumiały był zarzut skarżącego dotyczący bezzasadnej odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełnione zostały warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu, gdyż skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (vide wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, LEX nr 236545).
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Konkretyzacją tego prawa zajmuje się m.in. ustawa o dostępie do informacji publicznej, gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Wobec treści powyższego przepisu bezsporne jest, że Prezes Sądu Okręgowego w B. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Informacją publiczną, w rozumieniu omawianej ustawy, jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i bezspornie walor taki posiadają wyroki sądowe.
W sprawie bezsporne było zatem to, że organ był zobowiązany do udzielenia skarżącemu żądanej przez niego informacji publicznej (co znajduje również potwierdzenie w fakcie przesłania skarżącemu części żądanych przez niego wyroków z uzasadnieniami). Jak wynika z tego, organ jedynie częściowo rozpoznał wniosek skarżącego przesyłając jedynie, jak to określił, reprezentatywne dla żądanych przez niego rodzajów spraw, wyroki wraz z uzasadnieniem. Tym samym stwierdzić należy, że organ pozostawał w bezczynności odnośnie wniosku skarżącego. Dochodząc do wniosku, że z określonych powodów może udostępnić skarżącemu jedynie część żądanych przez niego informacji, organ równocześnie nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w pozostałym zakresie, co zobowiązany był uczynić. Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, a takowej w niniejszej sprawie organ nie wydał.
Reasumując, odmawiając udostępnienia skarżącemu części żądanych przez niego informacji publicznych (wyroków wraz z uzasadnieniami za lata 2010-2104 w sprawach zarejestrowanych w repertorium [...] pod symbolem [...],[...]), organ winien wydać w tym zakresie stosowną decyzję pozwalającą na zweryfikowanie prawidłowości jego stanowiska, czego niewątpliwie nie uczynił. Podnoszone przez organ zarzuty w odpowiedzi na skargę, związane z czasochłonnością przygotowania żądanych przez skarżącego informacji, będą mogły być ocenione jedynie w drodze kontroli takiej decyzji.
Mając na uwadze powyższe należało na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzec jak w pkt 1 wyroku.
W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co wynika z okoliczności, że organ częściowo rozpoznał wniosek skarżącego, a brak rozstrzygnięcia w pozostałym zakresie uzasadnił koniecznością czasochłonnego procesu anonimizacji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 i § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr z 2013 r. poz. 461).