Uzasadnienie
P. z dnia [...] maja 2020 r. D. Z., na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wniósł skargę na bezczynność Zarząd Dróg, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia [...].09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej "u.d.i.p.") przez nie udzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i w związku z powyższym wniósł o:
. zobowiązanie Zarząd Dróg ("Organ") do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 (czternastu) dni od wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny,
. na podstawie art. 6 ustawy z dnia [...].01.2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1169 ze zm.) w związku z art 149 p.p.s.a. - o orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a,
. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, iż wniósł do Zarząd Dróg o udostępnienie informacji publicznej w dniach:
. [...].04.2020 r. - poprzez przekazanie umowy zawartej z FUH [...] Z. K., wszystkich dokumentów powstałych w wyniku realizacji tej umowy, np. kosztorysu inwestorskiego dla zadania pn. "Rozbudowa ul. [...] w T.", protokołu odbioru ww.,
. [...].04.2020 r. - poprzez przekazanie umowy zawartej z Kancelarią Prawną P. S. i W. sp.k. na obsługę prawną w latach 2019-2020 oraz wszystkich faktur wystawionych dla ww. Kancelarii w latach 2019-2020,
. [...].04.2020 r. - poprzez przekazanie informacji o premiach pracownika M. K. w latach 2017-2020,
. [...].04.2020 r. - poprzez przekazanie umowy zawartej na świadczenie pomocy prawnej z r.pr. J. P. oraz r.pr. B. D. w latach 2016-2020, wypłaconego wynagrodzenia r. pr. P. oraz r. pr. B. D. w latach 2016-2020, zestawienia czynności w ramach świadczenia pomocy prawnej przez r. pr. J. P. oraz r. pr. B. D. w latach 2016-2020.
W kolejnych pismach organ poinformował skarżącego, że w jego ocenie żądane informacje nie są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., gdyż mają na celu zaspokajanie indywidualnych potrzeb skarżącego w postaci uzyskiwania informacji, które wprawdzie dotyczą kwestii publicznych, ale przeznaczone są na potrzeby postępowania sądowego w sprawie z powództwa organu przeciwko skarżącemu, zawisłej przed Sądem Okręgowym w W..
Ponadto, zdaniem organu, skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej poprzez korzystanie z instytucji u.d.i.p. dla innego celu, niż troska o dobro publiczne, a w ostatnich trzech latach Skarżący złożył do organu ponad 50 wniosków o dostęp do informacji publicznej, co angażuje siły i środki organu, które ten mógłby przeznaczyć na realizację swoich zadań.
Zdaniem skarżącego, ocena dokonana przez organ narusza prawo, a nie udzielając do dnia złożenia niniejszej skargi żądanych informacji, organ pozostaje w bezczynności. W jego ocenie żądana informacja jest informacją publiczną, gdyż dotyczy kwestii publicznych; podlega zatem udostępnieniu na podstawie przepisów u.d.i.p., a te wbrew stanowisku organu nie wymagają przedstawienia celu, do którego wnioskodawca zamierza wykorzystać informacje publiczne. Stanowisko takie jest rozpowszechnione w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, natomiast stanowisko nieuznające wnioskowanej informacji za informację o sprawach publicznych oparte jest na pozaustawowej przesłance. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych.
Skarżący zwrócił uwagę, że wskazana przez organ przesłanka, jakoby wnioskowana informacja miała posłużyć skarżącemu celom postępowania sądowego z powództwa organu, jak również - w odniesieniu do żądania udostępnienia informacji o premiach pracownika organu - jakoby wystąpienie z tym żądaniem stanowiło "próbę zastraszenia i szykanowania świadka", zdaniem skarżącego nie została przewidziana w u.d.i.p.. Co więcej, odmowa udostępnienia żądanej informacji publicznej może świadczyć o obawie organu przegrania procesu sądowego ze skarżącym.
W ocenie skarżącego, odmowa udostępnienia informacji publicznej w całym wnioskowanym zakresie nie znajduje podstaw, gdyż informacją publiczną jest cała działalność wszystkich organów (podmiotów) władzy publicznej, która z definicji polega na wykonywaniu zadań publicznych i to bez względu na jej formy prawne.
W odniesieniu do wniosku o wymierzenie organowi grzywny skarżący wskazał, że organ notorycznie nie udostępnienia żądanych informacji, przez co prowokuje do składania kolejnych skarg na bezczynność. Takie działanie organu, który w sprawie jakiegokolwiek wniosku o udostępnienie informacji publicznej odmawia de facto jej udostępnienia, uznać należy w ocenie strony skarżącej za rażąco naruszające przepisy prawa i wymagające interwencji Sądu, a instytucja wymierzenia grzywny, o której mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. służy właśnie celowi zdyscyplinowania organu, co w niniejszej sprawie jest niezbędne.
Ponadto skarżący wskazał, że nieudostępnienie żądanych informacji narusza również art. 8 § 1 kpa, zawierający nakaz dla organów administracji publicznej prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Bezczynność Organu w zakresie udostępnienia wnioskowanych informacji pozostaje, jego zdaniem, w sprzeczności z art. 8 § 2 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Na wcześniejsze wnioski w podobnych sprawach, organ udzielił bowiem skarżącemu odpowiedzi.
Skarżący podkreślił, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z nadużyciem prawa do żądania udostępnienia informacji publicznej, ponieważ informacje publiczne, których udostępnienia domaga się skarżący mają związek z zainicjowanym przez organ postępowaniem sądowym przeciwko skarżącemu o ochronę dóbr osobistych i są niezbędne dla obrony skarżącego w tym postępowaniu. Zakres wniosków skarżącego determinowany jest więc zakresem roszczeń, które organ wysuwa wobec skarżącego w postępowaniu sądowym, a zatem nie można w tej sytuacji twierdzić, że wnioskując o udostępnienie informacji publicznej skarżący dopuszcza się nadużycia swojego prawa.
Ponadto, skarżący wskazał na istotną sprzeczność w argumentacji organu w niniejszej sprawie, który z jednej strony twierdzi, że wnioskowana informacja nie jest informacją o sprawach publicznych, a z drugiej, że skarżący nadużywa swojego prawa. Nie można bowiem nadużywać czegoś, co nie istnieje, a skarżący w wykonaniu przysługujących mu konstytucyjnie i ustawowo praw, domaga się od organu udostępnienia informacji o sprawach publicznych.
Zdaniem skarżącego razi też sprzeczność w samym sposobie postępowania organu, który w odpowiedzi na poprzednie wnioski skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, składane zdaniem organu "w jego (Skarżącego - przypis własny) prywatnej sprawie", udostępnił informacje, teraz jednak tego nie czyni.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Dróg wniósł o jej oddalenie i podniósł, że argumentacja skarżącego jest chybiona, albowiem całkowicie pomija się stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi udzielonej na każdy wniosek i przywołane tam orzeczenia sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przede wszystkim jednak skarżący zdaje się nie zauważać, że istotą sporu jest ocena charakteru żądanych informacji w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a więc, czy stanowią one informację o "sprawach publicznych" na tle zaistniałych w sprawie, indywidualnie ocenionych okoliczności faktycznych.
Zdaniem strony przeciwnej, skarżący przywołując treść orzeczeń sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, pominął w całości te części uzasadnienia, w którym składy orzekające podkreślały, że orzeczenie zapada na tle każdorazowo analizowanych, indywidualnych okoliczności faktycznych.
Organ wyjaśnił też, że odpowiadając na przedmiotowe wnioski nie wskazywał na cel, jaki przyświeca skarżącemu w uzyskaniu informacji, chociaż jest on oczywisty. W każdej odpowiedzi organ podnosił, iż ocena charakteru żądanych informacji, z uwzględnieniem całokształtu sprawy, prowadzi do wniosku, że żądane informacje nie są informacjami o sprawach publicznych, a więc nie mogą zostać udostępnione w trybie art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jak wynika z tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.05.2019 r., sygn. akt I OSK 2478/17, LEX nr 247817: "To czy dana informacja ma charakter publiczny jest determinowane wyłączenie tym czy rzeczywiście odnosi się do spraw publicznych".
Zdaniem strony przeciwnej, nie może więc skarżący czynić organowi zarzutu opierania się na pozaustawowej przesłance, podczas gdy organ wyraźnie odniósł się do dyspozycji art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i ocenił, że żądane informacje nie są informacjami o "sprawach publicznych", na co wskazują okoliczności związane z każdym ze złożonych wniosków poddane indywidulanej ocenie. Nie jest też w żadnym razie tak, że organ żądał wykazania przez skarżącego interesu prawnego lub faktycznego w żądaniu udostępnienia informacji.
Wskazano również, że organ - Gmina M. T. - Zarząd Dróg wystąpił z powództwem przeciwko skarżącemu dochodząc ochrony dóbr osobistych w postaci dobrego imienia, autorytetu, zaufania do podmiotu wykonującego zadania publiczne. Dobra te, w ocenie organu, w sposób bezprawny wnioskodawca naruszył, bezpodstawnie i bez zachowania należytej staranności wymaganej profesjonalnym charakterem zawodu zaufania publicznego, jaki wykonuje, kategorycznie stwierdzając istnienie zmowy przetargowej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn.: "Rozbudowa ul. [...] w T.", a następnie wielokrotnie kierując pod adresem organu i jego pracowników, z premedytacją (zwłaszcza wobec świadomości bezzasadności swoich argumentów) słowa obraźliwe, bezpodstawne groźby wszczęcia postępowania karnego oraz gołosłowne zarzuty, przekraczające poziom akceptowalny dla podmiotów profesjonalnych. Odkąd sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w Warszawie, XXVI Wydział Gospodarczy, sygn. akt XXVI GC 55/18, ale także i wcześniej, wnioskodawca nieustannie zalewa organ wnioskami o dostęp do informacji publicznej w różnym zakresie.
Dla przykładu strona przeciwna wskazała, że na przestrzeni ostatnich dwóch lat wnioskodawca występował do organu o:
. wskazanie okoliczności faktycznych złożenia w dniu [...] listopada 2016 r. przez M. K. oświadczenia o wyłączeniu się z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego pn. "Rozbudowa ul. [...] w T." - wniosek z dnia [...].09.2017 r.;
. wskazanie okoliczności faktycznych złożenia [...] listopada 2016 r. przez R. W. oświadczenia o wyłączeniu się z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego -wniosek z dnia [...].09.2017 r.;
. wskazanie autora/autorów pisma z dnia [...] czerwca 2017r. podpisanego przez Dyr. R. W., a skierowanego do Z-cy Rzecznika Dyscyplinarnego OIRP w W. - wniosek z dnia [...].09.2017 r.;
. wysokość wszystkich poniesionych przez MZD w T. kosztów związanych ze złożeniem przez Dyrektora MZD w T. wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec D. B. - wniosek z dnia [...].10.2017 r.,
. wysokość wszystkich poniesionych przez MZD w T. kosztów związanych ze złożeniem przez Dyrektora MZD w T. wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec D. Z. - wniosek z dnia [...].10.2017 r.,
. wysokość wszystkich poniesionych przez MZD w T. kosztów związanych z przygotowaniem projektów pism kierowanych przez MZD w T. do Rzecznika Dyscyplinarnego OIRP w W. - wniosek z dnia [...].10.2017 r.,
. wysokość wszystkich poniesionych przez MZD w T. kosztów związanych z przygotowaniem projektów pism kierowanych przez MZD w T. do Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego OIRP w W. - wniosek z dnia [...].10.2017 r.,
. wysokość wszystkich poniesionych przez MZD w T. kosztów związanych z przyjazdem i zakwaterowaniem pracowników MZD w W. w związku ze składaniem zeznań przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym OIRP w W. - wniosek z dnia [...].10.2017 r.,
. wysokość wszystkich poniesionych przez MZD w T. kosztów związanych z reprezentacją MZD w T. na posiedzeniach w Okręgowym Sądzie Dyscyplinarnym OIRP w W. - wniosek z dnia [...].10.2017 r.,
. wysokość wszystkich poniesionych przez MZD w T. kosztów związanych z przyjazdem i zakwaterowaniem pracowników MZD w W. w związku ze składaniem pism lub ich obecnością na posiedzeniach w Okręgowym Sądzie Dyscyplinarnym OIRP w W. - wniosek z dnia [...].10.2017 r.,
. wysokość wszystkich poniesionych przez MZD w T. kosztów związanych z innymi, nie wymienionymi powyżej kosztami, które związane są z prowadzonym przez OIRP w W. dochodzeniem R.D 57/17 oraz R.D 156/17 - wniosek z dnia [...].10.2017 r.,
. korespondencję prowadzoną pomiędzy Prokuraturą Rejonową w T. a MZD w T. oraz pomiędzy MZD w T. a Prokuraturą Rejonową w T. w odniesieniu do postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. - wniosek z dnia [...].10.2017 r., jak również formułował następujące treści:
Zwracam się z zapytaniem, czy akceptuje Pan Prezydent 1) działania Dyrektora W. co do odmowy udzielenie informacji publicznej, 2) formę i treść decyzji odmownej?" - wniosek z dnia [...].05.2018 r.
