Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2020 r. R. S. zwrócił się w do Prezesa Sądu Okręgowego w S. o udostępnienie mu informacji publicznej w postaci kserokopii wyroków wraz z uzasadnieniami, wydanych w 2018 r., zarejestrowanych w repertorium C oraz Ca pod symbolem 029. Wskazał, że udzielenie informacji może nastąpić na płycie CD.
Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w S. udzielił wnioskodawcy odpowiedzi wskazując na sygnatury dwóch zarejestrowanych w ww. repertoriach spraw w 2018 r. oraz informując, że orzeczenia te są dostępne na internetowym Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych pod adresem: orzeczenia.ms.gov.pl.
W dniu 29 września 2020 r. R. S. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. w zakresie udostępnienia mu informacji publicznej w odniesieniu do sprawy zarejestrowanej w repertorium C, która na chwilę wystąpienia przez niego z wnioskiem nie była dostępna na portalu orzeczniczym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z uwagi na fakt zamieszczenia żądanej informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Badanie merytorycznej zasadności skargi, poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia, o których mowa w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
W sprawie niniejszej skarżący wywiódł skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w S. w zakresie rozpoznania jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2020r., po udostępnieniu mu przez organ żądanej informacji - co nastąpiło dnia [...] lipca 2020 r. W treści skargi skarżący przyznał, że udzieloną mu odpowiedź otrzymał, lecz uważa, że organ pozostaje w bezczynności co do części udzielonej mu odpowiedzi, tj. w zakresie w jakim odpowiedź ta odnosi się do sprawy zarejestrowanej w repertorium C. W konsekwencji, w chwili wniesienia skargi (co nastąpiło dnia [...] września 2020 r.) skarżący wiedział o udostępnieniu mu wnioskowanej informacji oraz znał treść udzielonej przez organ odpowiedzi.
Zauważyć przy tym należy, że na gruncie art. 37 § 1 pkt 1 2 k.p.a. bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2019, poz. 1429 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") zawiera w tym względzie szczegółowe regulacje wyznaczające terminowość działań organu w sprawach o udzielenie informacji publicznej. Na gruncie ww. ustawy, o bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej, można mówić wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia konkretnej informacji, nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., (tj. 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i w art. 15 ust. 2 u.d.i.p.) odpowiednich czynności: 1) nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej, 2) nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, 3) nie informuje wnioskodawcy, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, bądź że żądanej informacji publicznej nie posiada, albo 4) nie udziela informacji, o której mowa w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.
Nie jest przy tym też możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie jest w posiadaniu organu. W takich sytuacjach organ nie jest zobowiązany, ani do udostępnienia żądanej informacji, ani do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, lecz powinien jedynie poinformować o tym wnioskodawcę, w drodze pisma mającego postać czynności materialno-technicznej. Pismo to stanowi odpowiedź na wniosek i jednocześnie chroni organ od zarzutu bezczynności (tak m.in. WSA w Olsztynie w wyroku z 29 lipca 2013 r., II SAB/Op 45/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Tymczasem, wywiedziony przez skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został załatwiony w ustawowym terminie. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu na wniosek podlega informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP. Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych, dostępny pod adresem internetowym wskazanym przez organ w udzielonej skarżącemu odpowiedzi, jest natomiast stroną BIP, do której dostęp nie jest w żaden sposób limitowany. Tym samym sąd uznał, że skoro skarżący uzyskał nieograniczony dostęp do żądanej informacji publicznej przed wniesieniem skargi na bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 15 lipca 2020 r., skarga ta podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Podkreślić przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 22 czerwca 2020 r. podjął uchwałę w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (tj. stwierdzenia czy organ dopuścił się bezczynności). W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że skargę na bezczynność, wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego, należy uznać za niedopuszczalną, bowiem odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu.
Z uzasadnienia uchwały wynika również, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy, musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny nie zaś historyczny, z tego względu, że zasadniczym celem skargi na bezczynność jest usunięcie stanu bezczynności.
W ocenie sądu, jakkolwiek formalnie uchwała powyższa dotyczy spraw zakończonych decyzją administracyjną, to jednak zawarte w jej uzasadnieniu rozważania, mogą mieć również znaczenie dla postępowań kończących się innymi rozstrzygnięciami administracyjnymi, w tym załatwieniem żądania wnioskodawcy w drodze czynności materialno-technicznej. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił bowiem, że pogląd sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność, w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi, jest nieprawidłowy z tego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności.
Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Regulacja powyższa nie pozwala zatem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w ww. uchwale i dokonywać wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W konsekwencji, podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w ww. uchwale zapadłej w sprawie o sygn. akt II OPS 5/19, sąd uznał, że skoro skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, po udzieleniu przez organ odpowiedzi na wystosowany przez skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej, to w sprawie niniejszej zachodzi przeszkoda w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co z kolei uzasadnia jej odrzucenie jako niedopuszczalnej.
W tym stanie rzeczy sąd skargę na bezczynność odrzucił, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., wedle którego sąd odrzuca skargę, której wniesienie jest niedopuszczalne z innych powodów niż te opisane w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a.