Uzasadnienie
Pismem z dnia 31 stycznia 2009 r. skarżący M. i W. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. skargę na bezczynność tego organu administracji publicznej.
W skardze wskazano, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. odmawia wydania decyzji administracyjnych w dwóch sprawach, a mianowicie: wydania decyzji nakazującej A. I., zam. w B. przy ul. K. [...] i pozostałym współwłaścicielom, doprowadzenie do zgodności z prawem domu drewnianego wybudowanego w roku 1955 bez pozwolenia oraz wydanie decyzji nakazującej ww. do uzyskania orzeczenia o zgodzie na użytkowanie tego domu.
W opinii skarżących brak wskazanych decyzji jest dowodem niewykonywania swych statutowych obowiązków i dowodem wybiórczego odmiennego stosowania prawa wobec C. oraz innych osób przez PINB Powiatu Grodzkiego w B. a także przez organ odwoławczy. Te organy z urzędu mają obowiązek do doprowadzenia do wydania wskazanych decyzji, dlatego odmowa wydania takich decyzji od wielu lat na wniosek strony jest nadużyciem.
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest bowiem możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Jednym z ustawowych wymogów skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia, które przysługują stronie w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z treści cytowanych przepisów wynika, że wyczerpanie przysługujących stronie środków zaskarżenia jest koniecznym warunkiem skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego szeroko rozumianego aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej.
W przedmiotowej sprawie warunek wyczerpania środków zaskarżenia w ramach administracyjnego toku instancji nie został spełniony.
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Według § 2 tego przepisu niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei § 3 stanowi, iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5).
Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.
Przekroczenie terminów lub niedopełnienie wymaganych formalności powoduje, że organ administracji jest w zwłoce. W takiej sytuacji strona uprawniona jest do wniesienia zażalenia, na postawie art. 37 § 1 k.p.a., który stanowi o służących stronie postępowania administracyjnego środkach zwalczania bezczynności organu administracyjnego. Zgodnie z jego treścią na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (§ 2). Wniesienie zażalenia z art. 37 § 1 k.p.a. jest formalnym warunkiem zgłoszenia skargi na bezczynność organu administracji, a co za tym idzie niewyczerpanie tego środka zaskarżenia powoduje jej odrzucenie, natomiast sposób rozpatrzenia zażalenia (pozytywny lub negatywny) nie ma znaczenia dla możliwości wystąpienia ze skargą.
Ponieważ przedmiotem skargi była bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. skarżącym przysługiwał środek prawny w postaci zażalenie na bezczynność do organu wyższego stopnia.
Zażalenie uregulowane w art. 37 § 1 k.p.a. jest środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Skarżący tego wymaganego trybu nie wyczerpał, nie wnosząc zażalenia na bezczynność do organu nadrzędnego. Wobec tego należy stwierdzić, że skarżący nie spełnił jednego z niezbędnych warunków do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne, co obejmuje m.in. sytuację wniesienia skargi z pominięciem przysługujących stronie środków zaskarżenia. Zatem niniejsza skarga, jako przedwczesna, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.