Uzasadnienie
Z. K. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy K. z uwagi na niewydanie zaświadczenia, o które zwrócił się wnioskiem z dnia [...] grudnia 2012r. Skarżący żądał wskazania, jakie zobowiązania ciążą na nim wobec Urzędu Gminy K. na dzień [...].12.2012r. Prosił o przekazanie zaświadczenia w formie elektronicznej.
Urząd Gminy K. wezwał Skarżącego, pismem z dnia [...].01.2013r. powołując art. 64 § 2 k.p.a. do uiszczenia opłaty skarbowej w terminie 7 dni, w kwocie 17 złotych, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Dnia [...].02.2013r. Z. K. ponownie zwrócił się do organu (w formie elektronicznej) o udzielenie odpowiedzi, dlaczego nie otrzymał żądanego zaświadczenia. W odpowiedzi z dnia [...].03.2013r. Urząd Gminy poinformował o tym, że zostało wysłane wezwanie do uiszczenia opłaty, którego Skarżący nie odebrał. To samo wezwanie do uiszczenia opłaty organ wysłał ponownie.
Z. K. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy K. (opatrzoną datą 11.02.2013r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Żądał zobowiązania Wójta do wydania zaświadczenia, ukarania Wójta Gminy K. za niewydanie zaświadczenia w terminie określonym przez k.p.a. oraz zasądzenia kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż nie pozostawał w bezczynności, ponieważ wzywał Skarżącego dwukrotnie do dokonania opłaty skarbowej, czego tenże nie uczynił. Wobec tego czynność została zaniechana zgodnie z art. 261 § 1 i 2 k.p.a.
Nadto, organ wysłał Z. K. wezwanie z dnia [...].02.2013r. do zapłaty zaległego czynszu z tytułu najmu lokalu komunalnego w kwocie [...] zł., bowiem taka zaległość wynikła z bilansu dokonanego za II półrocze 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył, co następuje
Skarga okazała się uzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a. ((Dz.U. z 2012 poz. 270), jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 §2 pkt 1-4 tej ustawy, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.).
Przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 §1 p.p.s.a).
Orzecznictwo w przedmiocie "wyczerpania środków zaskarżenia", o których mowa w powołanym powyżej przepisie nie jest jednolite i tak w postanowieniu z 4 kwietnia 2008 r. w sprawie II OSK 465/08 (Lex nr 36085) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że na bezczynność w przedmiocie wydania zaświadczenia nie przysługuje zażalenie w rozumieniu art. 37 Kpa, zatem skargę na bezczynność winno poprzedzić wezwanie na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Z kolei w wyroku z 7 listopada 2005 r. w sprawie II SAB/Op 13/05 (ONSAiWSA 2006/4/104), postanowieniu z 13 października 2009 r. w sprawie II SAB/Bd 36/09 (http//:orzeczenia.nsa.gov.pl) i wyroku NSA z 11 lutego 2010 r. w sprawie II OSK 128/10 (Lex nr 560393) sądy administracyjne stanęły na stanowisku, że "W przypadku wnoszenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, polegającej na braku wydania zaświadczenia w trybie działu VII Kpa, warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego określony w art. 52 §1 i 2 p.p.s.a., a więc warunek wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi, spełniony zostaje poprzez złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, w trybie art. 37 § 1 Kpa a nie poprzez złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa kierowanego do organu pozostającego w bezczynności (art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a.)".
Kwestia sposobu odwołania od bezczynności organu (przed wniesieniem skargi do sądu) została, wydaje się, wyjaśniona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.06.2011r. (II OSK 107/11 publ. LEX nr 2887), w którym Sąd orzekł: "W przypadku wnoszenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej, polegającą na braku wydania zaświadczenia w trybie działu VII k.pa., warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest spełniony poprzez wezwanie opieszałego organu do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a., a nie poprzez złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, w trybie art. 37 § 1 k.p.a., które w tej sprawie jest niedopuszczalne."
