Uzasadnienie
W dniu [...] września 2007 r. A. N., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) polegającą na nie wydaniu przez ten organ, w terminie określonym w art. 35 § 1 Kpa, decyzji administracyjnej w sprawie prawa skarżącego do kwatery - lokalu mieszkalnego położonego w [...], przy ul. K. [...], po zmarłym ojcu. Skarżący stwierdził, że wystąpił do Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w [...] jako organu właściwego, z wnioskiem o zachowanie prawa do kwatery po ojcu w dniu [...] października 2003 r. Z powodu braku reakcji organu, w dniu [...] lipca 2007 t. zwrócił się - pisemnie do Prezesa WAM w [...] z ponagleniem i zażaleniem na przewlekłość postępowania, wskazując na fakt przekroczenia ustawowego terminu rozpoznania wniosku i wydania decyzji przez organ I instancji. Do dnia złożenia skargi nie otrzymał żadnej decyzji w tej sprawie, ani informacji o przedłużeniu terminu załatwienia jego sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że twierdzenie skarżącego o złożeniu w dniu [...] października 2003 r. wniosku o zachowanie prawa do kwatery po ojcu jest nieprawdziwe. Przeprowadzono bowiem postępowanie wyjaśniające w zakresie wpływu korespondencji oraz przejrzano dokumentację archiwalną i nie znaleziono dowodu wpływu wniosku skarżącego. Skarżący faktu złożenia wniosku z dnia [...] października 2003 r. także w żaden sposób nie uprawdopodobnił, pomimo że został do tego przez organ wezwany. Pierwszym dokumentem od skarżącego jaki posiada organ jest jego pismo z dnia [...] lipca 2005 r., w którym informuje on o śmierci ojca i potwierdza chęć nabycia lokalu po nim, nie nawiązując do żadnych wcześniejszych wystąpień w tym przedmiocie. Organ podkreślił ponadto, że nie ma podstaw do wszczynania postępowania o wydanie decyzji o prawie do zamieszkiwania, gdyż okoliczność ta została już rozstrzygnięta poprzez wydanie w dniu [...] sierpnia 2007 r. decyzji uznającej skarżącego za osobę nie posiadającą tytułu prawnego do lokalu i w ślad za tym zobowiązując go do opróżnienia lokalu i zapłaty odszkodowania.
Reasumując, organ stwierdził, że w sprawie niniejszej nie zachodzi bezczynność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269; z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd przede wszystkim rozpatrując skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Kontrola działalności organów administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w przypadku skarg na bezczynność organów w sprawach, w których są wydawane decyzje administracyjne, postanowienia oraz akty lub czynności z zakresu administracji publicznej [art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), zwana dalej p.p.s.a.]. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy więc do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, wyd. Prawnicze PWN, W-wa 1996 r., s. 62-63).
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z nieco innych przyczyn niż to w skardze wskazano. Po pierwsze za słuszne należy uznać stanowisko organu administracji, co do tego, że nie można przyjąć, aby skarżący złożył wniosek o zachowanie prawa do kwatery po ojcu w dniu [...] października 2003 r. Okoliczności tej bowiem skarżący pomimo wezwania organu w żaden sposób nie uprawdopodobnił, a organ w swych zasobach archiwalnych dowodu złożenia takiego wniosku nie posiada. W tym zakresie zarzuty skargi należało więc uznać za nieuzasadnione. Nie będąc jednak związanym zarzutami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.); orzekając zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. na podstawie akt sprawy, Sąd stwierdził fakt bezczynności Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...]. Niewątpliwie bowiem w dniu [...] lipca 2005 r. wpłynęło do kancelarii Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w [...] pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2005 r., w którym zwraca się on do Dyrektora WAM o wydanie "tytułu prawnego na lokal mieszkalny" po zmarłym ojcu, w związku z planowanym wykupem tegoż lokalu (vide: k -13 akt administracyjnych). W ocenie sądu pismem tym skarżący de facto zainicjował wszczęcie postępowania administracyjnego przed właściwym organem administracji publicznej o przyznanie prawa do kwatery.
Jak wynika z przedłożonych sądowi akt administracyjnych, do dnia wyrokowania Dyrektor WAM Oddział Regionalny w [...] w żaden prawem przewidziany sposób nie wypowiedział się w sprawie przyznania skarżącemu prawa do wskazanego przez niego lokalu. Przede wszystkim zaś nie wydał decyzji administracyjnej, odmawiającej przyznanie skarżącemu prawa do wnioskowanego lokalu. Po upływie dwóch lat od dnia złożenia przez skarżącego wniosku, Dyrektor WAM zawiadomił go, że w dniu [...] czerwca 2007 r. wszczęte zostało z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji zobowiązującej do opróżnienia spornego lokalu oraz uiszczenia stosownej opłaty za używanie lokalu. Podkreślić należy, że tym samym organ nadal nie zamierzał załatwić wniosku skarżącego o prawo do lokalu, ani nie odniósł się do tego, że wniosek taki został złożony.
