Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstokuz 13 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Bk 123/22

Uzasadnienie

K. B. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Burmistrza Miasta H. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (data wpływu do organu 23 listopada 2022 r. – skarga przekazana według właściwości przez Wójta Gminy H.).

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

1. 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek o udostępnienie informacji publicznej;
2. 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku: decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.

Skarżąca wniosła o: zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej; stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku; ustalenie charakteru bezczynności; zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

Skarżąca wskazała, że w dniu [...] października 2022 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie informacji dotyczących organizacji w latach 2015-2022 w Państwa jednostce:

1. - zarządzania optymalizacją zużycia i pozyskania energii elektrycznej;
2. - zarządzania alternatywnymi rodzajami pozyskania energii z podziałem na źródło;
3. - zarządzania magazynowaniem wytworzonej energii własnej;
4. - zarządzania inteligentnymi systemami dedykowanymi do zarządzania energią;
5. - stosowanych sposobach ograniczania zużycia energii elektrycznej;
6. - sposobach ograniczania emisji ze stosowania paliw, które służą wytworzeniu energii cieplej;
7. - sposobach ograniczania emisji ze stosowania paliw, które są wykorzystywane w transporcie;
8. - dokumentów zawierających informacje o bilansie energetycznym punktów użyteczności publicznych;
9. - dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawy energii elektrycznej;
10. - dokumentów zawierających informacje o rodzajach stosowanych metod ocieplania w sezonie jesienno-zimowym w puntach użyteczności publicznej;
11. - dokumentów zawierających informacje o znaczeniu i zakresie, który jest w istocie jednoznaczny z powyższymi punktami.

Organ, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co w ocenie skarżącej czyni skargę zasadną i konieczną.

W odpowiedzi na skargę Burmistrza Miasta H. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że odpowiedź na wniosek została udzielona w dniu [...] listopada 2022 r. poprzez przesłanie informacji na adres mailowy podany we wniosku. Ponadto, w dniu [...] grudnia 2022 r. Burmistrz udzielił ponownie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

W replice do odpowiedzi na skargę skarżąca wniosła o dalsze procedowanie złożonej skargi w zakresie zobowiązania organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek w zakresie pytania: 1,4, 5,10,11; procedowanie sprawy w zakresie ustalenia, iż organ dopuścił się bezczynności i ustalenia jej charakteru; zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.

Skarżąca podniosła, że pomimo nałożenia przez ustawę obowiązków, odpowiadając na wniosek o udostępnienie informacji publicznej organ stwierdził, że nie posiada dokumentów, których istnienie wymagają przepisy prawa – dlatego trudno uznać iż odpowiedź organu w tym zakresie była rzetelna - wobec powyższego koniecznym jest zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi w zakresie pkt 1,4, 5,10 i 11 - wskazane tam pytanie dotyczy informacji zawartych w dokumentach, których istnienia wymaga ustawa, tym bardziej, że chodzi tutaj o dwa dość istotne dokumenty mianowicie - założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe (art. 19 ustawy – Prawo energetyczne) oraz plan zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe (art. 20 ustawy - Prawo energetyczne). Jako, że dokumenty te przekazywane są następnie do opiniowania samorządowi województwa trudno uznać, że nie istnieją - a gmina nie podjęła nawet wyjaśnienia okoliczności braku przedmiotowych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów.

Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 – dalej w skrócie: "u.d.i.p."), bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania.

W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Stosownie zaś do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności (m. in.) organy władzy publicznej. Przedmiot informacji publicznej podlegającej udostępnieniu został uregulowany w drodze otwartego katalogu w art. 6 u.d.i.p.

Nie ulega wątpliwości, że Burmistrz jest organem władzy publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś informacje objęte wnioskiem, co nie było objęte sporem, mieściły się w zakresie przedmiotowo-podmiotowym u.d.i.p.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust.

2. Jak stanowi art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Jak stanowi natomiast art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

W świetle powyższego, organ, do którego wnioskodawca skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej winien go rozpatrzyć co do zasady w terminie nie dłuższym niż 14 dni. Organ dysponuje również możliwością przedłużenia terminu do udostępnienia informacji publicznej, stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p.

W realiach tego przypadku wniosek skarżącej z dnia [...] października 2022 r. nie doczekał się realizacji w ustawowym terminie wynikającym z art. 13 ust.

1. Organ nie skorzystał również z możliwości przedłużenia terminu do udostępnienia informacji publicznej. Dopiero w dniu [...] listopada 2022 r. Burmistrz przesłał na adres mailowy podany we wniosku informację, w której wskazano, że Rada Miasta H. podjęła uchwałę Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie przyjęcia "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Miejskiej H.". Organ przesłał jednocześnie link do tego dokumentu.

