Uzasadnienie
W piśmie z dnia 24 lutego 2020 r. H. N. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Wójta Gminy J. K. polegającą na niezałatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Z akt sprawy wynika, że m.in. H. N. (wraz z innymi osobami, z adresu mailowego [...]) w dniu [...] lipca 2019 r. (data zarejestrowania w organie 18 lipca 2019 r.) na adres poczty elektronicznej [...] wysłała wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Udostępnienie miało polegać:
- - na udzieleniu informacji: 1. czy Gmina ma lub miała podpisaną umowę z firmą Z. D. lub J. D., a jeśli tak, to w jakich latach? Sformułowano prośbę o kopie umów zawartych z ww. firmą za okres [...] stycznia 2016 r. – [...] czerwca 2019 r.;
- 2. czy Gmina posiada dane osób, które adoptowały zwierzęta (odłowione z terenu Gminy) ze schroniska w R.? 3. czy Gmina kontroluje losy zwierząt oddanych z terenu Gminy do schroniska w R., a jeśli tak, to w jaki sposób;
- 4. czy Gmina sprawdzała autentyczność adopcji wykazywanych przez właścicieli schroniska, a jeśli tak, to w jaki sposób?;
- - na przekazaniu kopii aktualnej umowy/aktualnych umów, jaka obowiązuje z lekarzem /lekarzami weterynarii, którzy świadczą usługi w schronisku (pkt 5);
- - na poinformowaniu, czy Gmina posiada wiedzę na temat źródła pochodzenia karmy, która podawana jest zwierzętom odłowionym, a następnie dostarczonym z terenu Gminy do schroniska za okres 1 stycznia 2016 r. – 31 czerwca 2019 r. (dodatkowo zapytano we wniosku: jakie rodzaje karmy zakupuje schronisko ze środków pochodzących z budżetu Gminy? jaka jest cena za 1 kg karmy suchej/mokrej, odpadów mięsnych nabywanych w zakładach uboju zwierząt gospodarskich?). Poproszono o przedstawienie kilku faktur na zakup karmy w minionych latach (pkt 6);
- - na przekazaniu: kopii dokumentów za okres 1 stycznia 2016 r. – 31 czerwca 2019 r. potwierdzających leczenie zwierząt oddanych z terenu Gminy do schroniska (pkt 7); potwierdzeniu przyjęcia zwierząt odłowionych z terenu Gminy za okres 1 stycznia 2016 r. – 31 czerwca 2019 r. przez schronisko (pkt 8); przesłaniu fotokopii wszystkich zwierząt odłowionych z terenu Gminy i przyjętych do schroniska w okresie 1 stycznia 2016 r. – 31 czerwca 2019 r. (w przypadku braku wszystkich zdjęć poproszono o zdjęcia zwierząt aktualnie przebywających w schronisku, a także podanie numerów kojców, numerów ewidencyjnych, numerów chipów) – pkt 9;
- - na udzieleniu odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób Gmina promuje swoje psy, aby szybciej znalazły domy i zmniejszyły się w ten sposób wydatki gminne na bezdomne psy? (pkt 10); czy Gmina posiada informacje na temat wolontariatu w schronisku, poproszono o szczegółowe informacje. Jeśli wolontariat nie istnieje, poproszono o wyjaśnienie, w jaki sposób dba się o kondycję zwierząt (wyprowadzanie psów, socjalizacja)? (pkt 11);
- - na przekazaniu kopii umów na odławianie zwierząt z terenu Gminy za okres 1 stycznia 2016 – 31 czerwca 2019 r. i wskazaniu ile zwierząt zostało odłowionych za ten okres (pkt 12); kopii dokumentów dotyczących sterylizacji/kastracji oraz czipowania zwierząt odłowionych z terenu Gminy za okres 1 stycznia 2016 – 31 czerwca 2019 r. (pkt 13); kopii protokołów kontroli dokonanych przez przedstawicieli Gminy w schronisku w okresie 1 stycznia 2016 – 31 czerwca 2019 r. (pkt 14); kopii dokumentów przetargowych dotyczących odławiania i umieszczania zwierząt w schronisku w ww. okresie (pkt 15); kopii faktur obciążających budżet gminy przez podmioty świadczące usługi odławiania bezdomnych zwierząt i opieki nad nimi w ww. okresie (pkt 16);
