Uzasadnienie
H. N. (dalej: skarżąca) zwróciła się [...] 2019 r., drogą elektroniczną, do Wójta Gminy z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej w zakresie realizacji przez Gminę C. obowiązków dotyczących sprawowania opieki nad bezdomnymi zwierzętami, wyszczególnionych w 22 punktach, dotyczących m.in. opieki sprawowanej przez schroniska dla zwierząt, kontroli działalności schronisk przez gminę oraz finansowania wydatków związanych z opieką nad bezdomnymi zwierzętami z terenu gminy. Skarżąca wniosła o przesłanie informacji drogą elektroniczną we wskazanych formatach.
Wobec nieuzyskania odpowiedzi H. N. w dniu [...] 2020 r. złożyła skargę na bezczynność Wójta. Wskazała, że stawia organowi zarzut nieudostępnienia informacji publicznej. Wniosła o ukaranie organu grzywną, zobowiązanie do udostępnienia informacji publicznej i zwrot kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że istotnie w dniu [...] 2019r. na skrzynkę elektroniczną organu wpłynął wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Pracownik organu przygotował pełną odpowiedź na żądanie skarżącej, jednakże z powodu nawału pracy związanego z obsługą wniosków o udzielenie pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w uprawach rolnych odpowiedź ta nie została przesłana wnioskodawczyni w terminie. Organ udzielił na nie odpowiedzi w dniu [...] 2020r. przesyłając żądane informacje (zdjęcia, skany dokumentów, zestawienia).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
W kontrolowanej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia wnioskowanej informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 - dalej "u.d.i.p"). Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania u.d.i.p. oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, że żądana informacja stanowi informację publiczną i że adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia takiej informacji, niemniej jednak kwestie te nie były sporne w sprawie. W tym kontekście wskazać należy, że stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. tylko informacja publiczna w rozumieniu u.d.i.p. podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).
Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, wśród których znalazła się m.in. informacja o trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit.b. u.d.i.p.).
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż Wójt Gminy jako organ jednostki samorządu terytorialnego w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. mieści się w zakresie podmiotowym stosowania tej ustawy, w związku z czym zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zachodzi również druga przesłanka zastosowania przepisów omawianej ustawy. Informacja o realizacji gminnego programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt ma bez wątpienia charakter informacji publicznej. Program ten jest bowiem finansowany ze środków publicznych.
Przesądzenie, że objęta wnioskiem z dnia [...] 2019 r. informacja stanowi informację publiczną oraz że Wójt Gminy był podmiotem obowiązanym do udostępnia informacji publicznej oznacza, że w sprawie podmiot ten zobowiązany był do odniesienia się do ww. wniosku w trybie przepisów u.d.i.p.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić w sposób zgodny z wnioskiem, bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. (w zakresie terminu udostępnienia) oraz w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. (w zakresie sposobu udostępnienia). W związku z tym, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje żadnej szczególnej formy udostępnienia informacji publicznej, udostępnienie informacji następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Forma decyzji przewidziana została w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. jedynie dla odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., a więc, gdy zachodzą określone w tym przepisie przesłanki do umorzenia postępowania.
Z powyższego wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej rozpatruje się bądź przez udostępnienie w ww. terminie informacji (czynność materialno-techniczna), bądź przez wydanie stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 u.d.i.p. lub - w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego) bądź o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.). Powyższe oznacza, że w wypadku, gdy dany podmiot będąc właściwym i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, wbrew tym przepisom, ani nie udostępni w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wyda stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania, to tym samym zaistnieje sytuacja kwalifikowana jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] 2019r. skarżąca wniosła do organu o udzielenie jej informacji publicznej. Określony w art.13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. czternastodniowy termin na udostępnianie informacji publicznej upłynął w dniu [...] 2019r. Dopiero w dniu [...] 2020r. Wójt Gminy udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek skarżącej, co oznacza, że uczynił to dopiero po wpłynięciu do Sądu skargi na bezczynność organu. Tym samym uznać należy, że w momencie wniesienia skargi do Sądu istniała bezczynność organu, lecz do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd bezczynność ta ustała. Ponieważ zatem Wójt Gminy prawidłowo, choć z opóźnieniem, załatwił wniosek skarżącej udzielając jej wnioskowanej informacji, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019r. poz.2325 z późn.zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a.").
Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność jakiej dopuścił się organ nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Stanowi je zatem stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne, niezaprzeczalne i w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, zaistniała w sprawie bezczynność nie miała takich cech.
Należy mieć bowiem na uwadze, że organ, choć z opóźnieniem udostępnił skarżącej wnioskowaną informację, a opóźnienie w dokonaniu tej czynności nie było wynikiem celowego działania i wynikało wyłączenie z mylnego przekonania pracownika organu o zrealizowaniu wniosku skarżącej. Stąd też uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi przypadek oczywistego lekceważenia wniosku skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.
Wskazane okoliczności uzasadniały też rozstrzygnięcie zawarte w pkt 4) sentencji wyroku. Zgodnie bowiem z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art.154 § 6. Kwestia ta pozostawiona jest do uznania sądu. W ocenie sądu, zaniechanie organu, choć oczywiste, nie dało podstaw do wymierzenia organowi grzywny, zwłaszcza przy przyjęciu braku rażącego naruszenia prawa po stronie podmiotu zobowiązanego.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w części dotyczącej żądania skarżącej wymierzenia organowi grzywny.
O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącej uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.