Uzasadnienie
Skarga została wywiedziona przy następującym stanie faktycznym.
Skarżący K. M. złożył w dniu 29 września 2006 roku w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Z. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Pismem z dnia 02 października 2006 roku Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. wezwał K. M. do skorygowania danych dotyczących powierzchni mieszkaniowej zajmowanego przez niego budynku, dochodu z gospodarstwa rolnego i zasiłku chorobowego, jak również do dostarczenia zaświadczenia z zakładu pracy o dochodach osiągniętych w okresie od 01 czerwca 2006 roku do 20 czerwca 2006 roku oraz do udokumentowania ponoszonych wydatków terminie 7 dni od dni doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
W przepisanym terminie K. M. nie uzupełnił wskazanych przez MOPS w Z. braków formalnych i z tego też powodu na mocy art. 64 § 2 kpa MOPS w Z. pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania.
Pismem z dnia 14 marca 2007 r. K. M., nie precyzując zarzutów, wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie, w którym wnosił o stwierdzenie bezczynności Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego z wniosku z dnia 02 października 2006 r.
Postanowieniem o numerze [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało zażalenie K. M. za uzasadnione. W uzasadnieniu swego orzeczenia podało, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, czego nie uczynił organ pierwszej instancji. Postępowanie organu pierwszej instancji nie znajdowało oparcia w żadnym z ustępów w art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.).
Pismem z dnia 24 kwietnia 2007 roku Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej ponownie wezwał skarżącego do dostarczenia zaświadczenia z zakładu pracy o osiągniętych dochodach. W przepisanym terminie K. M. nie złożył przedmiotowej dokumentacji i z tego też powodu na mocy art. 64 § 2 kpa organ administracji pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania.
Na tle powyższego stanu faktycznego K. M. wywiódł skargę na bezczynność Burmistrza Miasta Z. Skarżący podniósł, że w dniu 29 września 2006 roku złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jednakże wniosek tenże nie został rozpoznany w przepisanym ustawowo terminie. Dodatkowo K. M. podniósł, iż w zakresie braków formalnych, do usunięcia których wezwał go Miejski Ośrodek pomocy Społecznej w Z., organ I instancji mógł przeprowadzić wywiad środowiskowy, jak również część tychże dokumentów znajduje się w aktach organu I instancji.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje
Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działań organów administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie podejmowania działań, chyba że ustawy stanowią inaczej.
Rozpatrywana w tym aspekcie skarga jest zasadna.
Na wstępie zauważyć należy, że w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy nie znajduje się zażalenie strony na brak działania organu I instancji już po zobowiązaniu tego organu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z [...] kwietnia 2007r. do załatwienia wniosku skarżącego. Z dopuszczonego jednak przez Sąd dowodu w postaci pisma strony skarżącej z 14 maja 2007r. skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] a kwestionującego brak działania organu I instancji w sprawie z jego wniosku z 11 kwietnia 2007r. (sygn. akt IISAB/Bk 29/07), wynika, że skarżący nawiązuje wprost do postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] kwietnia 2007r. uwzględniającego wcześniejsze zażalenie na bezczynność w sprawie wniosku z 29 września 2006r. To, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., powyższe pismo potraktowało wyłącznie jako zażalenie na bezczynność w sprawie z wniosku z 11 kwietnia 2007r. (mimo iż były to zażalenia na bezczynność w dwóch sprawach tj. z wniosku z 29 września 2006r. i z wniosku z 11 kwietnia 2007r.) nie może obciążać strony. Sąd więc uznał, że został przez skarżącego wyczerpany tok zażaleniowy.
Merytorycznie zauważyć należy, że każda sprawa administracyjna powinna być rozpoznana w określonym terminie. Kodeks postępowania administracyjnego ustala generalną zasadę, że "organy administracji państwowej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki" (art. 35 § 1). Na gruncie przedmiotowej sprawy terminy te są sprecyzowane przez art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.), który stanowi, że decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego powinna być wydana w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku.
W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 29 września 2006 r., natomiast Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania powołując się na przepis art. 64 § 2 kpa, stanowiący iż jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Jak to wskazał organ administracji początkowo owymi brakami formalnymi uzasadniającymi pozostawienie wniosku skarżącego bez rozpoznania były braki dotyczące następujących danych: zajmowanej powierzchni mieszkaniowej, dochodu z gospodarstwa rolnego, wysokości zasiłku chorobowego zaświadczenia o zarobkach z zakładu pracy i udokumentowania wysokości wydatków.
Ostatecznie, po postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 18 kwietnia 2007r., organ I instancji za brak formalny wniosku o dodatek mieszkaniowy w tej sprawie, uznał brak zaświadczenia z zakładu pracy o dochodach skarżącego.
Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie było więc ustalenie, czy na etapie ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego dokumentacja powyższa była wymagana przez odpowiednie przepisy prawa, co stanowi przesłankę w świetle art. 64 § 2 kpa do pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania.
Obowiązki strony ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego zostały ściśle określone w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001r., Nr 156, poz. 1817 ze zm.). Zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 1 ustawie o dodatkach mieszkaniowych do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy dołączyć deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku. Także § 5 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych stwierdza, że do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego należy dołączyć deklarację o wysokości dochodów gospodarstwa domowego. Z powyższego w sposób jednoznaczny wynika, że skarżący na etapie składania wniosku o dodatek mieszkaniowy nie miał obowiązku udokumentowania osiąganych dochodów, a jedynie był zobligowany do zadeklarowania ich wysokości.
Nie można zatem podzielić argumentacji organu administracji jakoby K. M. na mocy obowiązujących przepisów prawa miał obowiązek udokumentowania uzyskiwanych przez siebie dochodów. W żadnym bowiem ustępie art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie zostało wskazane, że momencie ubiegania się o dodatek mieszkaniowy strona winna swe dochody udokumentować odpowiednim zaświadczeniem.
Kolejnych argumentów za powyższą tezą dostarcza treść art. 7 ust. 3 przedmiotowej ustawy zgodnie z którym organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między zadeklarowanymi dochodami a, faktycznym stanem majątkowym strony, w tym także w zakresie ponoszonych wydatków. Tak więc to po stronie organu administracji leży inicjatywa weryfikacji danych zawartych w deklaracji o dochodach, poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Ponadto, zdaniem Sądu, gdyby ustawodawca miał zamiar nałożyć na stronę obowiązek przedłożenia odpowiednich dokumentów na etapie ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego uczyniłby to wprost, tak jak ma to miejsce w treści art. 7 ust. 13, zgodnie z którym osoba już pobierająca dodatek ma obowiązek udostępnić na żądanie organu dokumenty potwierdzające wysokość zadeklarowanych dochodów.
Ujawnienie po przyznaniu dodatku mieszkaniowego, oparcia decyzji na nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, stanowić może podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania tego dodatku stosowanie do treści art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Reasumując więc kwestię przedłożenia odpowiednich zaświadczeń dotyczących dochodów uzyskiwanych przez skarżącego, zauważyć należy, iż nie ma odpowiedniej regulacji prawnej obligującej skarżącego do przedstawienia takich zaświadczeń na etapie ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Możliwość weryfikacji zadeklarowanych danych o dochodach została w świetle art. 7 ust. 13 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przewidziana na etapie pobierania już dodatku mieszkaniowego, zatem niezłożenie odpowiedniej dokumentacji potwierdzającej dochody nie stanowiło przesłanki do zastosowania art. 64 § 2 kpa.
Odnosząc się do kwestii nałożonego obowiązku skorygowania danych co do powierzchni zajmowanego przez stronę lokalu mieszkalnego oraz wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego Sąd zauważa, że organowi administracji z urzędu znany jest stan majątkowy strony skarżącej z racji dotychczas toczących się licznych postępowań w zakresie przyznania dodatku mieszkaniowego i objęcia od wielu lat pomocą społeczną K. M.. W posiadaniu zatem organu administracji znajduje się odpowiednia dokumentacja dotycząca zarówno stanu prawnego nieruchomości budynkowej strony i wielkości jego gospodarstwa rolnego. Będzie miał zatem w niniejszym stanie faktycznym zastosowanie art. 220 § 1 kpa zakazujący żądania od strony dokumentacji znajdującej się w posiadaniu organu administracji, bądź dokumentacji potwierdzającej fakty znane organowi z urzędu.
W świetle wyżej przytoczonej argumentacji Sąd doszedł do przekonania, że żądanie przez organ administracji od skarżącego przedłożenia skorygowanych danych dotyczących osiąganych dochodów było nieuprawnione, a brak tejże dokumentacji nie stanowił w świetle art. 64 § 2 kpa braku formalnego skutkującego pozostawieniem bez rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ administracji był więc zobligowany, na mocy art. 7 ust.7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wydać w ciągu miesiąca od dnia złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, a więc od dnia 11 kwietnia 2007 r., decyzję w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego oraz na mocy art.149 w zw. z art. 286 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. nr 71, poz. 734 ze zm.), Sad zobowiązał organ do wydania w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt organowi, decyzji rozstrzygającej o wniosku strony z dnia 29 września 2006r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Konsekwencją uwzględnienia skargi było orzeczenie o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego (art. 200 w zw. z art. 210 §1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Zwrócone koszty postępowania stanowiły wyłącznie koszty dojazdu strony do sądu.