- - na udzieleniu odpowiedzi na pytanie: czy została podpisana umowa ze schroniskiem na rok 2019 (poproszono o kopię ostatniej umowy podpisanej ze schroniskiem) – pkt 17; czy schronisko, do którego oddawane są psy z terenu Gminy jest schroniskiem najbliżej położonym i czy: jest pod nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej, a jeśli tak to jakiej? czy jest dostępne dla jak największej liczby osób zainteresowanych adopcją zwierząt, tzn. w dni powszednie – także w godzinach popołudniowych oraz w weekendy? jaki zakres zabiegów lekarsko-weterynaryjnych zapewnia schronisko? czy posiada wyszkolony personel? w jakiej liczbie? (pkt 18); ile zwierząt adoptowano z terenu Gminy licząc od podpisania umowy ze schroniskiem w R.? (pkt 19); czy walka z bezdomnością na terenie Gminy przynosi efekty, a jeśli tak, to jakie? czy wskutek działań Gminy zmniejszyła się bezdomność? (pkt 20); czy Gmina dopłaca do sterylizacji/kastracji zwierząt właścicielskich? (pkt 21); czy Gmina rozważała możliwość wybudowania schroniska międzygminnego we współpracy z innymi gminami? (pkt 22).
We wniosku sformułowano nadto prośbę, aby nie kierować wnioskodawcy do schroniska po zażądane informacje, bowiem za zwierzęta z terenu Gminy odpowiadają jej władze, jak również wskazano, że oczekiwana jest odpowiedź na wszystkie punkty zapytania.
Drogą elektroniczną organ wystosował do wnioskodawców, w tym H. N. w dniu [...] lipca 2019 r. odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (pismo z [...] lipca 2019 r., k. 13-15 akt adm.). Odpowiedź składa się z 21 punktów (z pominięciem zapytania z punktu 16 wniosku): na zapytania wniosku z punktów 2, 6-8, 11, 13, 18-19 wskazano, że "Urząd nie posiada informacji"; na zapytania wniosku z pozostałych punktów udzielono następującej odpowiedzi; Ad. 1 – umowa ze Schroniskiem w R. zawarta była od 2011 r. do 2019 r., "kopie faktur w załączeniu"; Ad. 3 – tak, okresowe kontrole w schronisku; Ad. 4 – adopcją zajmuje się schronisko, z którym Gmina ma zawartą umowę; Ad. 5 – Urząd nie podpisuje umów z lekarzem weterynarii, leży to w gestii schroniska; Ad. 9 – wskazano numery ewidencyjne i numery boksów psów; Ad. 10 – zgodnie z umową poszukiwaniem właścicieli dla bezdomnych psów zajmuje się schronisko; Ad. 12 – kopie w załączeniu; Ad. 14 – planowana kontrola wrzesień 2019 r.; Ad. 15 – Urząd nie przeprowadzał postępowania przetargowego; Ad. 17 – tak, kopia umowy w załączeniu; Ad. 20 – tak, nieliczne zgłoszenia dotyczące bezdomnych zwierząt; Ad. 20 i 21 – udzielono odpowiedzi o treści "nie".
Do pisma zawierającego powyższą treść załączono – realizując punkt 16 zapytania - sześć umów (dwie ze Schroniskiem w R. na lata 2016-2017, 2017-2019, których przedmiotem było odławianie psów i umieszczanie oraz utrzymywanie ich w schronisku; cztery umowy z innym podmiotem na lata 2016-2019 na usunięcie i odbiór zwierząt padłych i rannych w wyniku zdarzenia komunikacyjnego, k. 17-34). Następnie w dniu [...] lipca 2019 r. przesłano wnioskodawczyni kilkadziesiąt faktur dokumentujących wydatki Gminy za odłów i utrzymanie psów w schronisku (k. 36-79 akt adm.).
W piśmie z [...] sierpnia 2019 r. m.in. H. N. zwróciła się do Wójta Gminy z zapytaniem o treści: "Gdzie są pozostałe informacje wniosku o udostępnienie informacji publicznej?". W udzielonej na tak sformułowane zapytanie odpowiedzi, Wójt w piśmie z [...] sierpnia 2019 r. (przesłanym stronie [...] sierpnia 2019 r.) wskazał, że całość zapytania została wyczerpana odpowiedziami z [...] lipca 2019 r. (k. 82-84 akt adm.).
W tych okolicznościach H. N. złożyła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Wójta Gminy J.K., w której postawiła organowi zarzut nieudostępnienia informacji publicznej. Wniosła o ukaranie organu grzywną w wysokości uznanej przez sąd. W uzupełnieniu skargi wywiodła, że organ udzielił tylko częściowej odpowiedzi, w tym nie udostępnił do 24 lutego 2020 r. zdjęć psów, zaś we wszystkich punktach, na które sformułował odpowiedź o treści "nie posiadam informacji" powinien był tej informacji udzielić. Skarżąca podpisała elektronicznie skargę i jej uzupełnienie (k. 31, 46).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że udzielił stronie informacji, którą dysponował oraz uczynił to w ustawowym 14-dniowym terminie. Wywiódł, że nie jest obowiązany udzielać informacji "w zastępstwie" oraz że według ustawy o ochronie zwierząt zadania w zakresie odławiania bezdomnych zwierząt, ich sterylizacji albo kastracji, poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt oraz usypiania ślepych miotów - Gmina może przekazać innym podmiotom, co będzie się wiązać z obowiązkiem udzielenia informacji publicznej przez te inne podmioty. Zdaniem organu, udzielono pełnej informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu w części dotyczącej zapytania zawartego w punktach 4, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 14, 18 i 19 wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W pozostałym zakresie podlega oddaleniu.
Należy wskazać, że sąd rozpoznał skargę H. N., mimo że zapytanie zawierające wniosek o udostępnienie informacji publicznej zostało skierowane z adresu mailowego [...] i podpisane "prawnicy". Sąd miał na uwadze, że wymiana korespondencji między pytającymi a organem, która nastąpiła po złożeniu wniosku, pozwoliła zidentyfikować pytających (wnioskodawców) z imienia i nazwiska, w tym H. N. Wskazuje na to treść pisma przesłanego organowi mailem [...] sierpnia 2019 r., podpisanego m.in. przez H. N., w którym znajduje się nawiązanie do treści wniosku z [...] lipca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej i prośba o jego uzupełnienie. Pismo to również zostało przesłane z adresu [...] Sąd miał również na względzie, że tryb udostępniania informacji publicznej ma charakter odformalizowany, zaś w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające przyjęcie, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej składa podmiot niebędący osobą fizyczną (np. organizacja społeczna, stowarzyszenie), a nie osoby fizyczne, w tym H. N..
Dalej wskazać trzeba, że sformułowane w 22 punktach żądanie udostępnienia informacji dotyczy informacji publicznych. Termin do jej udzielenia, wynikający z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm.), dalej: u.d.i.p., i uwzględniający czas na zgromadzenie dokumentacji, upływał 31 lipca 2019 r. (14 dni). Obowiązują bowiem terminy: bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) lub termin dwumiesięczny z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. przy wystąpieniu warunków z tego przepisu (jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie wynikającym z ust. 1 tego przepisu).
Zdaniem sądu, organ – jeśli chodzi o punkty wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskazane w punkcie 1 wyroku - nie odpowiedział prawidłowo na wniosek ani niezwłocznie, ani w terminie 14-dniowym, jak również nie poinformował w tym czasie o przyczynach spóźnienia w udzieleniu informacji w zakresie objętym wyrokowaniem zobowiązującym. W takiej sytuacji co najmniej od 1 sierpnia 2019 r. do dnia wniesienia skargi, a także na dzień wyrokowania, organ pozostaje w bezczynności.
Nie ulega wątpliwości, że organ w sprawie niniejszej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Zawnioskowane przez skarżącą informacje kwalifikują się do informacji mających charakter publiczny.
Pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym, jest nią każda informacja o sprawach publicznych, która podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. W orzecznictwie odwołującym się do art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP wskazuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności. Jak wskazał NSA w wyroku z 13 marca 2019 r. w sprawie I OSK 666/17 (orzeczenie dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako Baza Orzeczeń), status informacji publicznej uzyskuje taka informacja, która jest związana z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej.
Prawo do informacji publicznej obejmuje przy tym m.in. uprawnienie do uzyskania informacji publicznej lub wglądu do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.d.i.p.). Natomiast do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej lub podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz ust. 3 u.d.i.p.).
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2019 r., poz. 122 ze zm.), zapobieganie bezdomności zwierząt, zapewnianie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gminy. Wypełniając ten obowiązek, rada gminy określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt (art. 11a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt). Program, o którym mowa w ust. 1, obejmuje w szczególności: 1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;
- 2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;
- 3) odławianie bezdomnych zwierząt;
- 4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;
- 5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;
- 6) usypianie ślepych miotów;
- 7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;
- 8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt (art. 11a ust. 2 tej ustawy). Stosownie do treści art. 11a ust. 4 i 5 zdanie drugie ww. ustawy, realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Koszty realizacji tego programu ponosi gmina.
Zdaniem sądu, sposób realizacji wyżej wymienionych zadań jest objęty zakresem informacji publicznej. Są to zadania publiczne finansowane ze środków publicznych.
Jak wynika z powszechnie dostępnych informacji na stronie internetowej Urzędu Gminy J. (bip.ug.juchn-kosc.wrotapodlasia.pl), Gmina ta uchwałę w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności podjęła obecnie na rok 2020. Natomiast z odpowiedzi udzielonej skarżącej na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wynika, że Gmina J.K. do końca roku 2019 miała zawartą umowę ze Schroniskiem dla B. Spółka cywilna w R. (umowa z [...] grudnia 2017 r., k. 32 akt adm.). Przedmiotem tej umowy są zadania określone w art. 11a ust. 2 pkt 3-6 ustawy o ochronie zwierząt (vide § 2 i § 3 umowy, w których Schronisku powierzono odpłatnie świadczenie usług w zakresie odławiania bezdomnych psów, umieszczania ich w schronisku, zapewnienia odpowiedniej opieki i warunków bytowych, zapewnienia sterylizacji i kastracji, poszukiwania właścicieli dla bezdomnych zwierząt, usypiania ślepych miotów).
To zaś oznacza, że część zadań powierzonych gminie przez ustawodawcę w zakresie odławiania bezdomnych zwierząt i zapewnienia im opieki Gmina J.K. scedowała umownie, zgodnie z upoważnieniem ustawowym, na Schronisko. A zatem w przypadku terenu tej Gminy mamy do czynienia z dwoma podmiotami wykonującymi określone przez ustawę o ochronie zwierząt zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., tj. Gminą i działającym na podstawie umowy z Gminą konkretnym Schroniskiem, wykonującym usługi odpłatnie (odpłatność z funduszy jednostki samorządu terytorialnego).
W konsekwencji, w zakresie zadań wymienionych w art. 11a ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, występują dwa podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej (wykonujące zadania publiczne). W sprawie niniejszej wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowano do Wójta jako przedstawiciela Gminy. Jego zatem bezczynność podlega w tym przypadku badaniu.
Wskazać następnie należy, że udostępnienie informacji publicznej jest obowiązkiem tylko odnośnie danych, w których posiadaniu zobowiązany się znajduje, jednakże brak posiadania informacji publicznej powinien być przez organ uwiarygodniony.