Zwracam się z prośbą o przekazanie w formie elektronicznej następującej informacji: korespondencji prowadzonej z Instytucją Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa K.-P., w związku z umową nr [...] z dnia [...] marca 2017 r.
- a. umowy w sprawie zamówienia publicznego,
- b. wszystkich zawartych aneksów,
- c. zgłoszenia podwykonawców,
- d. umów o podwykonawstwo i wszystkich aneksów,
- e. dziennik budowy,
- f. faktury i dowody zapłaty
- g. ewentualnie innych dokumentów mających wpływ na przebieg realizacji zamówienia" - wniosek z dnia [...].05.2018 r.;
Czy Dyrektor MZD w T. p. R. W. w okresie od [...].01.2017 do [...].05.2018 r. otrzymywał poza wynagrodzeniem zasadniczym jakiekolwiek dodatkowe świadczenia lub premie? Jeśli tak, o przekazanie szczegółowych informacji w tym zakresie, zaś co do premii, to prosimy o przekazanie każdorazowego uzasadnienia tych premii" - wniosek z dnia [...].05.2018 r;
"Bardzo proszę o przekazanie skanu umowy w sprawie zamówienia publicznego zawartej ze S. S.A. (najprawdopodobniej w dniu [...].03.2017r.) kończącej postępowanie pn. "Rozbudowa ul. [...] w T. j" - wniosek z dnia [...].05.2018 r.;
"W związku z decyzją Zarząd Dróg z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...].EM o odmowie udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej firm lub imion i nazwisk zawartych w zgłoszeniach podwykonawców oraz umów o podwykonawstwo wraz z aneksami proszę o natychmiastowe przekazanie zanonimizowanych kopii wszystkich umów o podwykonawstwo i wszystkich aneksów, które Organ uznał za informację publiczną" - wniosek za dnia [...].07.2018 r.;
"Wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie następujących informacji: protokołu konieczności z dnia [...].08.2017 r. (bądź inny na podstawie, którego zawarto aneks nr [...]) dotyczącego umowy nr [...] z dnia [...].03.2017 r. zawartej pomiędzy Zarząd Dróg a S. S.A. wraz z kosztorysem oraz dokumentem zawierającym akceptację zamawiającego, z którego wynikać będzie poprawność wyliczeń wykonawcy S. S.A. i poprawność przyjętych cen" - wniosek z dnia [...].07.2018 r.;
"Wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie następujących informacji: notatki służbowej z dnia [...].04.2018 r. oraz protokołu konieczności nr [...] dotyczących umowy nr [...] z dnia [...].03.2017 r. zawartej pomiędzy Zarząd Dróg a S. S.A. wraz z kosztorysem oraz dokumentem zawierającym akceptację zamawiającego, z którego wynikać będzie poprawność wyliczeń wykonawcy S. S.A. i poprawność przyjętych cen" - wniosek z dnia [...].07.2018 r.;
"Wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie następujących informacji: uzasadnienia do zawarcia aneksu nr [...] do umowy nr [...] z dnia [...].03.2017 r. zawartej pomiędzy Zarząd Dróg, a S. S.A., wraz z dowodami potwierdzającymi słuszność zajętego stanowiska w sprawie konieczności aneksu" - wniosek z dnia [...].07.2018 r;
"Wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie następujących informacji: uzasadnienia do zawarcia aneksu nr [...] do umowy nr [...] z dnia [...].03.2017 r. zawartej pomiędzy Zarząd Dróg a S. S.A., wraz z dowodami potwierdzającymi słuszność zajętego stanowiska w sprawie konieczności aneksu" - wniosek z dnia [...].07.2018 r.;
"poproszę o notatkę z negocjacji ceny z dnia [...].07.2017 r., pismo z [...] marca 2018r. z późniejszymi wyjaśnieniami pismo z 3 kwietnia br." - wniosek z dnia [...].07.2018 r.;
"Poproszę także o aneks finansowo - terminowy do umowy 63/IR/17 z [...] marca 2017 r. z późn. aneksami." - wniosek z dnia [...].07.2018 r;
"Kiedy powstało studium wykonalności, projekt, kiedy została uzyskana decyzja środowiskowa, zezwolenia konieczne do rozpoczęcia budowy linii tramwajowych na osiedle JAR, w szczególności gdzie odcinek trasy tramwajowej będzie przebiegał przez fragment rozbudowywanej ul. [...] na odcinku od Trasy Średnicowej (skrzyżowanie z ul. [...]) do ul. [...]? Jeżeli Organ będzie powoływał się na dokumenty, bardzo proszę o przekazanie tych dokumentów w formie elektronicznej (skan)." - wniosek z dnia [...].07.2018 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez wskazanie: przyczyn, z powodu których Zarząd Dróg nie przekazał wykonawcy S. S.A. całego terenu budowy zadania pn. "Rozbudowa ul. [...] w T. ", w tym przesłanie stosownej i pełnej dokumentacji w tej sprawie." - wniosek z dnia [...].07.2018r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie umowy dotyczącej wykonania prac projektowych dot. przebudowy ul. [...] od Trasy Średnicowej do ul. [...]." - wniosek z dnia [...].07.2018 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie kopii polis ubezpieczeniowych przedłożonych przez wykonawcę S. S.A. przed zawarciem umowy zawartej pomiędzy Zarząd Dróg a S. S.A." - wniosek z dnia [...].07.2018 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie dokumentu, z którego wynikało umocowanie p. P. K. do prowadzenia z Zarząd Dróg negocjacji co do zmiany umowy nr [...] z dnia [...].03.2017 r. zawartej pomiędzy Zarząd Dróg a S. S.A., w tym podpisania w imieniu S. S.A. Protokołu konieczności nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r." - wniosek z dnia [...].07.2018 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie protokołu przekazania wykonawcy S. S.A. terenu budowy dot. zadania pn. "Rozbudowa ul. [...] w T. " - wniosek z dnia [...].07.2018 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie wszystkich tabel rozliczeniowych sporządzonych na podstawie kosztorysu ofertowego wraz z dokumentami załączonymi przez wykonawcę, które zostały złożone w toku realizacji umowy nr [...] z dnia [...].03.2017 r. zawartej pomiędzy Zarząd Dróg, a S. S.A." - wniosek z dnia [...].07.2018 r.;
"Proszę o przekazanie drogą elektroniczną wszystkich kosztów poniesionych w związku ze sporem z mec. Ziembińskim (postępowanie dyscyplinarne, administracyjne, cywilne, karne, i wszelkie inne koszty w tym delegacje i koszty transportu) wraz z dowodami księgowymi obrazującymi te wydatki" - wniosek z dnia [...].10.2018 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie: Protokołu komisji przetargowej powołanej do przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego " w którym komisja przetargowa podjęła decyzję o nieudostępnieniu D. Z. dokumentacji ww. postępowania przetargowego - wniosek z dnia [...].11.2018 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez wskazane: Kiedy oraz z jakimi osobami Pan R. W. konsultował decyzję w przedmiocie odmowy udostępnienia całości dokumentacji postępowania w dniu [...].01.2017 r." - wniosek z dnia [...].12.2018 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez: Wskazanie jakie było stanowisko poszczególnych osób, z którymi Pan R. W. konsultował decyzję w przedmiocie odmowy udostępnienia całości dokumentacji postępowania w dniu [...].01.2017 r. - wniosek z dnia [...].12.2018 r.,
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez wskazane: Jakimi dowodami, np. protokołami, notatkami służbowymi Organ dysponuje dotyczącymi ww. okoliczności? Jednocześnie wnosząc o udostępnienie wszystkich takich dowodów" - wniosek z dnia [...].12.2018 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie: - dokumentu w postaci procedury wewnętrznej (tzw. polityki) regulującego sposób zapobiegania, jak również zarządzania konfliktem interesów, obowiązujący w latach 2016-2019 oraz dokumenty wprowadzającego te regulacje do wewnętrznego porządku prawnego" -wniosek z dnia [...].02.2019 r.
