Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] T. i W. małżonkowie S. – skarżący złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wójta Gminy G. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnili, że pismem z dnia [...] zwrócili się do Wójta o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej Gminy G. działalności prowadzonej przez G. W. na posesji [...] w M., ponieważ nie jest ona zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W piśmie z dnia [...] Wójt odmówił wszczęcia postępowania i wykreślenia działalności gospodarczej prowadzonej na posesji [...] w M. z ewidencji.
Wobec tego skarżący w dniu [...] złożyli do Wójta wniosek o przekazanie sprawy organowi właściwemu. W dniu [...] otrzymali odpowiedź odmowną. W dniu [...] skarżący przesłali do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. (SKO) skargę na bezczynność Wójta wraz z wnioskiem o zobowiązanie go do rozpatrzenia sprawy lub przekazanie wniosku do organu właściwego. SKO w piśmie z dnia [...], w odpowiedzi na skargę stwierdziło, że skarżącym nie przysługuje status strony w sprawie o wykreślenie działalności G. W. z ewidencji. Odnosząc się do powyższego skarżący podkreślili, że nastąpiło naruszenie ich praw nabytych na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz, że wpis do rejestru działalności gospodarczej Gminy G. działalności na posesji [...] w M., o zakresie jak w zaświadczeniu z dnia [...] został dokonany z naruszeniem prawa, gdyż działalność ta nie jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu przestrzennego.
Skarżący wnieśli o zobowiązanie Wójta do rzetelnego zajęcia się sprawą i wykreślenia z rejestru działalności prowadzonej na posesji [...], i uniemożliwienie prowadzenia bardzo uciążliwej dla nich działalności i wydanie w tej sprawie decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy G. wniósł o jej oddalenie jako bezpodstawnej. Uzasadniając swoje stanowisko Wójt przedstawił przebieg postępowania w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje
Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżący w piśmie z dnia [...] domagali się od Wójta Gminy G. wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez ich sąsiada G. W. z uwagi na jej sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wójt w odpowiedzi na to żądanie wystosował do nich pismo z dnia [...], w którym poinformował między innymi o tym, kiedy może nastąpić wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji. A mianowicie w przypadku zawiadomienia przez przedsiębiorcę o zaprzestaniu wykonywania działalności, gdy wpis dotyczy działalności gospodarczej nie objętej przepisami ustawy, gdy prawomocnie orzeczono zakaz wykonywania przez przedsiębiorcę określonej we wpisie działalności. Wójt skonstatował, że żaden z tych przypadków nie dotyczy przedsiębiorcy G. W., więc brak podstaw prawnych do wykreślenia jego działalności z ewidencji.
Jednocześnie Wójt poinformował, że art. 78 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie zawiera regulacji wskazujących, aby organ gminy miał prawo kontroli przedsiębiorców i że nie ma przesłanek by wszcząć jakiekolwiek postępowanie przeciwko przedsiębiorcy.
Nie doczekawszy się oczekiwanych działań ze strony organu I instancji skarżący wnieśli pismem z dnia [...] do SKO zażalenie na bezczynność tego organu, dochowując tym samym warunków formalnych, od których zależy skuteczne wniesienie skargi do sądu, a wynikających z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej powoływanej w skrócie "ppsa".
SKO pismem z dnia [...] poinformowało skarżących, że nie stwierdziło aby Wójt był w tej sprawie bezczynny. Ponadto SKO wymieniło przypadki, w których możliwym jest wykreślenie wpisu w ewidencji działalności gospodarczej oraz wskazało na konieczność ustalenia czy skarżący posiadają status strony w postępowaniu o wykreślenie wpisu z ewidencji. Zdaniem SKO, na gruncie ustawy o działalności gospodarczej, w postępowaniu dotyczącym wpisu do ewidencji działalności gospodarczej za stronę może być uznany tylko ten, kto posiada chronione w płaszczyźnie prawnej uprawnienie do żądania dokonania wpisu lub kwestionowania jego poprawności. Brak takiego umocowania czyni interes w postępowaniu wyłącznie interesem faktycznym, a więc wykluczającym przymiot strony. W efekcie więc, zdaniem SKO, należy uznać, iż jedynie osoba fizyczna zamierzająca podjąć działalność gospodarczą miała interes prawny w przedmiocie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, czyli była stroną w tym postępowaniu, Inne osoby nie miały prawnie zagwarantowanego interesu podważania czynności organu w przedmiocie wpisu do ewidencji.
Finalnie SKO stwierdziło, że skarżącym nie przysługuje status strony w sprawie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej i wobec tego nie są umocowani do skutecznego wniesienia wniosku o wszczęcie postępowania w tej sprawie. Konsekwentnie też, do dnia wyrokowania przez sąd organ I instancji nie wydał żadnej decyzji, ani postanowienia rozstrzygających wniosek skarżących z dnia [...].
Powyższe działanie organów należy uznać za niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 61a ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071; ze zm.) dalej powoływanej w skrócie jako " kpa " który to przepis wszedł w życie na mocy ustawy z dnia 3.12.2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, z dniem 11.04.2011r.; gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 (wszczęcia postępowania administracyjnego – za takie należy uznać wniosek skarżących z dnia [...]), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowania nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (§ 1). Na postanowienie to służy zażalenie (§ 2). Nie oceniając więc prawidłowości twierdzeń organów zawartych w ich pismach kierowanych do skarżących w związku z wnioskiem z dnia [...], stwierdzić należy, że stanowisko organu o braku statusu strony w odniesieniu do skarżących w sprawie o wykreślenie działalności gospodarczej ich sąsiada z ewidencji, skutkować powinno wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w trybie art. 61a kpa.
Ponieważ tego nie zrobiono, zarzut o bezczynności organu w sprawie o wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, zawarty w skardze T. i W. małżonków S. z dnia [...] jest uzasadniony. Należy w tym miejscu podkreślić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Przy czym dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty oraz to, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy niezawinioną opieszałością organu (T. Woś " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. " Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s.86).
Mając na uwadze powyższe, uznając, że skarga została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia służących skarżącym w postępowaniu przed organem administracji oraz, że bezczynność organu dotyczy przypadku określonego w art. 3 § 2 pkt 2 ppsa, orzeczono na podstawie art. 149 ppsa, jak w pkt 1 sentencji, początek biegu terminu do załatwienia sprawy wyznaczając zgodnie z przepisem art. 286 § 2 ppsa. W pkt 2 sentencji, także na podstawie art. 149 ppsa orzeczono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a to w związku z tym, że wiązała się ona z wejściem w życie dopiero z dniem 11.04.2011r. nowego rozwiązania procesowego zawartego w nowo wprowadzonym art. 61a kpa, oraz że organ nie zwlekał z udzielaniem skarżącym pisemnych odpowiedzi na ich wniosek. O kosztach, jak w pkt 3 sentencji orzeczono według zasady wynikającej z art. 200 ppsa.
Ponieważ przedmiotem rozpatrzenia przez sąd, w związku z treścią skargi, była wyłącznie kwestia bezczynności organu, więc rozważeniu w toku tego postępowania nie podlegała prawidłowość argumentów przedstawionych prze organy w odpowiedzi na wniosek skarżących z dnia [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego. Może to być przedmiotem weryfikacji po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ.