Uzasadnienie
W dniu 22 stycznia 2024 r. (data wpływu do organu) K. M. (dalej: "Skarżąca") złożyła za pośrednictwem poczty elektronicznej do Starostwa Powiatowego w Sokółce wniosek o udzielenie informacji publicznej, tj. o przesłanie jej na adres poczty elektronicznej: [...].
- 1) kopii map projektowych w ramach inwestycji pn. "Przebudowa i rozbudowa drogi powiatowej nr [...] na odcinku D. – S. – R.";
- 2) kopii umowy wykonawczej pomiędzy Wykonawcą, tj. S. sp. z.o.o z siedzibą w P. a Inwestorem, tj. Powiatem Sokólskim, w ramach inwestycji pn. "Przebudowa i rozbudowa drogi powiatowej nr [...] na odcinku D. – S. – R.".
W dniu 6 lutego 2024 r. organ przesłał żądane dokumenty na podany przez skarżącą adres. (k. 2 akt adm.).
W dniu 7 lutego 2024 r. (data nadania) Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność. Zarzuciła organowi naruszenie:
- 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej: "MPPOIP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
- 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek;
- 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.
Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz zobowiązanie go do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie - w przypadku uwzględnienia skargi - o stwierdzenie, że bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz o niewymierzanie grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).
Organ stwierdził, że termin na udzielenie informacji publicznej upłynął 6 lutego 2024 r. Wniosek o udzielenie informacji publicznej z uwagi na jego treść merytoryczną, dotyczącą zadania inwestycyjnego, został 23 stycznia 2024 r. zadekretowany do Referatu Dróg, Inwestycji Drogowych i Kubaturowych, który był zaangażowany w proces pozyskania dofinansowania na realizację przedmiotowej inwestycji, jak również ewentualną, późniejsza jej realizację. Organ wskazał, że 6 lutego 2024 r. na wskazany adres e-mail przesłał żądaną informację publiczną. Rozmiar plików, ze względu na specyfikę żądanej informacji był znaczny i nie było technicznej możliwości jego zmniejszenia. Na skrzynkę pocztową otrzymano informację zwrotną, z której wynika, że dostępna pojemność skrzynki odbiorczej wnioskodawczyni jest niewystarczająca, aby przyjąć wysłaną korespondencję. Organ nadmienił, że podjęto również próbę doręczenia żądanej informacji publicznej przy wykorzystaniu systemu Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją (EZD).
Z informacji uzyskanej z systemu EZD wynika, że korespondencja została prawidłowo wysłana. Podkreślono, że z zachowaniem ustawowego terminu organ rozpoznał złożony przez Skarżącą, udzielając żądanych informacji w sposób i formie określonych we wniosku. Jednakże z przyczyn technicznych, leżących po stronie adresata istnieje prawdopodobieństwo, że powyższa informacja nie została doręczona. Organ wyjaśnił także, że system EZD, przy wykorzystaniu którego wysłano żądaną informację, potwierdza nadanie informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia, czy w określonym przypadku jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.).
Skarga została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Nie jest sporne pomiędzy stronami to, że żądane przez Skarżącą informacje stanowiły informację publiczną. Organ nie kwestionuje też istniejącego po jego stronie obowiązku udostępnienia tej informacji.
Przedmiotem sporu jest natomiast to, czy w okolicznościach sprawy zawnioskowana informacja została prawidłowo udzielona przez organ.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej ma obowiązek to uczynić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Zagadnienie sposobu i formy udostępniania informacji reguluje art. 14 u.d.i.p. W myśl tej regulacji, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do jej udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (ust. 1).
Sposób udostępnienia należy odnosić do tego, w jaki sposób uzyska się informację, a zatem oznacza on tryb, w jakim wnioskodawca domaga się, aby udzielono mu informacji. Sposobem jest więc doręczenie na wskazany adres, wysłanie pocztą elektroniczną, wysłanie przy pomocy E-PUAP czy odebranie na miejscu w siedzibie podmiotu zobowiązanego lub wgląd do dokumentów na miejscu w organie.
To wnioskodawca określa w swoim wniosku, w jakiej formie i w jaki sposób chce otrzymać żądane informacje.