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie:- dokumentu w postaci kodeksu etyki, obowiązujący w latach 2016-2019 oraz dokumentu wprowadzającego taką regulację do wewnętrznego porządku prawnego oraz sposób potwierdzenia w jaki pracownicy zobowiązali się do jego przestrzegania, w szczególności: p. E. M., p. M.. K. i R. W. (poproszę o kopię oświadczeń złożonych przez te osoby)" - wniosek z dnia [...].02.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie: - informacji o przeprowadzonych w latach 2016-2019 szkoleniach, których głównym tematem było przeciwdziałanie konfliktowi interesów." - wniosek z dnia [...].02.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie: - informacji gdzie znajdę na Waszej stronie internetowej informację o funkcjonowaniu mechanizmu umożliwiającego sygnalizowanie o potencjalnych nieprawidłowościach lub nadużyciach finansowych aktualną w latach 2016-2019, ewentualnie o przekazanie mi takiego dokumentu." - wniosek z dnia [...].03.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie: - informacji gdzie znajdę na Waszej stronie internetowej o wdrożonej procedurze zarządzania ryzykiem w sprawie szacowania ryzyka wystąpienia nadużyć finansowych w związku z realizacją projektu (elementy zarządzania ryzykiem jako identyfikacja potencjalnych zdarzeń, które mogą wywrzeć wpływ na realizację założonych celów danego podmiotu, utrzymanie ryzyka w ustalonych granicach (tzw. na poziomie akceptowalnym) oraz racjonalne zapewnienie realizacji celów) oraz przesłanie na mój adres mail kopii tego dokumentu." - wniosek z dnia [...].03.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie: certyfikatów ukończenia szkolenia dla p. M. K., E. M. i R. W., szkolenia nt. Przeciwdziałania korupcji i nadużyciom finansowym oraz o przekazanie programu tego szkolenia" - wniosek z dnia [...].03.2019 r;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie: oświadczeń ww. osób o zapoznaniu się z Kodeksem Etyki z 2005r. (zarządzenie nr [...] Dyrektora MZD w T. z dnia [...] grudnia 2005r,. wprowadzające do obowiązywania Kodeks Etyki pracownika MZD w T. wraz z załącznikami)" - wniosek z dnia [...].03.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie: oświadczeń ww. osób o zapoznaniu się z Kodeksem Etyki z 2018r. (zarządzenia nr [...] Dyrektora MZD w T. z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie wprowadzenia Kodeksu Etyki pracowników MZD w T. wraz z załącznikami;)" - wniosek z dnia [...].03.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie: oświadczeń ww. osób o zapoznaniu się z zarządzeniem nr [...] Dyrektora MZD w T. z dnia [...] kwietnia 2018r. w sprawie wprowadzenia P. przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji w MZD w T. wraz z załącznikami" - wniosek z dnia [...].03.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie: umowy o pracę p. R. W." - wniosek z dnia [...].03.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie: faktury za sporządzenie:
- a. zarządzenia nr [...] Dyrektora MZD w T. z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie wprowadzenia Kodeksu Etyki pracowników MZD w T. wraz z załącznikami;
- b. zarządzenia nr [...] Dyrektora MZD w T. z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sprawie wprowadzenia Kodeksu Etyki pracowników MZD w T. wraz z załącznikami;
- c. zarządzenia nr [...] Dyrektora MZD w T. z dnia [...] kwietnia 2018 r. w sprawie wprowadzenia P. przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji w MZD w T. wraz z załącznikami;
ewentualnie informacji o autorach Kodeksów etyki z 2018r. i polityki przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji w MZD w T. wraz z załącznikami." - wniosek z dnia [...].03.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie:- raportu z oceny ryzyka nadużyć finansowych z lat 2016, 2017, 2018." - wniosek z dnia [...].03.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie dokumentów dokumentujących wywiązywanie się Dyrektora MZD z obowiązków wskazanych w Zarządzeniu Nr [...] Dyrektora Zarząd Dróg z dnia [...].04.2018 r. w sprawie: wprowadzenia P. przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji w Zarząd Dróg:
- a. regularny przegląd ryzyka nadużyć finansowych;
- b. stworzenie skutecznej polityki przeciwdziałania i zwalczania nadużyć finansowych i korupcji;
- c. uświadamianie nadużyć finansowych pracownikom oraz szkolenia w tym zakresie;
- d. dopilnowanie, by zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstw było niezwłocznie przekazywane właściwym organom.
Wnoszę także udzielenie informacji o Radcy Prawnym Zarząd Dróg / Kancelarii Prawnej świadczącej usługi na rzecz Zarząd Dróg w latach 2016-2019." - wniosek z dnia [...].03.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie informacji czy p. R. W., będąc pracownikiem MZK w T., miał dostęp do sejfu w którym znajdowała aktualna dokumentacja przetargowa." - wniosek z dnia [...].07.2019 r.;
"wnoszę o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie dziennika budowy do umowy nr [...] z dnia [...] marca 2017r." - wniosek z dnia [...].07.2019 r.,
"wnoszę o udostępnienie informacji publicznej poprzez przekazanie informacji o dniach wolnych, urlopowych, itp. p. M. K. w okresie 1-7 grudnia 2016r., przekazanie wniosku urlopowego lub podobnego dokumentu, jeśli dotyczy ww. okresu wraz z przesłaniem zanonimizowanej listy obecności lub fragmentu wskazującego na obecność ww. osoby w zadanym okresie." - wniosek z dnia [...].10.2019 r.;
"wnoszę o przekazanie informacji czy p. M. K. poinformowała Dyrektora MZD iż: pozew p. M. K. w sprawie wytoczonej Klientowi MZD tj. konsorcjum PBDI i Erbud, gdzie podniesiono zarzut dotyczący sformułowania w treści odwołania wniesionego do Krajowej Izby Odwoławczej w dniu [...] grudnia 2016r. - zarzutu zmowy przetargowej, został oddalony przez Sąd I instancji (sygn. akt I C 2485/17).
- a. jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie?
- b. jeśli nastąpiło to w formie pisemnej to proszę o przekazanie pisma p. Marzeny
K. wraz z ewentualną pana odpowiedzią.
- c. apelacja p. M. K. w sprawie wytoczonej Klientowi MZD tj. konsorcjum PBDI i Erbud, gdzie podniesiono zarzut dotyczący sformułowania w treści odwołania wniesionego do Krajowej Izby Odwoławczej w dniu [...] grudnia 2016r. - zarzutu zmowy przetargowej, została oddalona przez Sąd II instancji (sygn. akt V Aca 482/19).
- d. jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie?
jeśli nastąpiło to w formie pisemnej, to proszę o przekazanie pisma p. M. K. wraz z ewentualną Pana odpowiedzią." - wniosek z dnia [...].04.2020 r. a po otrzymaniu odpowiedzi, że informacje dotyczące prywatnego powództwa pracownika organu nie są informacją publiczną, skarżący napisał:
"Dzień dobry! W nawiązaniu do przedmiotowej odpowiedzi, z której wynika, że p. M. K. nie pochwali się przegraną przed dwoma instancjami w sprawie z powództwa przeciwko Klientowi MZD - Konsorcjum PBDI/ERBUD, w której to sprawie jako świadkowie zeznawali pracownicy MZD w tym sam Dyrektor W., wnoszę o kontrolę zachowania osób zeznających przez Sądem w tym kontrolę:
treści powództw i zeznań samej pracownicy p. M. K. z punktu widzenia Kodeksu Etyki i P. antykorupcyjnej, zeznań wszystkich innych pracowników MZD w tym zeznań i pism pracownika R. W. - z punktu widzenia Kodeksu Etyki i P. antykorupcyjnej" - wniosek z dnia [...].04.2020 r.
Zdaniem Miejskiego Zarządu Dróg, skarżący dopatruje się niekonsekwencji w działaniach organu, który jak twierdzi, w dotychczasowej praktyce udostępniał skarżącemu żądanych informacji, a obecnie prezentowane stanowisko organu postrzega jako obawę przed przegraniem sprawy cywilnej zawisłej przed Sądem Okręgowym w W., XXVI Wydział Gospodarczy, sygn. akt XXVI GC 55/18. Skarżący potwierdza tym samym, że instytucje przewidziane u.d.i.p. wykorzystywane są przez niego w celu, którego ta ustawa nie zakłada, a więc z nadużyciem prawa do informacji publicznej.
Skarżący w treści skargi wskazał, że "Informacje publiczne, których udostępnienia domaga się Skarżący mają bowiem związek z zainicjowanym przez Organ postępowaniem sądowym przeciwko Skarżącemu o ochronę dóbr osobistych i są niezbędne w celu obrony Skarżącego w tym postępowaniu. Zakres wniosków Skarżącego determinowany jest więc zakresem roszczeń, które Organ wysuwa wobec Skarżącego w postępowaniu sądowym". Twierdzenia te, w ocenie MZD w całości potwierdzają argumentację przedstawioną w pismach - odpowiedziach na wnioski o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżący sam bowiem przyznaje, że żąda informacji, które służyć mu mają w postępowaniu sądowym zainicjowanym przez organ. Konkludując przyznaje, że to nie "cel publiczny" stoi za złożonymi wnioskami, a cel partykularny Skarżącego. Skarżący wykorzystuje zatem przepisy u.d.i.p. do uzyskania informacji, które mógł uzyskać w drodze stosownego wniosku dowodowego w postępowaniu cywilnym. (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 07.11.2019 r., sygn. akt II SAB/Lu 62/19, LEX nr 2757058, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.09.2018 r" sygn. akt I OSK 1359/18, LEX nr 2554828).
Okoliczność tę, zdaniem Miejskiego Zarządu Dróg potwierdzają również pisma skarżącego kierowane do Sądu Okręgowego w W. z dnia [...].11.2018 r. -, z dnia [...].04.2019 r., z dnia [...].04.2020 r., z dnia [...].04.2020 r., czy z dnia [...].04.2020 r. W pismach tych skarżący podnosi, iż w trybie dostępu do informacji publicznej poszukuje dowodów, które "(...) za każdym razem potwierdzają argumenty Pozwanego są i będą przedkładane w niniejszej sprawie". Zatem okoliczność wykorzystywania przez Skarżącego instytucji przewidzianych w u.d.i.p. niezgodnie z założonym przez ustawodawcę celem, jest w ocenie strony przeciwnej bezsporna.
Strona przeciwna podniosła również, że zmiana oceny charakteru żądanych przez skarżącego informacji nastąpiła wraz z odpowiedzią na wniosek, w którym skarżący żądał przekazania informacji o dniach wolnych, urlopowych, itp. p. M. K. w okresie 1-7 grudnia 2016 r., przekazania wniosku urlopowego lub podobnego dokumentu, jeśli dotyczy ww. okresu wraz z przesłaniem zanonimizowanej listy obecności lub fragmentu wskazującego na obecność ww. osoby w zadanym okresie. Wszystko to po tym, jak w tym samym dniu Sąd Rejonowy w T. w ramach pomocy prawnej udzielonej Sądowi Okręgowemu w W. w sprawie o sygn. akt XXVI GC 55/18 przesłuchał świadków B. W., M. K., E. M. - pracowników Organu oraz H. K. - W. - świadka zawnioskowanego przez Skarżącego. Wydaje się, że zeznania świadków nie były dla skarżącego korzystne, skoro już w piśmie z dnia [...].10.2019 r. skierowanym do Sądu Okręgowego w W., dał wyraz ocenie procedowania przez Sąd Rejonowy w T. oceniając jednocześnie okoliczności podnoszone przez świadków na rozprawie [...].10.2019 r. W ślad za tym pismem podążył wniosek skarżącego o dostęp do informacji publicznej z dnia [...].10.2019 r.