Na powyższe zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygnaturze I OSK 473/17, wskazując w sposób następujący: "Dla ustalenia, że w sprawie nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej, której adresat wniosku nie posiada, jest on obowiązany wypowiedzieć się w tym przedmiocie. Wystarczające jest pisemne wyjaśnienie przyczyny nieudzielenia informacji. W takim przypadku pismo informujące o tym, stanowi odpowiedź na wniosek, co uwalnia adresata wniosku od zarzutu bezczynności. Nie jest bowiem możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności organu w sytuacji, gdy żądana informacja nie znajduje się w posiadaniu organu" (Baza Orzeczeń). Wyraźniej w kwestii obowiązku uwiarygodnienia braku posiadania informacji wypowiedział się tutejszy sąd w sprawie II SAB/Bk 79/19 (vide wyrok w tej sprawie i wskazane tam orzecznictwo dostępne w Bazie Orzeczeń).
Sąd powołał liczne orzecznictwo, według którego powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych informacji należy rozpatrywać w kontekście regulacji art. 8, 9 i 11 K.p.a.; powiadomienie takie powinno zawierać informację dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz inne dane, które mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy; tylko bowiem przy zachowaniu powyższych zasad możliwe jest zapewnienie wnioskodawcy realnej ochrony i zabezpieczenia przed arbitralnymi działaniami podmiotu, który z różnych przyczyn może dążyć do nieujawnienia posiadanych informacji publicznych; nie jest więc uzasadnione przyjęcie, że samo tylko ogólnikowe twierdzenie zobowiązanego podmiotu o braku posiadania żądanych informacji zwalnia z zarzutu bezczynności. Jak podkreślono nadto, sąd jest zobowiązany do oceny czy prawdopodobne jest, że organ żądanej informacji nie posiada, a oceniając czy jest w obowiązku ją posiadać, powinien między innymi ustalić, czy informacja jest związana z zakresem jego działania i kompetencji. Stanowisko powyższe sąd rozpoznający sprawę niniejszą w całości podziela.
Odnosząc powyższe do okoliczności sprawy wskazać należy, że Wójt umownie i odpłatnie powierzył wykonywanie części zadań gminnych innemu podmiotowi, czyniąc go również podmiotem zobowiązanym na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W takiej sytuacji Wójt powinien udzielić informacji faktycznie posiadanych, ale i jednocześnie uwiarygodnić powody nieposiadania informacji, ewentualnie odesłać do podmiotu posiadającego te informacje. Sąd zauważa, że organ na rzecz kontrahenta z umowy na opiekę nad bezdomnymi zwierzętami wydatkuje środki publiczne, które powinny być z tego powodu pod kontrolą organu. Zwrotna informacja do wnioskodawcy o powodach nieposiadania przez organ określonych informacji jest w takiej sytuacji rodzajem uwiarygodnienia stanowiska organu i dopiero ona czyni udzieloną odpowiedź wyczerpującą i pełną.
Zauważyć także należy, że przykładowo odpowiedź o treści "Urząd nie posiada informacji" nie jest wystarczająca w sytuacji, gdy wnioskodawca pyta o dokumenty, prosi o przesłanie ich kserokopii – nie tylko dlatego, że ww. lakoniczne stwierdzenie nie odnosi się do istoty zapytania, ale również i dlatego, że nie uwiarygadnia powodów takiej treści odpowiedzi (nie wiadomo, czy organ nie jest w posiadaniu dokumentów, czy nie ma informacji o istnieniu dokumentów, czy z innych przyczyn) oraz nie wskazuje wprost, gdzie o informację wnioskodawca może wystąpić. Zwróciła na to uwagę skarżąca w skardze.
Sąd jeszcze raz podkreśla, że nawet jeśli organ scedował część obowiązków na Schronisko, to z uwagi na wydatkowanie środków publicznych, pozostaje w obowiązku dbania o prawidłową realizację scedowanych działań (wywiązywanie się przez kontrahenta z umowy).
