Uzasadnienie
O. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oraz "bezprawnego naliczenia kosztów za udostępnienie informacji publicznej".
Jak wskazał Skarżący, pismem z [...].08.2019 r. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w B. z wnioskiem o udostępnienie następującej informacji publicznej:
- 1) kserokopii jadłospisu diety podstawowej "P" oraz lekkostrawnej "L" w okresach 1.04.2018 r. – 30.06.2018 r. i 1.07.2019 r. – 30.08.2019 r. oraz podania na piśmie nazw wydawanych posiłków wraz z gramowym ich opisem;
- 2) informacji, jakie sumy w latach 2018-2019 przeznaczono na działalność kulturalno-oświatową i sportową, z wyszczególnieniem konkretnych wydatków;
- 3) informacji, ile zakupiono w latach 2018-2019 koców, materacy, prześcieradeł, poduszek i ręczników.
Skarżący wskazał, że organ pismem z [...].08.2019 r. zobowiązał go do uiszczenia kwoty 612 zł za kserokopie jadłospisu, w pozostałym zakresie wymagając od skarżącego uzasadnienia. Skarżący podniósł również, że organ nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w B. uznał ją za nieuzasadnioną. Organ wskazał, że zestawienia, o które wnosi Skarżący, nie są prowadzone przez administrację jednostki. Udzielenie odpowiedzi na powyższe wymaga przeglądu dużej ilości dokumentacji, a następnie sporządzenia podsumowujących wykazów. Wobec powyższego organ uznał, że wnioskowania informacja stanowi informację publiczna przetworzoną.
Organ wskazał również, że pismem z [...].08.2019 r. wezwano wnioskującego do wykazania w terminie 7 dniu, interesu prawnego uzasadniającego udostępnienie żądanych informację. Ponadto pismem z [...].09.2019 r. poinformowano skarżącego o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do 30.09.2019r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z [...].08.2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz.1429, dalej powoływana jako udip), na gruncie której udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1). Zgodnie z art. 1 ust. 1 udip, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Bardziej precyzyjnie przedmiot informacji publicznej określa art. 6 ust. 1, który jednakowoż nie zawiera katalogu zamkniętego spraw stanowiących informację publiczną. Za taką uznaje się bowiem wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone.
W sprawie bezsporne było, że Dyrektor Aresztu Śledczego w B. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 udip). Również wnioskowana przez Skarżącego informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów cyt. ustawy i okoliczność ta nie jest kwestionowana przez organ.
Wskazać należy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może być załatwiony poprzez: udostępnienie w drodze czynności materialno-technicznej informacji publicznej będącej w dyspozycji organu w terminie 14 dni (bądź 2 miesięcy w uzasadnionych przypadkach) od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2), odmowie jej udostępnienia w drodze decyzji wydawanej na podstawie art. 16 ust. 1 udip, w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy (brak spełnienia warunku z art. 3 ust. 1 pkt 1 udip lub ograniczenie dostępu do informacji stosownie do art. 5 udip), wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania - w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 udip lub poinformowaniu wnioskodawcy, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy, a więc nie dotyczy informacji publicznej.
Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi zatem wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje w przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej terminach odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji w formie czynności materialno-technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia, bądź też w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, nie wydaje decyzji o umorzeniu postępowania. Dla stwierdzenia bezczynności nie mają przy tym znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu.
W rozpoznawanej sprawie skarżący [...].08.2019 r. (data wpływu do organu [...].08.2019 r.) złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ, pismem z [...].08.2019 r. wezwał Skarżącego do uiszczenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej objętej pkt a) wniosku. Jednocześnie, uznając że żądanie zawarte w pkt b) i c) stanowi informację przetworzoną, organ wezwał Skarżącego do wykazania interesu publicznego. Dodatkowo organ pismem z [...].09.2019 r. poinformował Skarżącego o przedłużeniu terminu do rozpatrzenia sprawy do dnia [...].09.2019 r.
Organ natomiast, w przewidzianym w ustawie terminie, jak również nawet w terminie określonym w piśmie z [...].09.2019 r., nie udzielił Skarżącemu żądanej informacji, nie odmówił w formie decyzji udostępnienia informacji, ani też nie umorzył postępowania. Powyższe oznacza, że organ pozostaje w bezczynności co do rozpoznania wniosku z [...].08.2019 r. Oznacza to, że zasadne jest zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z [...].08.2019 r., o czym Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej powoływana jako "ppsa").
Kierując się natomiast dyspozycją art. 149 § 1a ppsa, Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). W tym zakresie Sąd wziął przede wszystkim pod uwagę fakt, że wniosek Skarżącego wpłynął do organu [...].09.2019 r. i do dnia rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy organ nie wydał orzeczenia rozstrzygającego złożony wniosek. Od dnia wpływu wniosku upłynął zatem prawie rok (w tym czasie została złożona skarga do Sądu, która również nie wpłynęła na bezczynność organu) i tym samym terminy załatwienia sprawy zostały w niniejszej sprawie znacząco przekroczone. Organ nie dochował również terminu, który sam wyznaczył w piśmie z dnia [...].09.2019 r., nie podejmując od tego czasu żadnej czynności. Taki upływ czasu musi przemawiać za rażącym charakterem bezczynności.
Sąd odstąpił od orzekania o kosztach w niniejszej sprawie z uwagi na okoliczność, że Skarżący zwolniony został od obowiązku uiszczania kosztów wskutek przyznanego prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazać należy również, że wyznaczona w ramach pomocy prawnej pełnomocnik nie dokonała w sprawie ani jednej czynności, nie składając również wniosku o zwrot kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.