Skarżąca w złożonym wniosku wyraźnie wskazała, w jaki sposób chce otrzymać informację, tj. poprzez przesłanie na adres poczty elektronicznej. W takiej też formie organ w ostatnim dniu 14-dniowego terminu informację tę udostępnił. Zatem organ wypełnił prawidłowo swój obowiązek i udostępnił skarżącej informację zgodnie z wnioskiem. Nie wystąpiła w szczególności sytuacja przewidziana w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. w której to środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do jej udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Dalszą kwestią jest, jak powinien zachować się podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w sytuacji, gdy okaże się, że dostępna pojemność skrzynki odbiorczej wnioskodawczyni jest niewystarczająca, aby przyjąć wysłaną prawidłowo korespondencję.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie.
W sprawie nie wystąpiła sytuacja przewidziana przepisem art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Czym innym jest bowiem brak możliwości udostępnienia informacji w sposób zgodny z wnioskiem, a czym innym brak możliwości po stronie wnioskodawcy jej przyjęcia. Organ udostępnił informację zgodnie z wnioskiem, ale nie nastąpiło jej skuteczne doręczenia z przyczyny leżącej wyłącznie po stronie wnioskodawcy. Organ nie miał możliwości sprawdzenia, czy sposób udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem pozwala zrealizować obowiązek wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zdaniem Sądu, co do zasady należy przyjąć, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie pozostaje w bezczynności, gdy udostępnia tę informację w ustawowym terminie w sposób zgodny z wnioskiem. Nie można czynić mu zarzutu z tego powodu, że udostępnienie informacji w sposób zgodny z wnioskiem okazuje się niemożliwe z przyczyn leżących po stronie wnioskującego. Przeciwnie, to wnioskodawca powinien zadbać o to, aby wskazany przez niego sposób i forma udostępnienia informacji były możliwe i skuteczne.
Jednocześnie Sąd miał na uwadze, że organ powinien działać w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej. Każdą sytuację należy oceniać indywidualnie.
Zauważyć należy, że organ po otrzymaniu informacji zwrotnej, że dostępna pojemność skrzynki odbiorczej wnioskodawczyni jest niewystarczająca, aby przyjąć wysłaną korespondencję, podjął działania polegające na doręczeniu żądanej informacji publicznej przy wykorzystaniu systemu Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją.. Jak wynika z odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych, korespondencja została prawidłowo wysłana za pomocą systemu EZD. Udostępnienie informacji w ten sposób jest czymś więcej niż to, do czego organ był zobowiązany na podstawie ustawy.
Podsumowując, w zaistniałej sytuacji przepis art. 14 ust. 2 u.d.i.p. nie znajdował zastosowania. Zawarty w nim wymóg formalny powiadamiania nie musiał być stosowany przez podmiot zobowiązany.
Uwagę Sądu zwraca natomiast postawa skarżącej, która nie podejmując próby dowiedzenia się o losy wniosku (chociażby poprzez podjęcie kontaktu telefonicznego), już następnego dnia po upływie terminu 14–dniowego na udostępnienie informacji, złożyła skargę do sądu administracyjnego. Jest to postawa wskazująca na przedłożenie chęci generowania sporu z organem nad potrzebę uzyskania informacji. Okoliczności sprawy pozwalają bowiem przyjąć, że gdyby Skarżąca skontaktowała się z organem, natychmiast uzyskałaby żądaną informację publiczną.
Okoliczności sprawy w sposób jednoznaczny wskazują, że Starosta nie pozostawał w bezczynności. Nie było też potrzeby zobowiązywania organu do udostępnienia informacji, gdyż została ona udostępniona w sposób zgodny z wnioskiem. To po stronie wnioskodawcy leży wskazanie organowi takiego sposobu udostępnienia informacji, który okaże się skuteczny. Sąd uznał, że w tej sprawie to na Skarżącej spoczywa inicjatywa i powinna ona podjąć działania polegające na wskazaniu takiego sposobu udostępnienia jej informacji, który okaże się skuteczny.
Zarzuty skargi Sąd uznaje za całkowicie bezzasadne. Jak wskazano, organ w ustawowym terminie udostępnił informację publiczną. Przyczyna braku jej otrzymania leży po stronie wnioskodawcy, i nie może ona obciążać podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy Sąd, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.