Skarżący ustosunkowując się do otrzymanego zawiadomienia w piśmie z dnia [...] lipca 2007 r., adresowanym do Dyrektora WAM, a kierowanym także do Prezesa WAM w [...] podniósł między innymi, że organy WAM od dnia [...] października 2003 r. pozostają w bezczynności w Jego sprawie o przydział kwatery co polega na nie wydaniu stosownej decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu pismo to jest w istocie zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa lub ustalonym w myśl art. 36 Kpa, złożonym do organu administracji publicznej wyższego stopnia, zgodnie z treścią przepisu art. 37 § 1 Kpa. Jako takie zostało też potraktowane przez organ nadrzędny to jest Prezesa WAM. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r. (vide k - 1 akt) kierowanym do skarżącego nazwał je wprost zażaleniem na przewlekłość postępowania w przedmiocie "wydania decyzji o zachowaniu prawa do kwatery" wskazując, że ma to związek z wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2003 r., który do organu I instancji nie wpłynął.
W dalszej części tego pisma Prezes WAM wskazuje jednak, że pierwszym pismem skarżącego jakie wpłynęło do WAM OR w [...] jest to z dnia [...] lipca 2005 r. W dniu [...] lipca 2005 r., jak wynika to z akt sprawy, wpłynęło do kancelarii WAM OR [...] pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2005 r. zwierające wniosek o przydział kwatery. Należy wobec tego uznać, że Prezes WAM w odpowiedzi na zażalenie skarżącego na niezałatwienie sprawy przydziału kwatery w przewidzianym ustawowo terminie (czyli w piśmie z dnia [...] sierpnia 2007 r.), nawiązuje wprawdzie do Jego wniosku z dnia [...] lipca 2005 r. ale, tak jak organ I instancji nie dostrzega konieczności podjęcia stosownych czynności w celu załatwienia sprawy skarżącego - przydziału kwatery o co skarżący w tym właśnie piśmie wnosi.
Ponadto Prezes WAM mylnie w sowim piśmie stwierdza, iż wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2005 r. wpłynął do WAM OR [...] po wszczęciu, z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji zobowiązującej skarżącego do opróżnienia lokalu. Przypomnieć w tym miejscu należy, że postępowanie to zostało wszczęte przez Dyrektora WAM OR [...] w dniu [...] czerwca 2007 r. (vide: zawiadomienie k - 6 akt administracyjnych), a do wydania decyzji administracyjnej w tej sprawie doszło w dniu [...] sierpnia 2007 r. (vide: k 14 akt), czyli po przeszło dwóch latach od dnia złożenia wniosku przez skarżącego.
Analiza akt niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że organy administracji obu instancji zajęły się głównie ustaleniem tego, czy wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] października 2003 r. zawierające wniosek o przydział lokalu. Ponieważ brak było dowodów na to, przyjęły że nie pozostają w bezczynności w sprawie o przydział lokalu. Z nieznanych powodów pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2005 r. zawierające wniosek o wydanie tytułu prawnego do zamieszkiwania w zajmowanym lokalu w celu jego wykupu, znajdujące się w aktach sprawy i znane obu organom, nie zostało uznane za wniosek wszczynający postępowanie administracyjne w sprawie prawa do lokalu i nie skłoniło organów, administracji do podjęcia stosownych czynności w tej sprawie oraz ewentualnego wydania decyzji administracyjnej w trybie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. Nr 41, poz. 398; z późn. zm.) Zaznaczyć należy, że wniosek skarżącego z dnia [...] lipca 2005 r. nawiązuje wyraźnie do treści art. 56 tej ustawy, który brzmi: prawo do nabycia lokalu mieszkalnego, innego niż kwatera, kwatera funkcyjna i kwatera zastępcza, przysługuje osobom posiadającym tytuł prawny da zamieszkiwania w tym lokalu mieszkalnym.
Wprawdzie do czynności związanych ze sprzedażą lokali mieszkalnych, zgodnie z treścią art. 57 ustawy przewidziany jest tryb cywilnoprawny, ale wniosek skarżącego dotyczy kwestii poprzedzającej ewentualną sprzedaż lokalu, to jest ustalenia posiadania przez niego tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, która to kwestia mogłaby być rozpatrywana przez organ administracji w oparciu o przepis art. 29 ustawy o zakwaterowaniu... (cyt. powyżej) - tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie II SA/Wa 1041/06 (System Informacji Prawniczej Lex nr 318281). Organy administracji pozostały jednak do dnia wyrokowania przez sąd bezczynne w tej sprawie. Podkreślić należy, że wydanie przez Dyrektora WAM Oddział Regionalny w [...] decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. zobowiązującej skarżącego do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz uiszczenia stosownych opłat za jego używanie, nie można uznać za załatwienie wniosku skarżącego o przyznanie prawa do tego lokalu.
Decyzja ta jest bowiem efektem postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ z urzędu, a nie w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...] lipca 2005 r., a ponadto jak wynika to z jej sentencji dotyczy kwestii, które powinny być rozstrzygnięte po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2005 r. w przedmiocie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu w drodze decyzji administracyjnej. Zawarcie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. zwrotu o zajmowaniu przez skarżącego spornej kwatery "bez tytułu prawnego" nie można uznawać za załatwienie sprawy w rozumieniu przepisu art. 35 Kpa. Przez załatwienie sprawy należy bowiem rozumieć rozstrzygnięcie sprawy decyzją administracyjną, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej (art. 104 § 1 Kpa).
Mając powyższe na uwadze orzeczono na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu sądami administracyjnymi (cyt. na wstępie) jak w sentencji wyroku.