Uzasadnienie
W dniu 11 marca 2024 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w W. wpłynęła skarga J. G. na bezczynność w wypłaceniu na jego rzecz środków pieniężnych na pomoc społeczną, przyznanych decyzją nr 5012.6.2024 z dnia 25 stycznia 2024 r. Skarżący wniósł o jak najszybsze rozpatrzenie skargi; ukaranie grzywną w najwyższej wysokości organów obu instancji, za świadome po raz kolejny łamanie obowiązujących przepisów prawa, a co za tym idzie szkodzenie najbiedniejszym mieszkańcom gminy, potrzebującym pomocy społecznej oraz o przyznanie mu odszkodowania w wysokości 100.000 zł.
Skarżący wskazał, że pomimo przyznania mu pomocy w niższej wysokości niż wnioskowana nie zdecydował się na jej zaskarżenie w drodze odwołania, aby jak najszybciej uzyskać środki pieniężne, potrzebne mu na dojazdy do lekarzy specjalistów, lekarza rodzinnego oraz na rehabilitację. Skarżący przedstawił również swoją trudną sytuację życiową oraz opisał dotychczasowe kontakty z pracownikami organów obu instancji.
W odpowiedzi na wniesioną skargę, organ wskazał, że powyższa decyzja dotyczyła przyznania pomocy społecznej w formie jednorazowego zasiłku celowego na dojazdy do lekarzy specjalistów, lekarza rodzinnego oraz rehabilitację w kwocie 200 zł. Zgodnie z punktem 2 decyzji, przedmiotowa pomoc miała zostać wypłacona przekazem pocztowym. Od tej decyzji skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży za pośrednictwem Ośrodka w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Decyzja została odebrana przez skarżącego w dniu 29 stycznia 2024 r., tak więc stała się prawomocna z dniem 12 lutego 2024 r., co umożliwiło wypłatę środków pieniężnych zgodnie z jej treścią.
W dniu 22 lutego 2024 r. pracownik Ośrodka przekazał pieniądze na rzecz skarżącego przekazem pocztowym.
W dniu 23 lutego 2024 r. skarżący złożył ponaglenie na bezczynność w wypłaceniu przyznanego mu zasiłku celowego przez pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w W. Zdaniem organu skarga powinna zostać odrzucona jako niedopuszczalna z uwagi na fakt, że środki pieniężne przyznane decyzją nr 5012.6.2024 zostały w całości wypłacone w dniu 22 lutego 2024 r. Wyjaśnił, że Ośrodek Pomocy Społecznej realizuje wypłaty świadczeń do każdego 25 dnia miesiąca w jednym terminie dla wszystkich klientów, ponieważ nie posiada własnej księgowości, a korzysta z usług Centrum finansowych Urzędu Gminy W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
W dniu 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w sprawie o sygn. II OPS 5/19 podjął uchwałę o treści: wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że termin "w każdym czasie", którym posłużył się ustawodawca w art. 53 § 2b p.p.s.a., musi być postrzegany w aspekcie trwającego w dacie składania skargi i naruszającego czas załatwienia sprawy stanu postępowania administracyjnego, co prowadzi do wniosku, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność, z przyczyn związanych z prawną konstrukcją i istotą bezczynności, obejmuje przedział czasowy od zaistnienia stanu bezczynności "oprotestowanego" wniesionym ponagleniem aż do załatwienia sprawy, której bezczynność dotyczy. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności.
NSA zanegował tym samym pogląd o dopuszczalności nielimitowanego żadnym terminem orzekania w przedmiocie bezczynności. W związku z powyższym kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy, musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny, nie zaś historyczny. Przy czym podzielić należy pogląd, że skarga na bezczynność postępowania administracyjnego podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzucono bezczynność, nawet wówczas, gdy decyzja ta nie jest jeszcze ostateczna (por. np. postanowienie NSA z 24 stycznia 2023 r., II OSK 1575/22).
Z nadesłanych akt wynika, że decyzją z dnia 25 stycznia 2024 r. skarżącemu przyznano pomoc społeczną w formie jednorazowego zasiłku celowego na dojazdy do lekarzy specjalistów, lekarza rodzinnego oraz rehabilitację w kwocie 200 zł. Jak wynika z punktu 2 omawianej decyzji, pomoc miała zostać wypłacona przekazem pocztowym, gdyż skarżący odmówił podania numeru rachunku bankowego. Od tej decyzji skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży w terminie 14 dni od daty jej doręczenia; decyzję doręczono skarżącemu w dniu 29 stycznia 2024 r., tak więc stała się prawomocna z dniem 12 lutego 2024 r., co umożliwiło organowi wypłatę środków pieniężnych zgodnie z jej treścią - w dniu 22 lutego 2024 r. przekazano na rzecz skarżącego pieniądze w kwocie 200 zł przekazem pocztowym.
Po wystosowaniu ponaglenia, w dniu w dniu 11 marca 2024 r. skarżący złożył skargę na bezczynność, czyniąc to jednak już po wypłacie mu przyznanej płatności. Przy czym bez znaczenia pozostają dywagacje skarżącego o opóźnieniu w wypłacie środków, gdyż sąd podziela stanowisko organu, że nie ma on wpływu na czas, jaki zajmuje Poczcie Polskiej doręczenie przekazu pieniężnego. Czynnością materialno-techniczną, która de facto zakończyła postępowanie w sprawie, była wypłata przez organ przyznanej pomocy finansowej. Tym samym w dacie złożenia skargi organ dokonał już czynności wymaganej prawem - podjęcie przez organ działania skutkuje natomiast ustaniem stanu bezczynności.
Reasumując, skarga na bezczynności wniesiona po dokonaniu czynności w zakresie której skarżący upatruje bezczynności podlega odrzuceniu, jest bowiem niedopuszczalna z tego względu, że w momencie wniesienia dotyczy stanu nieaktualnego (historycznego). Taka skarga przede wszystkim nie może osiągnąć zamierzonego rezultatu w postaci zdyscyplinowania organu do załatwienia sprawy, które już nastąpiło. Skoro organ wypłacił już skarżącemu przyznane decyzją z dnia 25 stycznia 2024 r. środki, to ustał stan postępowania podlegający kontroli sądu administracyjnego. Nie jest bowiem możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność w danej sprawie w sytuacji, gdy sprawa została już załatwiona.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.