Uzasadnienie
II SAB /Bd 15/08
Pismem z dnia [...] r. R. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B., polegającą na nie wydaniu przez ten organ decyzji o odmowie zwrotu kwoty 2400 zł uiszczonej tytułem korzystania ze świadczenia zdrowotnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że bezczynność organu uniemożliwia mu skorzystanie z toku instancji odwoławczej w celu uzyskania zwrotu kosztów świadczenia leczniczego, którego udzielono mu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że jako osoba podlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu według ustawodawstwa brytyjskiego, skarżący uprawniony był jedynie do świadczeń zdrowotnych w sytuacjach określonych w Rozporządzeniu Rady(EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.Urz. WE L 149,5.7.1971 ze zm.) oraz Rozporządzenia Rady(EWG) 574/72 z dnia 21 marca 1971r. w sprawie wykonywania Rozporządzenia EWG nr 1408/71 (Dz.Urz. WE L 74,z dnia 27 marca 1972r. ze zm.)
Dyrektor Oddziału Funduszu wskazał ponadto, że treść art.109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.Nr 210,poz.2135 ze zm.). wskazuje, że przepis ten ma charakter kompetencyjny i określa zakres spraw, jakie mogą być rozstrzygane przez organy NFZ w drodze decyzji administracyjnych. Zwrot kosztów leczenia nie mieści się we wskazanym zakresie. Wobec powyższego pismem z dnia [...] r.udzielono skarżącemu wyczerpującej odpowiedzi na jego żądanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna bez badania jej zarzutów merytorycznych.
Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Stosownie o art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy sąd jest właściwy w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 tego przepisu.
Zgodnie zaś z treścią art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie w sprawie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), a także inne niż wyżej wymienione akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (pkt 4). Właściwość sądów administracyjnych w zakresie skarg na bezczynność dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
W wyroku z dnia 17 grudnia 1985 r., III SA 988/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 38, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "stwierdzenie zawarte w art. 104 k.p.a., że załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji, odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego lub innych załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej prawnej formie." Z kolei w wyroku z dnia 4 października 2006 r(sygn. akt II GSK 118/2006) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że działanie organów administracji wyrażające się w formie decyzji, o wydanie której wnosił skarżący, powinno wynikać z przepisu prawa materialnego, a organ administracyjny nie może nałożyć na obywatela obowiązku ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne przepisy prawa. Innymi słowy, dla stwierdzenia, że organ administracji uprawniony jest do wydania decyzji administracyjnej musi istnieć wyraźny przepis prawa administracyjnego przyznający mu takie kompetencje.
Podstawą materialnoprawną do wydawania decyzji administracyjnych przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jest art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz.2135 ze zm.). Na mocy tego przepisu dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń. Jest to przepis kompetencyjny upoważniający - z mocy ustawy - wymieniony organ Funduszu do podejmowania konkretnych działań władczych, to jest prowadzenia postępowania administracyjnego i wydawania decyzji w sprawach indywidualnych z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego.
Wykładnia językowa treści mniejszego przepisu prowadzi do wniosku, że do spraw dotyczących ustalenia prawa do świadczeń ustawodawca nie zaliczył spraw związanych ze zwrotem kosztów wykonywanych zabiegów. Przepis ten wyraźnie zakreśla granice indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia społecznego, obejmując nimi jedynie sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym oraz ustalenia prawa do świadczeń. Tym samym przepis ten nie stanowi podstawy do orzekania bezpośredniego zwrotu świadczeniobiorcy poniesionych opłat za wykonane świadczenie. W tym zakresie nie istnieje więc stosunek administracyjnoprawny pomiędzy osobą domagającą się zwrotu kosztów leczenia, a którymkolwiek z organów wymienionych w ustawie.
W konsekwencji stwierdzić należy, że żądanie skarżącego nie podlega rozstrzygnięciu przez organ w formie decyzji administracyjnej, postanowienia lub innego niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Innymi słowy, w przedmiotowej sprawie przepisy prawa nie dają podstaw do wydania aktu czy podjęcia czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4. Wobec powyższego brak jest przesłanek do przyjęcia, że bezczynność organu w przedmiocie uwzględnienia żądań skarżącego podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art.58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę, jako niedopuszczalną odrzucił.