Organ podkreślił także, że oczywistym niedopatrzeniem była dotychczasowa praktyka udzielania odpowiedzi na wnioski skarżącego bez uwzględnienia jednolitej linii orzeczniczej, która tej kategorii informacji nie zalicza do "spraw publicznych" mających na celu troskę o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Uzasadniając powyższe, organ wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.05.2017 r., sygn. akt I OSK 2777/16, LEX nr 2306849, w którym stwierdzono, iż żądana informacja ma walor informacji publicznej wtedy, gdy dotyczy "sprawy publicznej". Zapatrywania te podzielił także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, który w wyroku z dnia 3.10.2017 r., II SAB/Bd 69/17, LEX nr 2383417 uznał, iż niezbędną przesłanką uznania bezczynności organu jest stwierdzenie, że wnioskodawca żąda udostępnienia takiej informacji, która jest "informacją publiczną", wskazując jednocześnie, za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2777/16, że żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 "sprawy publicznej".
Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych. Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalił się wobec tego pogląd, iż wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej".
W tej sytuacji złożony wniosek nie mógł być uznany za wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a w konsekwencji nie można uznać, iż organ pozostaje w bezczynności odnośnie realizacji tegoż wniosku.
Wnioski składane przez skarżącego w żaden sposób nie służą uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji, ponieważ nie odnoszą się do "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a w tym zakresie skarżący nadużywa prawa do informacji publicznej, wykorzystując przepisy u.d.i.p. sprzecznie z celem i funkcją, jaką przewidział ustawodawca.
Wskazano, że rzekomej sprzeczności, co do twierdzenia organu o nadużyciu prawa do informacji publicznej, której skarżący upatruje w niemożliwości nadużycia czegoś, co nie istnieje, nie dopatrzyły się sądy administracyjne, które w szeregu orzeczeń na takie nadużycie prawa do informacji publicznej wskazywały. W sposób oczywisty nie chodzi tutaj o nadużycie "czegoś co nie istnieje", a o wykorzystywanie przepisów u.d.i.p. wbrew ich celowi i funkcji i nie ma tutaj mowy, jak chce to widzieć skarżący, o celu w jakim informacje mają być wykorzystane, tylko o celu i funkcjach instytucji prawnych przewidzianych u.d.i.p. (tak też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.11.2016 r., sygn. akt I OSK 1601/15, LEX nr 2177183).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zarząd Dróg jako jednostka budżetowa Gminy M. T. należy do kręgu podmiotów wykonujących zadania publiczne a przez to jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W świetle tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Przepis art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, przy czym zawarte w nim wyliczenie nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji publicznej. Określa on przedmiotowo, jakie informacje podlegają udostępnieniu w trybie tej ustawy. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu powołanej ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji (wyrok z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 260/13, podobnie wyrok z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1835/12).
Wnioskodawca, kierując swój wniosek do podmiotu zobowiązanego, nie musi wykazywać, w jakim celu żądana informacja publiczna jest mu potrzebna. Jedynie w przypadku żądania dotyczącego udzielenia informacji publicznej przetworzonej, konieczne jest wykazanie, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego
Jak wskazał NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 kwietnia 2020r. sygn.. akt. I OSK 848/19, który to pogląd Sąd w niniejszym postępowaniu podziela, określone fakty czy dane nie tracą waloru informacji publicznej przez to tylko, że są lub będą przedmiotem, czy dowodem, w innych sprawach. Nie można wszak przymiotu np. dokumentu urzędowego oceniać wedle jego sposobu wykorzystania. Jego charakter jest zdeterminowany sposobem wytworzenia czy jego pochodzeniem czy wreszcie treścią, a nie potrzebą, jaka jest źródłem udostępnienia. Jednakowoż innym zagadnieniem jest kwestia udostępnienia owej informacji wnioskodawcy.
Jeśli ze sprawy wynika, że żądający nadużywa swego prawa, albo ma możliwość uzyskania informacji w innym trybie, zwłaszcza w toczącym się postępowaniu przed organami państwa, nie może korzystać z przepisów ustawy. Jest to bowiem sprzeczne z jej celem. W takim kontekście należy odczytywać orzeczenia, które odmawiają udostępnienia informacji publicznej żądanej dla użycia w toczącym się innym postępowaniu (jak większość wskazanych w motywach zaskarżonego wyroku), bo dowodzą one możliwości wykorzystania innych procedur, czy wręcz niegodziwego wykorzystania informacji (tak np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 11 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2777/16, CBOSA). Jeżeli wnioskodawca podaje cel żądania, choć nie musi, to niepodobna go nie dostrzec. Jakkolwiek od składającego żądanie udostępnienia informacji publicznej nie można domagać się wykazania interesu faktycznego ani prawnego w żądaniu udostępnienia informacji publicznej, to jednak nie można pomijać regulacji art. 1 ust. 2 ustawy, wedle której nie narusza ona innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznej.
Za zasadny uznać należy wniosek, że domaganie się informacji publicznej w sprawie indywidualnej, w której możliwe jest uzyskanie danych w innym trybie, jest niezgodne z celem cytowanej ustawy o dostępie do informacji publicznej. Takie stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w uchwale z dnia 9 grudnia 2013r., sygn. akt I OPS 7/13, jak i w wyroku z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1499/12 oraz postanowieniu z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11). Nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej będzie polegało na próbie korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska i dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest więc zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione.
Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków (por. J. Drachal, Prawo do informacji publicznej w świetle wykładni funkcjonalnej, w: Sądownictwo administracyjne gwarantem wolności i praw obywatelskich 1980-2005, Naczelny Sąd Administracyjny, Warszawa 2005 pod redakcją J. Górala, R. Hausera i J. Trzcińskiego, s. 146, 147; zobacz również: W. Jakimowicz, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, w: Antywartości w prawie administracyjnym, red. A. Błaś, Warszawa 2016, s. 163 -170; M. Jaśkowska, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2018, nr 1). Nadużycie nie neguje prawa, a jedynie tamuje drogę do jego uzyskania. Ma to miejsce najczęściej w sprawach, w których żądanie składa podmiot będący stroną innego postępowania.
W konsekwencji czego przyjęto, że wówczas wnioski o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów bezpośrednio dotyczą nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 11 maja 2017 r., sygn. I OSK 2777/16, 11 marca 2015 r., sygn. I OSK 918/14; 4 lutego 2015 r., sygn. I OSK 430/14; 30 października 2012 r., sygn. I OSK 1696/12; 30 stycznia 2015 r., sygn. I OSK 617/14; 12 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 2496/14; 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 769/12) i literaturze (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1638/14, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2016, nr 4, s. 171 i nast.; I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 25, 68; M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151).