Poza tym, po wniesieniu skargi (do organu wpłynęła 23 listopada 2022 r.) Burmistrz przy piśmie z dnia [...] grudnia 2022 r., w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] października 2022 r. poinformował ponownie, że szczegółowe informacje dotyczące zagadnień skarżąca odnajdzie w uchwale Rady Miasta H. Nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie przyjęcia "Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla Gminy Miejskiej H.". Jednocześnie tytułem uzupełnienia organ poinformował, że:

1. - gmina miejska H. nie posiada innego dokumentu dotyczącego zarządzania optymalizacją zużycia i pozyskania energii elektrycznej;
2. - gmina miejska H. nie posiada innego dokumentu dotyczącego zarządzania alternatywnymi rodzajami pozyskania energii z podziałem na źródło;
3. - gmina miejska H. nie magazynuje wytworzonej energii własnej i nie posiada innego dokumentu dotyczącego zarządzania magazynowaniem wytworzonej energii własnej;
4. - gmina miejska H. nie posiada innego dokumentu dotyczącego zarządzania inteligentnymi systemami dedykowanymi do zarządzania energią, posiada jedynie system sterowania oświetleniem ulic w mieście;
5. - gmina ogranicza zużycie energii między innymi poprzez odpowiednie sterowanie systemem oświetlenia ulic w mieście, późnonocne obniżanie napięcia w systemie oświetlenia ulic w mieście, instalacja kolektorów słonecznych (10 instalacji), instalacje fotowoltaiczne w obiektach gminy (2 instalacje SP nr [...] i SP nr [...] – 0,08 Mwe, 1 instalacja na budynku SP nr [...] – 0,016 Mwe, 5 instalacji – przedszkola – moc 0,06956 Mwe), instalacja oświetlenia dróg zasilanego fotowoltaiką;
6. - gmina miejska nie wytwarza energii cieplnej (energia cieplna kupowana jest w P. Sp. z o.o. w H.);
7. - gmina miejska nie wdrożyła rozwiązań dotyczących ograniczania emisji ze stosowania paliw, które są wykorzystywane w transporcie, prowadzenie usług transportu zbiorowego zlecane jest firmie P.1

Sp. z o.o. w H.);

1. - gmina miejska H. nie posiada innego dokumentu dotyczącego informacji o bilansie energetycznym punktów użyteczności publicznej;
2. - gmina miejska nie posiada innego dokumentu dotyczącego informacji o rodzajach stosowanych metod ocieplania w sezonie jesienno-zimowym w punktach użyteczności publicznej;

W załączeniu do tego pisma przekazano skarżącej elektroniczną wersję umowy na dostawę energii elektrycznej. Poinformowano ponadto, że trwają obecnie procedury przetargowe na wyłonienie dostawcy energii elektrycznej na najbliższe lata.

Sąd uznał, mając na uwadze powyższe odpowiedzi, że bezprzedmiotowe stało się orzekanie o zobowiązaniu organu do udzielenia informacji i dlatego też postępowanie w tym zakresie zostało umorzone, co znalazło swój wyraz w pkt 1 sentencji wyroku, a podstawę ku temu stanowi przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem sądu dalsze procedowanie w tym zakresie nie było zasadne, bowiem doszło do załatwienia wniosku skarżącej. Po analizie odpowiedzi przesłanych przez organ sąd jest zdania, że w zakresie dosyć ogólnie sformułowanych pytań: tiret 3, 4, 5, 6, 7, 9 organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi.

Z kolei odpowiedzi na pozostałe pytania, z których wynika, że organ nie posiada innego dokumentu dotyczącego zarządzania optymalizacją zużycia i pozyskania energii elektrycznej, dotyczącego zarządzania alternatywnymi rodzajami pozyskania energii z podziałem na źródło, dotyczącego informacji o bilansie energetycznym punktów użyteczności publicznej, czy też dokumentów zawierających informacje o znaczeniu i zakresie, który jest w istocie jednoznaczny z punktami wniosku – jeżeli nie satysfakcjonowały skarżącej, mogły stać się przedmiotem jej prośby o uzupełnienie, z konkretnym wskazaniem, jakich oczekuje informacji i o jakich dokumentach, względnie o wyjaśnienie powodów nie posiadania ich przez organ. W tym względzie argumenty przedstawione w replice do odpowiedzi na skargę nie mogły wpłynąć na treść rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 sentencji niniejszego wyroku.

Taki sposób rozstrzygnięcia, będący następstwem podjęcia przez organ stosownego działania po ustawowym terminie, nie zwalnia jednak sądu z obowiązku orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy w sprawie organ dopuścił się bezczynności i czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Wątpliwości sądu nie budzi, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z [...] października 2022 r., który doczekał się odpowiedzi adekwatnej do treści prośby dopiero w grudniu 2022 r. Stąd orzeczenie w pkt 2 sentencji o stwierdzeniu, że Burmistrz dopuścił się bezczynności. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (punkt 3 sentencji wyroku) sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie przejawiał uporczywości w braku udzielenia informacji publicznej. Oceniając tę okoliczność sąd wziął też pod uwagę przede wszystkim fakt, że organ udostępnił żądane informacje niezwłocznie po wniesieniu skargi na bezczynność.

O kosztach postępowania sąd orzekł w pkt 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Do kosztów tych zaliczono uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie ustanowionego przez skarżącą pełnomocnika, które zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) wynosi 480 zł, jak też opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).

Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.