Uzasadnienie
W dniu [...] 2015 r. T. Ź., za pośrednictwem poczty elektronicznej, zwrócił się do [...] Sp. z o.o. w [...] (dalej jako: "Przedsiębiorstwo") o udzielenie odpowiedzi w formie e-maila na następujące pytania:
- - "Czy korzystacie Państwo ze stałej lub doraźnej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata lub radcę prawnego?"
- - "Jakie są koszty roczne brutto oraz miesięczne brutto obsługi prawnej realizowanej na Państwa rzecz?"
- - "Jaka część (podać w procentach) środków przeznaczonych na Państwa funkcjonowanie pochodzi ze źródeł publicznych (w tym samorządowych)?"
- - "Czy wystąpiło, a jeśli tak to ile wyniosło łączne zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie Państwa działalności?"
- - "Ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada Państwa podmiot oraz o ile osób/podmiotów wzrosło zadłużenie w relacji roku 2014 do roku 2013?"
Pismem z dnia [...] 2015 r. T. Ź. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność [...] Sp. z o.o. [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Skarżący podniósł, że do dnia wniesienia skargi nie została mu udzielona odpowiedź na jego wniosek z dnia [...] 2015 r. Wskazał, że na Przedsiębiorstwie spoczywał obowiązek udzielenia informacji publicznej, gdyż jest ono spółką komunalną, a dokumenty związane z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego są informacją publiczną. Skarżący wniósł jednocześnie o stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo przyznało, że było w bezczynności. Wskazało jednocześnie, że odpowiedzi na zadane pytania udzieliło pismem z dnia [...] 2015r. Nie zgodziło się natomiast z zarzutem skarżącego, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Przedsiębiorstwo zwróciło uwagę, że skarżący wysyłając do niego pismo nie żądał nawet potwierdzenia, co pozwoliłoby odróżnić wiadomość skarżącego od wiadomości wysyłanych przez oszustów, wiadomości zawierających wirusy lub innej niechcianej korespondencji. Dodało, że w dacie wpłynięcia wiadomości był akurat okres urlopowy. Zdaniem Przedsiębiorstwa gdyby skarżący ponownie wystąpił o udzielenie odpowiedzi na pytania, nie byłoby potrzeby prowadzenia w niniejszej sprawie postępowania sądowoadministracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. tj. z 2015r., poz. 2058 ze zm). W świetle treści przepisu art. 2 ust 1 cyt. ustawy każdemu podmiotowi przysługuje uprawnienie do dostępu do informacji publicznej. W przepisie art. 4 ustawy wskazano podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej.
Wskazać w tym miejscu należy, że bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (cyt. wyżej) terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.
Aby zatem dokonać oceny, czy skarga jest zasadna, należało w pierwszej kolejności zbadać, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Przechodząc do oceny powyższych przesłanek należy zauważyć, że nie ulega wątpliwości, że [...] Sp. z o.o. [...] należy do kręgu podmiotów objętych regulacją art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (cyt. wyżej). Jest bowiem osobą prawną, realizującą zadania publiczne w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, będące zadaniami własnymi gminy, co wynika z art. 3 ust. 1 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. tj. z 2015, poz. 139 ze zm.). Działalność w opisanym wyżej zakresie prowadzi przy wykorzystaniu mienia komunalnego. Jedynym udziałowcem spółki jest Gmina [...].
W związku z tym należy podnieść, że realizacja zadań własnych gminy przez Przedsiębiorstwo będące wyodrębnionym prawnie podmiotem prowadzący swoją działalność z wykorzystaniem mienia gminy, obligowała ten podmiot do udzielania informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu, związanej z przedmiotem prowadzonej działalności.
Kolejnym elementem stanu faktycznego podlegającym badaniu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy żądane przez skarżącego dane stanowią informację publiczną.
Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej dają podstawę do przyjęcia, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych oraz wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06). Ocenie Sądu podlega, czy informacje w tym zakresie mieszczą się w publicznej sferze działania adresata wniosku, ażeby nie narazić się na zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który przewiduje pewne ograniczenia w dostępie do informacji publicznej m.in. ze względu n a prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
W ocenie Sądu żądane przez skarżącego dane stanowią informację publiczną. Informacja dotycząca obsługi prawnej, źródeł finansowania działalności, dłużników spółki dotyczą ściśle publicznej sfery działania podmiotu.
Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności - w terminie wskazanym w art. 13 omawianej ustawy tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Jak wynika z akt sprawy Przedsiębiorstwo w chwili wniesienia przez skarżącego skargi do Sądu pozostawało w bezczynności. Dopiero w piśmie z [...] 2015 r. (L.dz. [...]) udzieliło skarżącemu informacji publicznej w zakresie żądanym we wniosku z dnia [...] 2015 r. Oznacza to, że Przedsiębiorstwo pozostaje już w bezczynność i bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie go do załatwienia wniosku skarżącego, albowiem przedmiot postępowania sądowego, jakim była bezczynność strony przeciwnej, przestał istnieć w dacie orzekania.
Wskazać należy, że podjęcie działania przez podmiot, którego bezczynność była przedmiotem skargi, nie zwalnia Sądu z obowiązku rozważenia i dokonania oceny, czy jego bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz, w zależności od tej oceny, ewentualnego orzeczenia o wymierzeniu temuż podmiotowi grzywny. Stosownie bowiem do treści art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Oceniając bezczynność organu Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienia Przedsiębiorstwa dotyczące trudności z odróżnieniem otrzymanego od skarżącego maila od niechcianej korespondencji (tzw. spamu), a także to, że Przedsiębiorstwo niezwłocznie po otrzymaniu skargi, uznając swoją bezczynność, udzieliło żądanej informacji publicznej. W ocenie Sądu wyjaśnienia Przedsiębiorstwa wskazują na to, że jego bezczynność nie miała charakteru rażącego. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ (podmiot zobowiązany) czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, Przedsiębiorstwu nie można przypisać złej woli.
Z tych wszystkich powodów Sąd orzekł w punkcie pierwszym wyroku o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej, w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W punkcie drugim wyroku Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził, że Przedsiębiorstwo dopuściło się bezczynności. Natomiast stwierdzenie, że jego bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszenie prawa oparto na art. 149 § 1a p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 201 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) zasądzając od Przedsiębiorstwa na rzecz skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania, na które składa się kwota 100 zł wpisu od skargi oraz 240 zł wynagrodzenie radcy prawnego i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa