Uzasadnienie
W dniu [...] marca 2022r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Dyrektora Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zarzucając, że pomimo złożenia wniosku z dnia [...] marca 2022 r. za pomocą platformy ePUAP nie udostępniono żądanej informacji publicznej w postaci przesłania elektronicznie projektu organizacji ruchu dla węzła B. B. w ciągu drogi ekspresowej S5/S10.
Skarżący wskazał na naruszenie:
- 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek;
- 2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwanej dalej jako u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia ww. wniosku z dnia [...] marca 2022 r., zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w terminie wynikającym z przepisów zawartych art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jak i do dnia sporządzenia skargi, Dyrektor nie udostępnił ani nie przesłał informacji, o którą wnioskował. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął pierwszego dnia roboczego po 14 dniach od złożenia wniosku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że wniosek był lakoniczny. Pracownicy zakwalifikowali go jako wniosek do rozpatrzenia w terminie wynikającym z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego czyli maksymalnie w terminie 30 dni. W dniu 29 marca oddział przekazał w formie pdf- projekt stałej organizacji ruchu dla węzła B. – B.. W tych okolicznościach, skoro informacja została udzielona to organ nie pozostaje w bezczynności. Organ wyjaśnił, że nie posiadał informacji zestawionej w sposób określony we wniosku. Dokument taki nie istniał. Organ z dużego dokumentu musiał wyodrębnić część projektu, którym był zainteresowany skarżący. Należało zatem przyjąć, że był to wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej a to wymagało wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego. Organ przyjął zatem, że wniosek został złożony zgodnie z przepisami kpa co stanowi wariant korzystniejszy dla wnioskodawcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt organu administracji, lecz jego brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd:
- - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym. W przypadku bezczynności dotyczącej udzielenia informacji publicznej, bezczynność taka może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy.
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w świetle tego przepisu Dyrektor Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Z kolei informacje żądane we wniosku z dnia [...] marca 2022 r. stanowią informację publiczną, dotyczą bowiem spraw publicznych związanych z wykonywaniem przez ww. organ zadań publicznych w zakresie m.in. projektowania i utrzymania dróg publicznych.
Realizację prawa do udostępnienia informacji publicznej konkretyzuje art. 13 u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
W rozpoznawanej sprawie organ twierdził, że wniosek był lakoniczny i pracownicy zakwalifikowali go jako wniosek w postępowaniu wynikającym z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego czyli na załatwienie sprawy organ miał maksymalnie 30 dni. W dniu 29 marca oddział przekazał w formie pdf- projekt stałej organizacji ruchu dla węzła B. – B.. Organ nie pozostaje zatem w bezczynności a ponadto podkreślił, że nie posiadał informacji zestawionej w sposób określony we wniosku, gdyż dokument taki nie istniał. Organ z dużego dokumentu musiał wyodrębnić część projektu, którym był zainteresowany skarżący. Jednocześnie organ poinformował, że w dniu [...] marca 2022 r. została udzielona odpowiedź na wniosek skarżącego.
Nie ulega wątpliwości, że żądana informacja została udzielona z uchybieniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Okoliczności wskazywane przez organ w odpowiedzi na skargę nie wpływają na stwierdzenie, że organ nie pozostawał w bezczynności, która miała miejsce, gdyż ani nie zwracał się do wnioskodawcy z zapytaniem o charakter wniosku, wskazując na konieczność jego doprecyzowania w związku z brakiem określenia trybu postępowania, ani nie informował, że jego zdaniem, żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej i wymaga wykazania przesłanki szczególnej istotności z punktu widzenia realizacji interesu publicznego. Okoliczności związane z koniecznością przygotowania żądanego dokumentu mogą jedynie wpływać na ocenę stopnia naruszenia prawa z tym związanego.
Z uwagi na to, że żądana informacja została skarżącemu udzielona po wniesieniu skargi, Sąd uznał, że zawarte w skardze żądanie zobowiązania organu do załatwienia wniosku z dnia [...] marca 2022 r. stało się bezprzedmiotowe i w związku z tym orzekł o umorzeniu niniejszego postępowania w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka bowiem biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy z dnia orzekania. Nie można zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r. o sygn. akt I OSK 1789/16).
Sąd uznał, że zarzucana bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. Bezczynność o takim charakterze ma bowiem miejsce wtedy, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające w jakimkolwiek zakresie winę organu za tę bezczynność. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych obowiązków, czyli terminów do załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa.
Istotą rażącego naruszenia prawa jest pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia (zob. wyrok NSA z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 381/18, dostępny j.w.). W ocenie Sądu, z taką sytuacją nie mamy do czynienia w odniesieniu do wniosku skarżącego. Organ ostatecznie udzielił odpowiedzi na wniosek w terminie nieznacznie przekraczającym termin ustawowy. Nie można tu zatem mówić o złej woli po stronie organu czy ewidentnym lekceważeniu obowiązków wynikających z przepisów prawa.
O kosztach postępowania, w postaci uiszczonego wpisu od skargi (100 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.