Uzasadnienie
D. W. oraz Ł. W. wystąpili ze skargą na bezczynność Inspektor Sanitarny, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) przez nieudzielenie pełnej informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem wniosku i wnieśli o:
- 1. zobowiązanie Inspektor Sanitarny do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi,
- 2. na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r., Nr [...], poz. 173) w związku z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) o orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
- 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
Zdaniem skarżących, Inspektor Sanitarny wykonując czynności naruszył art. 6 kpa jak i naruszył przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej.
W odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, chcąc podjąć odpowiedzialną decyzję dotyczącą zdrowia dziecka, skarżący w dniu [...] marca 2018 r. złożyli wniosek o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego Nop, przypadków śmiertelnych, kontroli sądowej nad prowadzonym rejestrem Nop.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r., będącym odpowiedzią na złożony wniosek nie udzielił odpowiedzi na wszystkie stawiane przez skarżących pytania, w szczególności organ nie odpowiedział na pytania 22 i 23.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie odpowiedział na pytanie dotyczące kontroli przychodni, w której mają być wykonane szczepienia dziecka. Organ nie odpowiedział, czy posiada ona agregat zabezpieczający przerwanie dostaw energii elektrycznej. W odpowiedzi Inspektor Sanitarny wskazał jedynie, że przychodnia nie zgłaszała informacji dotyczących przerwania łańcucha chłodniczego. Nie pozostawia wątpliwości, że pytanie dotyczyło kontroli przeprowadzonej przez Inspektor Sanitarny, kontroli zainicjowanej przez ten organ, a nie jak odpowiada PPIS, problemów zgłaszanych przez przychodnię. Ponadto organ nie udzielił informacji dotyczącej agregatu zabezpieczającego dostawy energii elektrycznej.
W piśmie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego brak jest także odpowiedzi na pytanie nr [...] o zachowanie ciągu chłodniczego w odniesieniu do szczepionki, która miała zostać podana.
Z uwagi na powyższe, nie sposób twierdzić, iż organ prawidłowo rozpoznał wniosek i udzielił odpowiedzi na postawione pytania stanowiące informację publiczną.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Sanitarny wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podkreślił, że prowadzi postępowanie wobec [...] i Ł. W. - osób uchylających się od obowiązku zaszczepienia swojego dziecka Oliwiera przeciwko odrze, śwince i różyczce.
Państwo W., po otrzymaniu wezwania do stawienia się z dzieckiem na badania kwalifikacyjne i ewentualne szczepienie, pismem z dnia [...].03.2018r. (data wpływu [...].03.2018r.) wystąpili do Inspektor Sanitarny z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zagadnień związanych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi, poprzez zadanie 23 pytań. Na powyższy wniosek Inspektor Sanitarny udzielił stronie odpowiedzi na wszystkie 23 pytania pismem z dnia [...].04.2018r., nr [...], które zostało odebrane przez stronę dnia [...].04.2018 r. Wniosek o udostępnienie informacji rozpatrzony został przez PPIS w T. z zachowaniem ustawowego terminu i w ocenie organu z należytą starannością.
Dnia [...].04.2018 r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w wpłynęła skarga państwa [...] i Ł. W. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Ze względu na brak pełnomocnictwa adwokata A. T. do reprezentowania skarżących, Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...].04.2018 r. wezwał adwokata do uzupełnienia braku formalnego. Pełnomocnictwo wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej z dnia [...].05.2018 r., doręczono Inspektor Sanitarny dnia [...].05.2018r.
W skardze skarżący zarzucają organowi bezczynność polegającą na niewyczerpujących odpowiedziach na zadane przez nich pytania, w szczególności na zawarte w pkt 22 i 23 wniosku z [...].03.2018 r., dotyczące kontroli w przychodni wykonującej szczepienia i zachowania łańcucha chłodniczego w procesie przechowywania preparatów szczepionkowych pomiędzy Ministerstwem Zdrowia, hurtownią, apteką, przychodnią i powiatową stacją.
W związku z powyższym, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia [...].04.2018 r. wystosował do skarżących informację uzupełniającą do pytań nr [...] Z uwagi na brak w aktach sprawy pełnomocnictwa dla adwokata A. T. na dzień [...].04.2018 r., ww. pismo skierowano do państwa [...] i Ł. W..
W ocenie Inspektor Sanitarny należycie zbadano przedmiot sprawy, udzielono informacji w zakresie i terminie przewidzianym przez ustawę o dostępie do informacji publicznej i nie naruszono art. 13 ust.1 i 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 z późn. zm.), co zarzucają skarżący. Nie stwierdza się więc znamion bezczynności i przewlekłości w prowadzonym postępowaniu organu, jak również nie stwierdza się, by Inspektor Sanitarny nie przejawiał dobrej woli dla załatwienia wniosku strony. Subiektywna ocena skarżących co do niepełnej odpowiedzi na pytania nr [...] spotkała się z natychmiastową reakcją PPIS w T., który pismem z dnia [...].04.2018 r. wystosował do strony informację uzupełniającą, co również jest dowodem otwartości PPIS T. do podejmowania działań edukacyjnych w środowiskach osób uchylających się od szczepień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2002 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.i.p.", do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a.
Przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Bezspornym jest, że Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. - jako organ rządowej administracji zespolonej jest na mocy art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. zobowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu.
W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ oraz tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu, decyduje treść i charakter informacji.
Z bezczynnością na gruncie powołanej ustawy mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialnotechnicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p), ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Przedmiotem skargi jest bezczynność PPIS w T. w udostępnieniu skarżącym informacji dotyczącej kontroli przychodni, w której mają być wykonane szczepienia dziecka - czy posiada ona agregat zabezpieczający przerwanie dostaw energii elektrycznej oraz zachowania ciągu chłodniczego w odniesieniu do szczepionki, która miała zostać podana.
Do załatwienia będącego przedmiotem skargi wniosku w zakresie punktu 22 i 23, znajdował zastosowanie tryb przewidziany w u.d.i.p.
Analiza okoliczności niniejszej sprawy pozwala przyjąć, że organ dopuścił się bezczynności, albowiem żądanie skarżących nie zostało prawidłowo załatwione w przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. czternastodniowym terminie.
Na pytania określone w piśmie z dnia [...].03.2018 r. organ odpowiedział [...].04.2018 r., że odpowiedzialność za przechowywanie preparatów szczepionkowych oraz zachowanie ciągu chłodniczego przypisana jest poszczególnym instytucjom i każda z nich zobowiązana jest przestrzegać zaleceń producenta. Przychodnia do której zadeklarowane jest dziecko, jest pod nadzorem Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. i nie zgłaszała informacji dotyczących przerwania łańcucha chłodniczego w roku 2017 oraz w I kwartale roku 2018.
Szerokim źródłem wiedzy na temat szczepień ochronnych jest portal internetowy "szczepienia info" dostępny na stronie [...]
Przedstawiona odpowiedź nie odpowiadała więc wprost na zadane pytania.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., w związku z wniesioną skargą, pismem z dnia [...].04.2018 r. (data wpływu [...].04.2018r.), przesłał uzupełnienie do pisma z dnia [...].04.2018r. dotyczące odpowiedzi na pytania 22 i 23.
W odniesieniu do pytania 22 odpowiedź była następująca:
"Przychodnia do której zadeklarowane jest dziecko, znajduje się pod nadzorem Inspektor Sanitarny i jest kontrolowana z częstotliwością 2x w roku, zgodnie z zatwierdzonym rocznym harmonogramem kontroli, np. w 2017r. podmiot ten był kontrolowany 15 listopada i 23 czerwca. Przychodnia nie posiada agregatu prądotwórczego. Na wypadek przerw w dostawie energii elektrycznej podmiot ten ma opracowane i wdrożone procedury gwarantujące zachowanie łańcucha chłodniczego dla preparatów szczepionkowych (umowa z podmiotem zewnętrznym na przechowywanie preparatów szczepionkowych podczas braku zasilania).
Ad. 23.
Wszystkie podmioty odpowiedzialne za dystrybucję preparatów szczepionkowych i zachowanie łańcucha chłodniczego są zobowiązane do przestrzegania zaleceń producenta preparatu i objęte są nadzorem farmaceutycznym i sanitarnym. Inspektor Sanitarny sprawuje bieżący nadzór nad podmiotem leczniczym do którego zadeklarowane jest dziecko. Placówka ta posiada elektroniczny system monitorowania warunków przechowywania preparatów szczepionkowych z systemem powiadania o ewentualnych przekroczeniach i zobowiązana jest do informowania PPIS w T. o każdym incydencie przerwania łańcucha chłodniczego."
W przedstawionych okolicznościach należy stwierdzić, że przedmiotowy wniosek został ostatecznie załatwiony wbrew twierdzeniom skarżących. Nastąpiło to jednak z uchybieniem terminu.
Z powyższych względów uzasadnione było uznanie przez Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., iż organ dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności. Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdzić należało, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ w terminie zareagował na wniosek lecz pierwotna odpowiedź była niepełna. W momencie zarzutu o niewłaściwe wykonanie zobowiązania do udzielenia informacji, organ uzupełnił tę informację, wypełniając nałożone na niego obowiązki.
Sąd w ramach oceny charakteru bezczynności wziął zatem pod uwagę w szczególności fakt, iż organ udostępnił skarżącym żądane informacje w sposób i formie zgodnymi z wnioskiem, niezwłocznie po otrzymaniu skargi do Sądu.
Wobec faktu, iż bezczynność ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej zobowiązania tego organu do załatwienia przedmiotowego wniosku należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe.
Nie było też podstaw do nałożenia grzywny w powyższych okolicznościach.
Uzasadniając natomiast rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, wyjaśnić należy, że uwzględnienie skargi daje podstawy do zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, obejmujących również koszty zastępstwa procesowego, stosownie do treści art. 201 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 206 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).
Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.