Uzasadnienie
W dniu 14 lutego 2022 r. Stowarzyszenie O. w Jędrzejowie, dalej jako: "Stowarzyszenie", drogą elektroniczną złożył do Wójta Gminy Nowy Dwór wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie sposobu i skutków wykonywania przez gminę zadania "opieka nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywanie", przewidzianego ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2022 r. poz. 572 ze zm.), o treści:
- 1. z kim (imię, nazwisko lub nazwa, adres) gmina miała obowiązujące w 2021 r. umowy albo komu (imię, nazwisko lub nazwa, adres) udzielała doraźnych zleceń wyłapywania i odławiania bezdomnych zwierząt?;
- 2. z kim (imię, nazwisko lub nazwa, adres) gmina miała obowiązujące w 2021 r. umowy albo komu (imię, nazwisko lub nazwa, adres) udzielała doraźnych zleceń zapewniania opieki bezdomnym zwierzętom?;
- 3. ilu bezdomnym zwierzętom (z podziałem na psy i koty) zapewniono opiekę na koszt gminy w 2021 r.? (nie licząc zwierząt, którymi zajęto się w latach poprzednich);
- 4. jaki był w 2021 r. koszt realizacji całego zadania przewidzianego ustawą o ochronie zwierząt (wyłapywanie i odławianie, opieka, usługi weterynaryjne, dokarmianie, inne)?;
- 5. zwrócono się także z prośbą o udostępnienie treści i postaci umowy/umów (wraz z załącznikami) o zapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom w 2021 r.
Wniosek nadany został spod list mailingowej o nazwie [...], na której znajdował się pobrany z Biuletynu Informacji Publicznej Gminy Nowy Dwór jej adres elektroniczny.
W związku z niezrealizowaniem w przepisanym terminie wniosku, 25 kwietnia 2022 r. wnioskodawca drogą elektroniczną wystosował w tej sprawie monit.
Wobec dalszego milczenia organu gminy, Stowarzyszenie 29 maja 2022 r. ponowiło wniosek za pośrednictwem ePUAP.
Brak reakcji ze strony organu skutkował kolejnym ponowieniem wniosku 1 lipca 2022 r.
Pismem z 6 marca 2023 r. Stowarzyszenie wywiodło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Wójta Gminy Nowy Dwór w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku Stowarzyszenia z 14 lutego 2022 r., co stanowi naruszenie przepisów art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1, art. 13 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), dalej jako: "u.d.i.p.".
Strona skarżąca wniosła o: zobowiązanie strony przeciwnej do rozpatrzenia wniosku z 14 lutego 2022 r., stwierdzenie, że bezczynność Wójta Gminy Nowy Dwór miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie skarżącemu od Wójta Gminy Nowy Dwór sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że żądana przez skarżącego informacja publiczna nie podlegała indywidualnemu oddzielnemu udostępnieniu w trybie u.d.i.p., gdyż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 1 ustawy, powyższa informacja była udostępniona w trybie bezwnioskowym przez organ w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy Nowy Dwór. Przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest jednym z wielu wniosków wnioskodawcy, skierowanych do wszystkich gmin w Polsce (co też skarżący sam przyznaje), złożonym najprawdopodobniej do pozyskiwania informacji i statystyk mających wymierną wartość na rynku informacji, zaś skarżący jako podmiot obeznany w procedurze udostępniania informacji publicznej, złożył przedmiotowy wniosek pomimo posiadania wiedzy o dostępności żądanych informacji w BIP Urzędu Gminy Nowy Dwór, a następnie złożył skargę do sądu z żądaniem przyznania mu od organu sumy pieniężnej zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., co stanowi nadużycie prawa do informacji.
W piśmie procesowym z 17 kwietnia 2023 r. Stowarzyszenie wskazało, że wnioskowana informacja opublikowana została w BIP Gminy Nowy Dwór dopiero 15 marca 2023 r., a więc pod presją skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Zatem informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.
Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (vide: między innymi: wyrok WSA w Gliwicach z 3 września 2007r. sygn. IV SAB/Gl 28/07). Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez podmioty te wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich.
W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem objęte może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi.
Nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy wniosek złożony przez Skarżącą należał do kategorii informacji publicznej. Przepis art. 10 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Przyjmuje się więc, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek dotyczy jedynie informacji niezamieszczonych w BIP oraz w centralnym repozytorium. Z przepisu tego wywodzi się, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia merytorycznej informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP lub centralnym repozytorium, co nie oznacza braku działań podmiotu zobowiązanego. W przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podmiot zobowiązany zawiadamia wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP. Podmiot zobowiązany nie ma wówczas obowiązku udostępniać informacji publicznej w formie i sposób wskazany we wniosku.
Udostępnienie informacji publicznej w BIP zwalnia podmiot zobowiązany również z obowiązku potwierdzania na piśmie jej istnienia. W przypadku informacji udostępnionej w BIP na dysponencie tej informacji nie spoczywa nadto obowiązek dokonywania wydruków z Biuletynu Informacji Publicznej i przesyłania ich żądającemu informacji (wyrok NSA z dnia 25 września 2008 r., I OSK 416/08, Lex nr 490132). Organ jest natomiast bezwzględnie zobowiązany do poinformowania zainteresowanego o fakcie, iż wnioskowane informacje znajdują się w BIP.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze:
- 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8;
- 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11;
Biuletyn ma w założeniu stanowić główne kompendium wiedzy o informacji publicznej i uznawany jest za podstawowy, bezwnioskowy tryb udostępniania informacji publicznych, wyłączający konieczność udostępnienia informacji tam zawartych w trybie wnioskowym (I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz. Wyd. III, opubl. Lex el., art. 8).
Reasumując należy stwierdzić, że organ nie wykonał ciążącego na nim obowiązku poinformowania strony, w ustawowym terminie, o istnieniu żądanych danych w BIP. Z tego względu Sąd uznał, że bezczynność nie miała rażącego charakteru, a raczej wynikała z nieświadomości organu w tym zakresie, a nie celowym działaniom organu. Rozpoznając ponownie sprawę organ zastosuje się do interpretacji dokonanej przez Sąd.
Na zakończenie należy stwierdzić, iż Sąd nie może odnieść się do zarzutu zawartego w piśmie procesowym z dnia 17 kwietnia 2023 r., dotyczącego późniejszego umieszczenia informacji w BIP ze względu na fakt, iż na stronie BIP podane są daty zmian informacji a nie daty ich pierwotnego umieszczenia. Informacje te nie są zatem weryfikowalne tak, aby daty ich utworzenia stanowiły pewność.
Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że skoro organ nie procedował w sposób zgodny z ustawą o dostępie do informacji publicznej, należało wydać rozstrzygnięcie zobowiązujące do załatwienia wniosku skarżącej w trybie tej ustawy. Niezawiadomienie skarżącej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy, tj. 14 dni od dnia złożenia wniosku, musiało zostać ocenione przez Sąd jako bezczynność organu – art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. (punkt 3 sentencji wyroku) Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju kwalifikacja jest konsekwencją stwierdzenia, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie przejawiał uporczywości w braku udzielenia informacji publicznej. O kosztach Śąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zgodnie z którym w trybie uproszczonym może być rozpoznana sprawa, w której przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.