Uzasadnienie
S. T. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, podając, iż jest inwalidą I grupy prowadzącym samodzielnie gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny wnioskodawcy stanowi około 1.640 zł brutto, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego przedstawiają się następująco: czynsz za mieszkanie - 430 zł, pożyczka na telewizor – 198 zł, koszty lekarstw około 200 zł (czasem więcej) oraz zakup butli z gazem – 50 zł. S. T. posiada mieszkanie o powierzchni około [...] m², nieruchomość z zabudową drewnianą, przekazaną przez rodziców (posesja jest przez nich zamieszkała), las o powierzchni [...] ha oraz jest współwłaścicielem samochodu osobowego z 1994 r. (k. 16-17). W uzasadnieniu swego wniosku skarżący podniósł, iż toczące się od wielu lat postępowania oraz niska renta inwalidzka pogarszają jego sytuację materialną, co zagraża jego życiu i zdrowiu.
Pismem z dnia 23 maja 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia w zakresie uzyskiwana dochodów z lasu, a także udokumentowania miesięcznych bieżących wydatków oraz uzyskiwanych dochodów i przedłożenia harmonogramu spłaty zaciągniętego kredytu.
W odpowiedzi na powyższe skarżący oświadczył, iż nie osiąga żadnego dochodu z lasu, natomiast kredyt został zaciągnięty na okres 10 miesięcy z ratą miesięczną 198,98 zł. Odnosząc się do przedłożenia żądanych dokumentów wnioskodawca podkreślił, iż nie otrzymuje żadnych odcinków za rentę, natomiast niektórych rachunków nie posiada np. za gaz (k. 29).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W złożonym oświadczeniu S. T. wykazał, iż jest inwalidą I grupy, samodzielnie prowadzącym gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania wnioskodawcy pozostaje około 1.640 zł brutto, uzyskiwane z tytułu renty inwalidzkiej. Wyszczególnione wydatki miesięczne skarżącego wynoszą łącznie około 878 zł. Majątek skarżącego stanowi: mieszkanie w o powierzchni [...] m²; nieruchomość z drewnianym domem przekazana przez rodziców – posesja jest przez nich zamieszkała, las o powierzchni około [...] ha oraz siedemnastoletni samochód osobowy (współwłasność).
Na obecnym etapie postępowania skarżący przed tutejszym sądem ma 8 niezałatwionych sprawy, przy czym w 4 jest zobowiązany o uiszczenia wpisów sądowych w łącznej wysokości 600 zł, w tym w sprawie niniejszej wpis sądowy wynosi 100 zł. (k. 2,37)
W tym miejscu należało zatem skonstatować, iż S. T., prowadząc samodzielnie gospodarstwo domowe uzyskuje stałe dochody – 1.640 zł, ponadto po odliczeniu wykazanych wydatków pozostaje mu jeszcze wolna kwota środków finansowych. Nadto należy wskazać, iż wydatek na pokrycie kosztów zaciągniętego kredytu na zakup telewizora, nie ma charakteru wydatku koniecznego. Fakt zaciągnięcia kolejnego kredytu (wnioskodawca niedawno spłacił kredyt za okna w wysokości 6.000 zł) prowadzi do wniosku, że S. T. znajduje się w dobrej sytuacji materialnej. Skoro wnioskodawca zaciągnął kolejny kredyt, musiało się to mieścić w jego możliwościach finansowych, tzn. skarżący oceniał swoją sytuację jako na tyle dobrą, że będzie w stanie spłacać kredyt jednocześnie ponosząc wydatki związane z utrzymaniem. Założenie, że konieczność spłaty kredytów konsumpcyjnych powinna powodować zwolnienie od kosztów sądowych jest niezrozumiałe, bowiem koszty sądowe nie mogą zaś być stawiane jako ostatnie w kolejności ich zaspokajania.
Podkreślić przy tym należy, iż wydatki typu - spłata zaciągniętych kredytów konsumpcyjnych - nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnością publicznoprawną jaką jest wpis sądowy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9.02.2005 roku "fakt spłaty zaciągniętych kredytów czy też ponoszenia kosztów dalszej edukacji nie stanowi przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy" (sygn. OZ 1363/04).
Powyższe okoliczności a w szczególności wysokość osiąganego dochodu, w zestawieniu z wykazanym majątkiem, wyszczególnionymi wydatkami oraz kwotą należnych opłat sądowych pozwalają na przyznanie S. T. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł. Sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia stwierdzenie, że poniesienie przez niego pełnych kosztów sądowych we wszystkich sprawach, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Przyznane zwolnienie umożliwi natomiast skarżącemu skorzystanie z prawa do rozpoznania niniejszej sprawy przez sąd administracyjny.
W tym stanie rzeczy uiszczenie przez S. T. kwoty 50 zł tytułem kosztów sądowych w sprawie niniejszej, przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku ich uiszczenia w pozostałym zakresie, nie doprowadzi do powstania niedostatku w jego utrzymaniu, przeciwnie mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.