Uzasadnienie
W dniu 28 grudnia 2022 roku do Komendy Policji wpłynął wniosek M. O. o ustalenie uszczerbku na zdrowiu i wypłatę odszkodowania z tytułu chorób pozostających w związku ze służbą.
W dniu 13 stycznia 2023 roku, zgodnie z treścią art. 31 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 roku o świadczeniach odszkodowawczych w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz.U. 2023, poz. 2015) - dalej ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, Skarżącego skierowano do [...] [...] Komisji Lekarskiej [...] w celu ustalenia uszczerbku na zdrowiu.
W dniu 24 stycznia 2023 roku Komisja Lekarska Podległa Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych w B. wydała Orzeczenie nr [...], w którym nie stwierdziła związku schorzenia ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby i nie ustaliła procentowego uszczerbku na zdrowiu w związku z chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
Skarżącemu w dniu 2 lutego 2023 roku udzielono w powyższej sprawie odpowiedzi.
W dniu 26 czerwca 2023 roku [...] Komisja Lekarska [...] w G. wydała Orzeczenie nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie wydane przez [...] Komisję Lekarską [...] B..
Pismem z dnia 13 sierpnia 2023 roku skarżący wniósł odwołanie od braku wydania decyzji przez Komendanta Policji do Sądu Rejonowego w B. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Komendant Policji Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2023 roku odmówił przyznania prawa do świadczeń odszkodowawczych z tytułu chorób wskazanych we wniosku z dnia [...] grudnia 2022 roku.
W dniu 30 listopada 2023 roku do Komendy Policji wpłynęła skarga Pana M. O. z dnia [...] listopada 2023 roku. Skarżący zarzucił bezczynność i rażącą nieuzasadnioną przewlekłość postępowania Komendanta Policji w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2022 roku o przyznanie odszkodowania oraz wniósł o:
- 1. na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. uznanie, ze bezczynność organu - Komendanta Policji i przewlekle prowadzenie postępowania przez ten organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 2. na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a. przyznanie rekompensaty pieniężnej w wysokości -według uznania Sądu, nie niższej niż minimalne wynagrodzenie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023r., poz. 1634) dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Z wymienionego przepisu wynika, iż wniesienie skargi na bezczynność organu administracji jest możliwe tylko w przypadkach przewidzianych w punktach 1-4 artykułu 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Skarga na bezczynność nie jest natomiast dopuszczalna w innych sprawach niż wymienione w punktach 1-4 artykułu 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Należy przy tym zaznaczyć, iż bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w formie określonej prawem i w terminie określonym przez prawo lecz tego nie czyni. Dotyczy to zatem sytuacji gdy przepis prawa przewiduje działanie organu zaś organ jest w zwłoce gdyż w wymaganym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadzi postępowanie i nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu bądź czynności. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony zaś kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej.
Pogląd taki wyraził wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w wyroku w sprawie o sygn. akt I SAB 90/98 z dnia [...] lutego 1999 r., w wyroku w sprawie o sygn. akt IV S.A. 961/99 z dnia [...] czerwca 2001 r. oraz postanowieniu w sprawie o sygn. akt IV SAB 166/97 z dnia [...] czerwca 1998 r.
Jak wynika z akt sprawy, M. O. wniósł skargę na bezczynność Komendanta Policji w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczącego przyznania odszkodowania z tytułu chorób pozostających w związku ze służbą. Z treści skargi wynika, że koncentruje się ona na ustalenie uszczerbku na zdrowiu i wypłacie odszkodowania z tytułu chorób pozostających w związku ze służbą.
Sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy zatem do spraw określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Tak sformułowane roszczenie ma charakter cywilnoprawny i nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Problematyka świadczeń odszkodowawczych przysługujących policjantom w razie wypadku lub choroby została zawarta w ustawie o świadczeniach odszkodowawczych.
Zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. a wyżej przywołanej ustawy, określa ona zasady i tryb przyznawania i wypłaty jednorazowego odszkodowania przysługującego w razie wypadku pozostającego w związku ze służbą, lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Natomiast zgodnie z treścią przepisu art. 9 przywołanej ustawy, jednorazowe odszkodowanie przysługuje, jeżeli funkcjonariusz albo funkcjonariusz zwolniony ze służby:
- 1. doznał uszczerbku na zdrowiu lub zmarł wskutek wypadku w ciągu 3 lat od dnia wypadku;
- 2. doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek choroby nie później niż w ciągu 3 lat od dnia zwolnienia ze służby;
- 3. zmarł wskutek choroby w ciągu 3 lat od dnia ustalenia uszczerbku na zdrowiu wskutek tej choroby, nie później jednak niż w ciągu 3 lat od dnia zwolnienia ze służby.
W świetle przepisu art. 31 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, o uszczerbku na zdrowiu funkcjonariusza doznanym wskutek wypadku lub choroby lub o związku śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych albo komisje lekarskie Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego albo Agencji Wywiadu.
Jednocześnie stosownie do treści art. 35 pkt 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, prawo do jednorazowego odszkodowania ustala się na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej, o której mowa w art. 31.
Przy czym zgodnie z przepisem art. 37 ust. 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, decyzję w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania, zaś w świetle przepisu art. 38 ust. 1 ww. ustawy, od decyzji, o której mowa w art. 37 ust. 1, przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 poz. 1550 ze zm.), dalej k.p.c. Odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje także w razie niewydania decyzji w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia odszkodowawczego bądź powstania obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu. Odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu (art. 38 ust. 2 ww. ustawy).
Powyższe przepisy wyraźnie wskazują, że w ramach omawianego postępowania w sprawie przyznania policjantowi odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu, doznany wskutek choroby, nie podlegają właściwości sądu administracyjnego, ale sądu powszechnego. Odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 60 dni od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenia odszkodowawcze. Tym samym kognicji sądu administracyjnego nie podlegają także sprawy w zakresie "bezczynności". Właściwym w takich sprawach jest również sąd powszechny.
Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania ewentualnej "bezczynności" w sprawie o odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu policjanta, doznany wskutek choroby, a tym samym skarga - jako niedopuszczalna – podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.