Uzasadnienie
J. S. – K., A. K., E. O., A. O. oraz A. O., reprezentowani przez radcę prawnego A. S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie zwrotu części nadpłaty nienależnie uiszczonej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oraz zwrotu odsetek od całości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
Jak wynika z treści skargi, decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił dla Jolanty S. – K., A. K., E. i M. O. jednorazową opłatę planistyczną z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...]. Na skutek uchwalenia planu nastąpiła zmiana przeznaczenia działek objętych sentencją decyzji, co skutkowało wzrostem wartości nieruchomości na kwotę [...] zł, w związku z czym opłatę planistyczną ustalono na [...] zł.
Na mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2006r. działki nr [...],[...] i [...] przeszły z mocy prawa na rzecz gminy [...], w związku z czym zawarta została ugoda, na mocy której wypłacono odszkodowanie w wysokości [...], które miało zostać zaliczone na poczet należności z tytułu opłaty planistycznej. Pozostała kwota w wysokości [...] zł. została wpłacona na rachunek bankowy Gminy.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2006r. Stronom w związku z powyższym zwrócona została kwota [...] zł.
W związku z brakiem zwrotu pozostałej części uiszczonej opłaty planistycznej i brakiem ustosunkowania się do żądania zwrotu odsetek, skarżący pismem z dnia [...] lutego 2017r złożyli do SKO w [...] ponaglenie, zakwalifikowane przez organ, jako zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 2 kpa.
Zdaniem skarżących, sprawa zwrotu opłaty planistycznej jest sprawą administracyjną i znajdują w niej zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej.
Skarżący podnieśli, że wobec braku ich wniosku o zaliczenie nadpłaty w całości lub części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, organ powinien dokonać zwrotu nadpłaty wraz z odsetkami. Wobec niedokonania zwrotu organ pozostaje w bezczynności.
Skarżący wskazali również, że zwrot części nadpłaty nastąpił z uchybieniem terminu wskazanego w art. 77 § 4 w zw. z art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik organu podniósł, że kwota [...] zł nigdy nie została przez skarżących uiszczona tytułem opłaty planistycznej, gmina natomiast nie dokonała potrącenia tej kwoty, nie stanowi zatem ona nadpłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718, ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). W świetle treści art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Podstawową zatem przesłanką dopuszczalności skargi jest wymóg, by zaskarżona forma działania administracji publicznej należała do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sądy administracyjne.
Zwrócić uwagę należy, że w decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, tzw. rentę planistyczną nie jest dopuszczalne zawieranie w treści decyzji określenia terminu płatności opłaty. W konsekwencji nie powstaje zaległość w płatności tej opłaty, niedopuszczalne jest zatem naliczanie i żądanie odsetek za zwłokę. Nie ma więc również możliwości odraczania terminu płatności, rozkładania opłaty na raty, stosowania ulg w opłacie czy umorzenia jej (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., II OSK 606/11, LEX nr 1169467).
Renta planistyczna stanowi dochód gminy, o jakim mowa w art. 54 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Zwrócić uwagę należy, że omawiane świadczenie nosi cechy podatku w świetle art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, tzn. jest świadczeniem publicznoprawnym, nieodpłatnym, przymusowym i bezzwrotnym na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, ale wbrew wymaganiom przywołanej normy prawnej – niewynikającym z ustawy podatkowej, wynika bowiem z ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przepisów tej ustawy w żaden sposób nie wynika, iż ustawodawca nadał rencie planistycznej status podatku, brak jest zatem podstaw do domniemywania stosowania względem tej opłaty przepisów ustawy podatkowej.
Zatem – skoro obowiązek uiszczenia renty planistycznej wynika wprost z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która nie jest ustawą podatkową, nie sposób stosować do niej przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004r., sygn. akt OSK 520/04).
Stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego daje podstawę do domagania się zwrotu uiszczonej opłaty. Jest to jednak roszczenie o charakterze cywilnym, rozstrzygane przez sądy powszechne. W przypadku, gdy gmina nie zwróci kwoty opłaty właścicielowi nieruchomości, będzie on mógł wnieść powództwo do właściwego sądu. W sytuacji tej wójt (burmistrz, prezydent miasta) nie może wszcząć postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu opłaty planistycznej.
Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. skargę jako niedopuszczalną odrzucił.
O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.