Uzasadnienie
P. K. w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r., powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Urzędu Miasta T. o dostarczenie kopii dokumentów oraz podanie informacji potwierdzających, czy zatrudniony w ww. organie funkcjonariusz publiczny, S. W. prowadzi działalność gospodarczą.
W oświadczeniu z dnia [...] lutego 2016 r., Kierownik Referatu Realizacji Wydziału Inwestycji i Remontów – S. W. ustosunkował się do wniosku P. K., wskazując że ww. pracownik nigdy nie prowadził i nie prowadzi działalności gospodarczej.
W piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. S. W. poinformował Wydział Organizacji i Kontroli w Urzędzie Miasta, że jest zarejestrowany w Ewidencji Działalności Gospodarczej i ma nadany REGON. Opisał okoliczności rejestracji. Oświadczył, że działalności gospodarczej nigdy nie rozpoczął, nie prowadził i nie prowadzi jej obecnie. Do pisma załączył kopię z Centralnej Informacji o Działalności Gospodarczej utworzonej w 2012 r., w której istnieje adnotacja, że "wpis nie przeszedł weryfikacji". Oświadczył również, że w dniu [...] lutego 2016 r. złożył wniosek o skreślenie z ewidencji działalności gospodarczej, podając datę zaprzestania działalności w dniu [...] listopada 2011 r. Wpis posiada status wykreślony.
W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. Prezydent Miasta T. udzielił odpowiedzi na wniosek P. K. z dnia [...] lutego 2016 r., że kierownik referatu – S. W. w Wydziale Inwestycji i Remontów Urzędu Miasta T. nie prowadzi i nigdy nie prowadził działalności gospodarczej. Potwierdzeniem tego stanowiska jest informacja zawarta w publicznie dostępnej Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej oraz wyjaśnienia Wydziału Ewidencji i Rejestracji Urzędu Miasta T., z których wynika, że przedmiotowa działalność gospodarcza została zgłoszona, natomiast nigdy nie była wykonywana.
W dniu [...] marca 2016 r. P.K. złożył w Urzędzie Miasta T. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której oświadczył, że nie otrzymał żadnej odpowiedzi. W skardze powołał się również na pismo przesłane w dniu [...] lutego 2016 r. do organu na adres [...], w którym poinformował, że termin udzielenia odpowiedzi, w związku z jego wnioskiem, upłynął w dniu [...] lutego 2016 r.
Z pisma z dnia [...] marca 2016 r. wynika, że skarżący, powołując się na swój wniosek z dnia [...] lutego 2016 r. oraz odpowiedź organu zawartą w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., wniósł o uzupełnienie udzielonej odpowiedzi i dostarczenie przesyłką listową dokumentów:
- - oświadczenia pracownika, o którym mowa w piśmie [...] z dnia [...] marca 2016 r.,
- - wyjaśnień Wydziału Ewidencji i Rejestracji UM., ibidem.
W piśmie z dnia [...] marca 2016 r. organ poinformował skarżącego, że żądane przez niego dokumenty nie stanowią informacji publicznej i podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2016 r.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. skarżący oświadczył, że w dniu [...] marca 2016 r. otrzymał od organu niepełną odpowiedź, w związku z jego wnioskiem o udzielenie informacji publicznej i w związku z tym, w dniu [...] marca 2016 r., wystąpił o jej uzupełnienie. Z uwagi na negatywną odpowiedź, podtrzymał skargę i wniósł o jej rozpatrzenie.
W udzielonej odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w pismach kierowanych do skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści przepisów art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej powoływanej jako p.p.s.a.) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Prezydenta Miasta T. w zakresie udostępnienia informacji publicznej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm. dalej "u.d.i.p.") przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądaniem skarżącego zawartym we wniosku z dnia [...] lutego 2016 r.
Zgodnie z art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (np. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02, LEX nr 78062). Przykładowy katalog informacji publicznych, podlegających udostępnieniu wymienia przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
Z art. 6 ust. 1 lit. d wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że Prezydent Miasta T. jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a więc podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jeśli tylko ją posiada. Ponadto, informacja zawarta w piśmie z dnia [...] lutego 2016 r., której domagał się skarżący miała charakter informacji publicznej, bowiem dotyczyła potwierdzenia przez organ, czy zatrudniony w Urzędzie Miasta T. kierownik Referatu Realizacji Wydziału Inwestycji i Remontów – S. W., prowadzi działalność gospodarczą. Tak więc żądana informacja dotyczyła funkcjonariusza publicznego i udzielenia odpowiedzi, czy osoba pełniąca funkcję publiczną prowadzi jednocześnie działalność gospodarczą.
Zgodnie z treścią art. 7 omawianej ustawy, udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze:
- 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej,
- 2) udostępniania na wniosek zainteresowanego podmiotu, o którym mowa w art. 10 i 11 u.d.i.p.,
- 3) wstępu na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia;
- 4) umieszczania informacji publicznych w centralnym repozytorium informacji publicznych, zwanym "centralnym repozytorium".
Stosownie zaś do treści art. 14 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust.1). Zgodnie natomiast z art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust.1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).
Przechodząc do kwestii związanych z pojęciem bezczynności na gruncie u.d.i.p. należy wskazać, iż omawiana ustawa wymienia trzy formy załatwienia (zakończenia) sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. A mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien alternatywnie: udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10), odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1), umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1). Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem.
W rozpoznawanej sprawie spór pomiędzy stronami postępowania sprowadza się do tego, czy w związku z pismem skarżącego z dnia [...] lutego 2016 r., organ udzielił informacji i uczynił to w pełnym zakresie. Przy czym ważnym jest to, czy w chwili złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, Prezydent posiada informację objętą żądaniem wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2016 r., czy też nie.
Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ, miało miejsce już po wystąpieniu przez skarżącego z żądaniem udzielenia informacji publicznej. Nie budzi wątpliwości Sądu w niniejszej sprawie to, że Prezydent Miasta T. w dacie złożenia wniosku nie posiadał informacji w zakresie żądania skarżącego. Dopiero w oparciu o Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej (www.firma.gov.pl), oświadczenie zatrudnionego funkcjonariusza publicznego z dnia [...] lutego 2016 r. oraz dokumenty zebrane przez Wydział Organizacji Kontroli (wpływ 29 lutego 2016 r.) organ ustalił, że S. W. nie prowadzi i nigdy nie prowadził działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, odpowiedź udzielona skarżącemu w piśmie z [...] marca 2016 r. przez organ była wyczerpująca. Natomiast żądanie skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. zostało skierowane do organu już po wniesieniu skargi do Sądu (w dniu [..] marca 2016 r. skarga została sporządzona i wpłynęła do siedziby organu). Organ po dniu [..] lutego 2016 r. uzyskał nowe dokumenty, w sprawie, które wykraczają poza granice skargi na bezczynność złożonej w dniu [..] marca 2016 r. w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [..] lutego 2016 r. Dokumenty te nie istniały w dniu złożenia wniosku o dostęp do informacji publicznej, wniosek o ich udostępnienie skarżący złożył już po wniesieniu skargi do Sądu.
Z uwagi jednak na okoliczność, że wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został rozpoznany przez organ z uchybieniem 14 dniowego terminu na jej udzielenie, a organ nie udokumentował zwrotnym potwierdzeniem odbioru, kiedy informacja została doręczona skarżącemu, Sąd przyjął za wiarygodne stanowisko skarżącego zawarte w piśmie z dnia [..] kwietnia 2016 r. (k-5 akt administracyjnych), że odpowiedź uzyskał on w dniu [..] marca 2016 r., a więc już po złożeniu skargi do Sądu w dniu [..] marca 2016 r.
Jednakże skoro po wniesieniu skargi, jak wyżej wskazano, organ udostępnił wnioskowaną informację, Sąd uznał, że na chwilę orzekania w sprawie, stan bezczynności nie występuje. Postępowanie sądowe jest zatem bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania określonego aktu lub dokonania stosownej czynności. To zaś jest powodem umorzenia postępowania w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta T. do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [..] lutego 2016 r.
Podstawą prawną umorzenia postępowania jest art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Prezydent Miasta T. udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej już po wniesieniu do Sądu skargi na jego bezczynność.
Udostępnienie informacji publicznej, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia Sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność miała miejsce rażącym naruszeniem prawa. Obowiązek ten wynika z art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. Prezydentowi Miasta T. nie można zarzucić braku woli i jakiejkolwiek aktywności w rozpoznaniu sprawy, gdyż na pisma skarżącego udzielał odpowiedzi, co zmniejsza w kontrolowanej sprawie winę i skutkuje brakiem podstaw do stwierdzenia, że okoliczności związane z bezczynnością były tego rodzaju, aby można je zakwalifikować jako naruszenie prawa w stopniu rażącym (pkt II wyroku).
Nadto istotny był również bardzo krótki okres pozostawania w zwłoce (od 22 lutego 2016 r. do 9 marca 2016 r.), co ze względu na konieczność uzyskania informacji od innych jednostek organizacyjnych oraz przyjęcia oświadczenia od pracownika organu, również zmniejsza stopień zawinienia wpływający na ocenę rażącego naruszenia prawa.
Wobec powyższego należy uznać, że Prezydent Miasta T. nie zachował ustawowego terminu udzielenia informacji i tym samym dopuścił się bezczynności, która w ocenie Sądu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zwłoka w załatwieniu sprawy była nieznaczna.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku orzekł w punkcie pierwszym - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a w punkcie drugim - w oparciu o art. 149 § 1 p.p.s.a.