W sprawie niniejszej, Z. K. pismem z [...].02.2013r. zwracał się do organu o wyjaśnienie niezałatwienia jego wniosku z 21.12.2012r. w kwestii wydania zaświadczenia. Ponieważ Skarżący działał bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika Sąd uznał, że jego pismo z dnia [...].02.2013r. należało potraktować jako wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, a trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. Zatem, warunek formalny – wyczerpania środka zaskarżenia, został przez Skarżącego spełniony.
Ustosunkowując się zaś merytorycznie do skargi należało podzielić jej zarzut niezałatwienia procesowo wniosku z [...].12.2013r. o wydanie zaświadczenia. Wydawanie zaświadczeń regulują przepisy działu VII kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 217 § 1 kpa, organ administracji wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do treści § 2 tego artykułu wydanie zaświadczenia następuje, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1), a osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). Jak w przypadku każdego postępowania inicjowanego z woli strony, organ jest związany zakresem zgłoszonego żądania i nie ma możliwości samodzielnej zmiany jego przedmiotu. Jeżeli w danej sprawie nie ma podstaw do wydania zaświadczenia, na podstawie art. 219 kpa, organ administracyjny odmawia wydania zaświadczenia.
Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści następuje w drodze postanowienia. Ma ona miejsce wówczas, gdy organ jest niewłaściwy, gdy nie dysponuje danymi, a strona domagała się tego zaświadczenia ze względu na swój interes prawny, gdy strona nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, a brak przepisu nakazującego wydanie takiego zaświadczenia, a także, gdy organ nie może spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia. Postanowienie takie powinno być wydane w formie pisemnej i zawierać elementy zaskarżalnego postanowienia, a więc m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o środku zaskarżenia.
Jeżeli powodem niewydania zaświadczenia jest brak opłaty skarbowej, do której uiszczenia strona została zobligowana, to również nie zwalnia organu od wydania postanowienia.
Kwestie opłat reguluje art. 261 k.p.a. Jeżeli strona nie uiści należności, a minął termin do ich wniesienia, to organ wyda postanowienie o zwrocie podania. Postanowienie powinno zawierać elementy wskazane w art. 124 i 125 § 3 k.p.a. Na postanowienie o zwrocie podania służy zażalenie.
W sprawie niniejszej, nie ulega wątpliwości, że Skarżący nie wniósł opłaty skarbowej w kwocie 17 złotych, w zakreślonym przez organ terminie. Nie złożył także wniosku o zwolnienie od tej opłaty. Zatem, Wójt Gminy K. powinien zakończyć sprawę postanowieniem, a nie faktycznym zaniechaniem czynności.
W sprawie niniejszej, wniosek Skarżącego o wydanie zaświadczenia nie został załatwiony w formie przewidzianej prawem. Dlatego też Sąd uznał, że organ pozostawał w bezczynności.
W ocenie Sądu, stwierdzonej bezczynności nie można jednak przypisać cechy rażącego naruszenia prawa.
W orzecznictwie wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy możemy powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Wyjaśnienie tego pojęcia musi zostać osadzone w kontekście okoliczności sprawy, w której do naruszenia prawa doszło (vide: wyrok NSA z dnia 21.06.20122r. I OSK 675/12, CBOSA).
W sprawie rozpoznawanej, organ nie pominął milczeniem, ani wniosku o wydanie zaświadczenia, ani też pisma Skarżącego z dnia [...].02.2013r. informując dwukrotnie o konieczności wniesienia opłaty, czemu nie podporządkował się sam Skarżący. Zatem, fakt niewydania postanowienia kończącego sprawę (bądź żądanego zaświadczenia) nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa.
Sąd nie widział też potrzeby wymierzenia organowi grzywny również z w/w przyczyn, a zwłaszcza z tego powodu, że Skarżący zataił (również w skardze do Sądu) kwestię nieuiszczenia opłaty skarbowej, a to stało się jedyną przeszkodą do wydania żądanego zaświadczenia przez Wójta Gminy K..
Na marginesie należy zwrócić uwagę organowi, że wezwanie do zapłaty zaległości czynszowych z dnia [...].02.2013r. wystosowane do skarżącego, nie spełnia wymogów zaświadczenia, o które wystąpił wnioskiem z dnia [...].12.2012r.
Mając na względzie powyższe okoliczności, na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. O zasądzeniu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.