Analiza dokumentów przesłanych [...] lipca 2019 r. stronie wnioskującej wskazuje tymczasem, że: pytanie 4 wniosku dotyczyło tego, czy Gmina kontroluje proces adopcyjny – odpowiedź, że adopcją zajmuje się schronisko ma charakter wymijający, bowiem wprost i jednoznacznie nie wskazuje, czy kontrola jest sprawowana; pytanie 6 dotyczyło rodzaju karmy ale również przesłania kilku faktur – odpowiedź "Urząd nie posiada informacji" nie odnosi się do istoty zapytania zawierającego również prośbę o faktury; pytanie 7 zawierało prośbę o dokumenty – odpowiedź "Urząd nie posiada informacji" również nie stanowi wyczerpania zapytania wedle warunków wyżej przez sąd omówionych; pytanie 8 dotyczyło potwierdzenia przyjęcia do schroniska zwierząt odłowionych – odpowiedź "Urząd nie posiada informacji", podobnie jak wyżej, nie wyczerpuje zapytania; część punktu 9 wniosku zawierała prośbę o przesłanie zdjęć zwierząt – do tej części zapytania organ w ogóle się nie odniósł; pytanie 10 dotyczyło sposobu promowania psów przez Gminę – odpowiedź wskazująca, że adopcją zajmuje się schronisko nie wyjaśnia, czy Gmina podejmuje działania promocyjne (czynności adopcji i promocji psów mogą być wykonywanie niezależnie przez Schronisko i Gminę, np. Gmina, nie zajmując się bezpośrednio adopcją, może jednak promować zwierzęta na swojej stronie internetowej, jednakże brak jest informacji na ten temat); pytanie 13 zawierało prośbę o kopie umów dotyczących sterylizacji, kastracji i czipowania – odpowiedź "Urząd nie posiada informacji" nie zawiera ustosunkowania się do istoty zapytania oraz nie zawiera uwiarygodnienia, co wyżej wyjaśniono; pytanie 14 zawierało prośbę o protokoły kontroli – wskazanie przyszłego terminu kontroli również nie wyczerpuje zapytania, tym bardziej że na pytanie 3 wniosku poinformowano o sprawowaniu okresowych kontroli, co może świadczyć o istnieniu takich kontroli w przeszłości (a więc i protokołów); pytanie 18 dotyczyło położenia Schroniska, osoby weterynarza oraz godzin otwarcia Schroniska i jego dostępności, zabiegów lekarskich i personelu schroniska – odpowiedź "Urząd nie posiada informacji" nie wyczerpuje zapytania, w tym nie zawiera wskazania, gdzie ww. informacje można uzyskać, co powinno być wiedzą dostępną organowi zważywszy na zawartą umowę ze Schroniskiem; pytanie 19 dotyczyło liczby zwierząt adoptowanych – odpowiedź "Urząd nie posiada informacji" nie wskazuje, gdzie tych informacji należy poszukiwać.
W pozostałym zakresie, w ocenie sądu, odpowiedzi zostały udzielone co do istoty zapytania, co wynika z przytoczonych w części historycznej niniejszego uzasadnienia treści odpowiedzi. Wniosek ten jest tym bardziej uprawniony, że i skarżąca w skardze oraz jej uzupełnieniu nie polemizuje z odpowiedziami zawierającymi treść informacyjną oraz przesłanymi dokumentami w postaci kserokopii umów i faktur, a jedynie z odpowiedziami "Urząd nie posiada informacji" i z brakiem przesłania zdjęć psów.
