Uzasadnienie
Pismem z dnia [...]sierpnia 2014 r. L. B. skierowała wniosek do Wójta Gminy [...] o wypłatę stosownego odszkodowania wraz z odsetkami za działkę o numerze ewidencyjnym [...]w wysokości [...] zł za metr kwadratowy.
Pismem z dnia [...] października 2014 r. L. B. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na bezczynność Wójta Gminy[...]w sprawie wypłaty odszkodowania za działkę, która w dniu [...] października 2004 r. przeszła na własność gminy zgodnie z pkt 5 decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]uznało wniesione zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za nieuzasadnione wskazując, że skoro skarżąca nie złożyła wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego i wypłatę odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami to nie może zasadnie podnosić zarzutu, iż Wójt Gminy [...] pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o odrzucenie ewentualnie wskazując, iż skarżąca przed wniesieniem skargi nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa, a taki wymóg przewidziany jest w art. 52 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadku:
- 1. decyzji administracyjnych;
- 2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty;
- 3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, w tym regułami proceduralnymi oraz normami kompetencyjnymi wyznaczającymi zakres właściwości tego organu.
To rozstrzygnięcie natomiast powinno nastąpić niezwłocznie. W szczególności niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 1 k.p.a.). Niezależnie od powyższego sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej np. w przypadku informacji publicznej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Warto wszakże dodać, że ustawodawca przewidział jednocześnie, iż do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi L. B. – jak wynika z jej treści - jest bezczynność Wójta Gminy [...] w zakresie wypłaty odszkodowania za działkę, która w dniu [...] października 2004 r. przeszła na własność gminy zgodnie z pkt 5 decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...].
Zaznaczyć zatem trzeba, że zgodnie z treścią art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) za działki gruntu, wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, a które przeszły z mocy prawa na własność gminy, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem. Jeżeli jednak do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z treści przepisu art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż ustawodawca przewidział dwa odrębne tryby ustalenia odszkodowania za przejęte grunty. Pierwszy z nich polega na uzgodnieniu przez właściciela lub użytkownika wieczystego z właściwym organem wysokości odszkodowania, drugi z kolei na ustaleniu odszkodowania przez starostę w drodze decyzji administracyjnej. Z konstrukcji wskazanego przepisu wnioskować można, że obydwa tryby są odmienne, a zależność pomiędzy nimi sprowadza się jedynie do tego, że wszczęcie drugiego z nich jest możliwe jedynie wtedy, gdy wysokość odszkodowania nie zostanie ustalona w wyniku uzgodnień (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 25 lipca 2006 r., sygn. akt II SAB/Op 3/06, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt II SAB/Wr 16/10).
Z treść art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie wynika ponadto, że pierwszy z trybów ma charakter cywilnoprawny, podczas gdy ustalenie wysokości odszkodowania przez starostę następuje w trybie administracyjnym. W związku z powyższym obowiązek wypłaty odszkodowania może być zrealizowany w drodze czynności cywilnoprawnych lub (jeżeli do uzgodnienia nie dojdzie) w postępowaniu administracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA 1658/00).
Niezależnie od powyższego warunkiem wniesienia do sądu skargi na bezczynność w zakresie wszczęcia postępowania o wypłatę odszkodowania w przypadku braku takowego wniosku (pismo skarżącej z dnia [...] sierpnia 2014 r. zostało potraktowane przez Wójta Gminy [...] jako element próby uzgodnienia wysokości odszkodowania) jest, więc wykorzystanie środka określonego w art. 53 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa (zob. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Warszawa 2011, s. 501).
Zdaniem Sądu, analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, że skarżąca nie wezwała na piśmie właściwego organu Wójta Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa, lecz wystąpiła, w trybie art. 37 K.p.a., do organu wyższego stopnia z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 35 K.p.a. Oznacza to, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, jakie służyły jej w postępowaniu przed organami administracji, a tym samym, skargę wywiedzioną w niniejszej sprawie należy uznać za niedopuszczalną. Wobec powyższego skarga, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., podlegała odrzuceniu.