W podobnym duchu wypowiedział się NSA w wyroku w 04 grudnia 2019r., w sprawie o sygn. akt. I OSK 997/18. NSA wskazał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa. Celem ustawy nie jest zatem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb, w postaci uzyskiwania informacji dotyczących, wprawdzie kwestii publicznych, lecz przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań sądowych.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej ma służyć uniwersalnemu dobru powszechnemu związanemu z funkcjonowaniem publicznych instytucji. Nadużycie prawa do informacji publicznej jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego szczególnie widoczne, gdy żądane dane, dokumenty i informacje dotyczą kwestii spornych powstałych na tle wykonywania umowy cywilnoprawnej. Ujawnienie takiej okoliczności wyklucza przyjęcie, że przedmiotem sprawy jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej
Także w wyroku I OSK 2267/19 z dnia 18 maja 2020r. NSA stwierdził, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mogą służyć realizacji celów, dla których właściwe są inne tryby postępowań; w tym nie są środkiem pozwalającym na gromadzenie dowodów w sprawach przed organami państwa, podzielając pogląd, wedle którego cel żądania nie zmienia charakteru spornych danych, które nadal noszą znamię informacji publicznej, stwierdza jednak, że cel ten może zmienić stosunek do żądania ich udzielenia. Dostęp do informacji publicznej nie powinien służyć celom możliwym do osiągnięcia innym sposobem (zresztą dostęp na wniosek ma miejsce tylko wówczas, gdy inne sposoby są niemożliwe, a przede wszystkim, gdy żądane dane nie są dostępne w powszechnym obiegu).
W konsekwencji czego, za zasadny uznać należy wniosek, że domaganie się informacji publicznej w sprawie indywidualnej, w której możliwe jest uzyskanie danych w innym trybie, jest niezgodne z celem ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Sąd ten zwrócił również uwagę na okoliczności związane z nadużywaniem instytucji dostępu do informacji, wyrażając argumenty podniesione już w poprzednio cytowanych orzeczeniach.
W tym miejscu zauważyć należy, iż z akt administracyjnych i zgromadzonych w nich oświadczeń stron wynika bezspornie, że żądanie udostępnienia informacji ma związek z toczącymi się z organem postępowaniami – cywilnym, z powództwa organu i sprawie dyscyplinarnej, zainicjowanej przez skarżącego w odniesieniu do pełnomocnika organu świadczącego na jego rzecz usługi prawne.
W rozpoznawanej sprawie, wnioskodawca, będący jednocześnie radcą prawnym domagał się w ramach dostępu do informacji publicznej, w szczególności przekazania umów.
Dokument w postaci umowy nie jest informacją publiczną. Umowa natomiast może być nośnikiem informacji publicznej. Skarżący nie wskazał jakiej informacji domaga się w odniesieniu do umowy zawartej ze Z. K.- FUH [...], czy chodzi o środki finansowe czy jest zainteresowany inną informacją i jaką. Jako profesjonalista powinien wyraźnie sformułować żądanie a tego nie uczynił, zaś umowa jako dokument nie spełnia kryterium informacji publicznej. Umowa nie jest dokumentem wytworzonym przez organ samodzielnie a więc nie stanowi dokumentu urzędowego, którymi są np. akty administracyjne i ich rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 2 ustawy, dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
Umowa jest zgodnym oświadczeniem woli przynajmniej 2 stron, zatem nie może być kwalifikowana jako dokument urzędowy, zwłaszcza w sytuacji, gdy druga strona funkcjonariuszem publicznym nie jest. Nie mieści się zatem w definicji dokumentu urzędowego a skarżący nie sformułował w jakim zakresie jest zainteresowany treścią umowy. Te same uwagi dotyczą żądania przekazania umów z wymienionymi we wnioskach kierowanych do organu, kancelariami prawnymi. Żądanie zatem przekazania umów nie jest żądaniem udzielania informacji publicznej. Ewentualne żądanie udzielenia informacji publicznej zawartej w umowie, wymagałoby anonimizacji danych, które już taką informacja nie są.
Nie można też stwierdzić, że informacją publiczną są "wszystkie dokumenty związane z realizacją zadania inwestycyjnego". Ani wniosek tak sformułowany nie precyzuje właściwie żądania, ani takie dokumenty same w sobie nie stanowią informacji publicznej. Informacją publiczną jest stosownie do art. 6 ust 1 pkt 4 ustawy konkretna informacja o danych publicznych, w tym treści i postaci dokumentów urzędowych w szczególności treść aktów administracyjnych i ich rozstrzygnięć. Informacją publiczną są np. stosownie do art. 6 ust 1 pkt 5 ustawy informacje o majątku publicznym. Wymaga to jednak od wnioskodawcy precyzyjnego określenia żądania, zwłaszcza w przypadku, gdy wniosek składa prawnik, czynnie wykonujący zawód radcy prawnego.
Celem dostępu do informacji publicznej nie jest wejście w posiadanie zbioru dokumentacji innego podmiotu, tylko uzyskanie informacji o wydatkach publicznych czy innych danych mających charakter informacji publicznej. Żądanie przedłożenia faktur za dłuższy okres również powinno mieć określone ramy, a jeśli dotyczy żądania wszystkich faktur za kilka lat, należy ocenić taki wniosek pod kątem ustalenia czy mamy do czynienia z informacją przetworzoną, skoro mnogość składanych wniosków o udostępnienie informacji publicznej i okoliczności żądania oraz wykorzystania takich dokumentów paraliżują działalność danego podmiotu. Skarżący nie podaje jakich domaga się faktur w odniesieniu do kancelarii prawnych zwłaszcza, że to kancelarie wystawiały faktury a skarżący żąda faktur organu dla kancelarii.
Informacją publiczną nie są kalkulacje kosztów, jeśli nie przekładają się na wydatki środków publicznych a za taki dokument należy uznać kosztorys inwestorski. Kosztorys powykonawczy może być źródłem informacji publicznej a nie wewnętrzna kalkulacja inwestora.
Nie stanowi informacji publicznej żądanie przedstawienia zestawienia czynności w ramach świadczonej pomocy prawnej. Tego typu wiedza ma charakter wewnętrzny, gdyż służy ustaleniu strategii postępowania czy to w ramach obrony klienta, czy też dochodzenia roszczeń.