Wskazać należy, że uzyskanie informacji publicznej ma na celu spowodowanie efektu transparentności realizowania władzy publicznej, w tym wykonywania jej zadań, których częścią jest wydatkowanie środków wspólnoty samorządowej. Informacja publiczna umożliwia wnioskodawcom wyrobienie sobie poglądu i uzyskanie wiedzy o działaniach władzy publicznej. Nie jest natomiast rolą sądu administracyjnego orzekającego w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sprawdzanie prawdziwości udostępnionej informacji publicznej, jej kompletności w odniesieniu do deklarowanych przez organ zasobów (jeśli oświadczenie organu nie budzi wątpliwości a wnioskodawca skutecznie go nie podważa), czy merytorycznej prawidłowości udzielonej informacji (por. wyrok w sprawie I OSK 1328/17). Uzyskane dane mogą posłużyć do społecznej oceny sposobu realizowania zadań publicznych, tj. czy organ wywiązuje się z nich należycie i w sposób wymagany przez prawo.
Jednakże ocena ta pozostaje poza zakresem kontroli sądu w sprawie o bezczynność na podstawie u.d.i.p. Stąd też sąd w sprawie niniejszej nie miał podstaw podważać np. ilości czy wiarygodności przesłanych stronie dokumentów.
W postępowaniu o udzielenie informacji publicznej nie stosuje się co do zasady przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (z wyjątkami określonymi w art. 16 u.d.i.p., które nie mają w sprawie zastosowania). Istnieje jednak możliwość odwołania się do sposobu rozumienia instytucji bezczynności. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a., z bezczynnością mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Takim przepisem szczególnym w przypadku dostępu do informacji publicznej jest art. 13 ust. 1 u.d.i.p.
Z kolei konkretne rozstrzygnięcia sądu rozpoznającego skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania wynikają z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., zgodnie z którym: (§ 1) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jeśli zatem sprawa została załatwiona w całości lub w części, sąd nie ma podstaw do zobowiązywania organu do wydania aktu lub czynności w zakresie obejmującym dokonane załatwienie sprawy. Jeśli jednak jakaś część sprawy pozostaje nie załatwiona, sąd ma obowiązek w sprawie ze skargi na bezczynność orzec na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Skoro bowiem odpowiedź została udzielona częściowo, to istniały podstawy do zobowiązania organu do załatwienia sprawy w pozostałej części. W tym przedmiocie sąd orzekł w punkcie 1 wyroku na podstawie ostatnio wskazanego przepisu. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej został złożony 17 lipca 2019 r., zaś do dnia wyrokowania odnośnie punktów 4, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 14, 18 i 19 prawidłowej i wyczerpującej treść zapytania informacji nie udzielono. Uprawniało to do stwierdzenia bezczynności w tym zakresie.
Zdaniem sądu, bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa (orzeczenia w punkcie 2 i 3 wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a.). Z rażącym charakterem bezczynności mamy do czynienia np. gdy okres zaniechania (niedziałania) jest długotrwały, a zaniechanie jest celowe lub zamierzone przez organ, ewentualnie wynika z innych niepodlegających akceptacji przyczyn. W sprawie niniejszej podkreślić należy, że organ, choć w sposób niepełny, to jednak niezwłocznie ustosunkował się do wniosku. Nie można zatem mówić o rażącym zaniedbaniu ze strony organu, ponieważ nie zlekceważył strony postępowania, ustosunkował się do zapytania, a ponadto z akt sprawy nie wynika, aby pozostawał w celowym i zamierzonym opóźnieniu. Zachowanie organu nie świadczy ani o braku woli załatwienia sprawy, ani o celowym lub wynikającym z niedochowania należytej staranności utrudnianiu skarżącej dostępu do informacji publicznej.
Po otrzymaniu wniosku organ podjął czynności związane z jego załatwieniem i wystosował do skarżącej pismo uznając w nim jedynie błędnie, że lakoniczna odpowiedź o braku posiadania informacji, jest wystarczająca. Z wyżej wskazanych powodów nie wystąpiły podstawy do wymierzenia organowi grzywny.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. w punkcie 4 wyroku orzekł o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie, obejmującym zarówno wniosek o grzywnę jak i skargę na bezczynność w zakresie nieobjętym rozstrzygnięciem w punkcie 1 wyroku.
O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od organu uiszczony przez stronę skarżącą wpis w kwocie 100 zł.