Skoro skarżący pomimo tego, że jest prawnikiem nie określa właściwie żądania, to w ocenie Sądu organ był uprawniony do oceny złożonego wniosku w przedstawionym przez skarżącego kształcie, bez wzywania o sprecyzowanie wniosku.
W rozpoznawanej sprawie organ skupił się na okolicznościach towarzyszących relacji ze skarżącym uznając, że skoro używa on instytucji dostępu do informacji we własnym celu a nie w obiektywnie pojętym interesie publicznym, żądanie takie nie stanowi informacji publicznej. Tak daleko idącego stanowiska Sąd nie podziela, gdyż co do zasady informacja publiczna nie traci tego atrybutu przez sposób jej wykorzystania. Natomiast okoliczności mogące świadczyć o nadużywaniu prawa przez skarżącego mogą zaś stanowić przeszkodę do uzyskania takiej informacji.
Niewątpliwie oczywiste wykorzystanie żądanych informacji w celu indywidualnym, zaspokojenia własnych interesów, na potrzeby toczących się postępowań, liczba składanych wniosków, ich częstotliwość pozwalają w okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić, że skarżący nadużywa prawa i działa sprzecznie z intencją ustawodawcy do korzystania z instytucji dostępu do informacji w celu opisanym powyżej tj. dobrze pojętym interesie publicznym. Nie zmienia tej oceny stanowisko skarżącego, że w drodze kontroli potwierdzono jakieś nieprawidłowości w działaniach organu. Istnieją bowiem odpowiednie procedury do dochodzenia roszczeń i możliwości kontroli funkcjonowania organu. W ocenie jednak Sądu nawet ich pozytywny skutek nie daje przyzwolenia na wykorzystywanie instytucji dostępu do informacji w sposób sprzeczny z intencją ustawodawcy.
W odniesieniu do informacji o premiach pracownika należy wskazać, że w świetle art. 5 ust 2 ustawy, jeżeli informacja dotyczy osoby pełniącej funkcję publiczną i ma związek z wykonywanymi przez nią zadaniami lub sprawowaną funkcją, to dostęp do niej nie może zostać ograniczony z uwagi na ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy. U.d.i.p. nie definiuje wprost pojęcia "osoby pełniącej funkcje publiczne". Dla zastosowania normy o charakterze wyjątku - art. 5 ust. 2 ustawy, konieczne jest zatem dokonanie prawidłowej wykładni tego pojęcia. W tym zakresie, w ocenie Sądu, zasadnym jest odwołanie do wykładni spornej normy prawnej dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05, w którym orzekł, że art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej jest zgodny z art. 31 ust. 3, art. 47 i art. 61 ust. 3 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 61 ust. 4 Konstytucji.
W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny dokonał analizy wzajemnego przenikania się sfer wartości podlegających ochronie konstytucyjnej, w tym kolizji prawa do prywatności z prawem do informacji dotyczących działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. W zakresie prawa do informacji o działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne Trybunał wskazał, że po pierwsze, informacje, których natura i charakter może naruszać interesy i prawa innych osób, nie mogą wykraczać poza niezbędność określoną potrzebą transparentności życia publicznego, ocenianą zgodnie ze standardami przyjętymi w demokratycznym państwie.
Po drugie, muszą to być zawsze informacje mające znaczenie dla oceny funkcjonowania instytucji oraz osób pełniących funkcje publiczne. Po trzecie, nie mogą to być informacje - co do swej natury i zakresu - przekreślające sens (istotę) ochrony prawa do życia prywatnego. Trybunał stwierdził, że ustalenie zakresu chronionej prywatności osób pełniących funkcję publiczną należy rozpocząć od próby ustalenia zasięgu podmiotowego przepisu art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy, a więc samego pojęcia osób pełniących funkcje publiczne. Zdaniem Trybunału, nie jest możliwe precyzyjne i jednoznaczne określenie, czy i w jakich okolicznościach osoba funkcjonująca w ramach instytucji publicznej będzie mogła być uznana za sprawującą funkcję publiczną. Nie każda osoba publiczna będzie tą, która pełni funkcje publiczne. Sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie, w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych.
Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadanie publiczne. Chodzi zatem o podmioty, którym przysługuje co najmniej wąski zakres kompetencji decyzyjnej w ramach instytucji publicznej. Nie każdy zatem pracownik takiej instytucji będzie tym funkcjonariuszem, którego sfera chronionej prywatności może być zawężona z perspektywy uzasadnionego interesu osób trzecich, realizującego się w ramach prawa do informacji (...).
W rozpoznawanej sprawie osoba, której dotyczył wniosek występowała w innym postępowaniu jako świadek, stąd zasadne są wątpliwości związane z celem uzyskania żądanej informacji.
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut o nie otrzymaniu załączników do odpowiedzi na skargę. Opisane w niej załączniki stanowiły akta administracyjne a skarżący wszystkie te dokumenty znał. Znaczną ich część stanowiły pisma wysyłane przez skarżącego i jego współpracowników - p.Z.. Inne zaś, w postaci orzeczeń Sądu także są znane skarżącemu, gdyż występował w nich jako strona. Powołane uchwały dostępne są na stronach BIP organu a ponadto znajdowały się w aktach sprawy, podobnie jak pełnomocnictwa udzielone przez Prezydenta, kierownikowi organu – p. W.. Żądanie zatem dostarczenia akt nie znajdowało uzasadnienia.
W piśmie z dnia 17 08 2020 (data wpływu do Sądu) skarżący wnosił o przeprowadzenie dowodów na okoliczność wyników kontroli organu. Biorąc pod uwagę, że są to odrębne postępowania a ich wynik nie wpływa na ocenę niniejszej sprawy, nie uwzględniono wniosku z podanych wcześniej powodów zwłaszcza, że w grę wchodzi wykorzystanie informacji publicznej w warunkach sprzecznych z ideą i celem ustawy. Mnogość zgłaszanych wniosków wynika z zestawienia przestawionego w odpowiedzi na skargę. Jest ich ponad 50 a samą skargą objęto 4 wnioski, w zasadzie z następujących po sobie dni. Takie działania wobec organu, w ocenie Sądu noszą wręcz znamiona nękania, co ewidentnie świadczy o nadużyciu prawa.
Nadużycie prawa nie neguje prawa ale tamuje drogę do jego realizacji i uzyskania dostępu do informacji publicznej.
Biorąc pod uwagę, że żądanie przedstawione we wniosku albo nie stanowiło informacji publicznej albo nie zostało określone w sposób pozwalający na uznanie, że w grę wchodzi wniosek o udzielenie informacji publicznej, wreszcie żądania skarżącego nosiły znamiona nadużycia prawa Sąd uznał, że zaistniały podstawy do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.