Uzasadnienie
Postanowieniem z 14 czerwca 2021 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Na podstawie tego orzeczenia Okręgowa Rada Adwokacka w B. wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata H. Ł. Wyrokiem z 19 sierpnia 2021 r. uwzględniono skargę w sprawie niniejszej i zobowiązano organ do załatwienia wniosku skarżącego z [...] kwietnia 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej (pkt 1 wyroku); stwierdzono, że w sprawie wystąpiła bezczynność organu (pkt 2 wyroku); stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 wyroku); nie przyznano skarżącemu sumy pieniężnej(pkt 4 wyroku).
Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi w dniu 26 sierpnia 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 83 akt sądowych).
Od powyższego wyroku w ustawowym terminie nie została sporządzona przez pełnomocnika skarga kasacyjna, jak również opinia prawna w sprawie odmowy sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrok uzyskał walor prawomocności z dniem 28 września 2021 r.
W dniu 3 listopada 2021 r. skarżący złożył skargę kasacyjną od tego wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jednocześnie skarżący wniósł o zmianę adwokata. W odpowiedzi na wniosek o zmianę adwokata poinformowano skarżącego, że wniosek taki może złożyć w ORA w B. Sąd orzeka bowiem jedynie o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, natomiast personalne wyznaczenie osoby pełnomocnika należy do kompetencji właściwego samorządu zawodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 19 sierpnia 2021 r. podlega odrzuceniu.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, kwestia ustanowienia skarżącemu w toku postępowania sądowego w ramach prawa pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Wskazać należy, że udział w postępowaniu przed sądami administracyjnymi profesjonalnych pełnomocników zwalnia sąd od objęcia reprezentowanej przez nich strony ochroną przed skutkami nieznajomości prawa.
Pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem (art. 39 pkt 1 P.p.s.a.). Pełnomocnictwo, jakie zostało udzielone do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji obejmowało również upoważnienie do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wyznaczony pełnomocnik nie skorzystał jednak z uprawnienia do wniesienia środka zaskarżenia w ustawowym trzydziestodniowym terminie od dnia doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Wyrok wydany w sprawie stał się prawomocny.
Odnosząc się do złożonego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazać należy, że stosownie do treści art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu jest wnioskiem niedopuszczalnym, jeżeli brak jest ustawowych warunków do jego rozpoznania, tj.: gdy uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie tego postępowania; gdy dotyczy terminu, który nie podlega przywróceniu albo też terminu związanego z upływem określonej fazy postępowania; gdy nie nastąpiło uchybienie terminowi; gdy wniosek nie dotyczy terminu procesowego; gdy z uwagi na stan sprawy przywrócenie terminu stało się nieaktualne (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 88 (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod. red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2015, s. 478 oraz postanowienie NSA z 7 grudnia 2016 r., I OZ 1690/16, pub. CBOSA).
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie ulega wątpliwości, że skarga kasacyjna dołączona do wniosku o przywrócenie terminu została sporządzona przez samego skarżącego, czyli osobę nienależącą do kręgu osób wskazanych w art. 175 P.p.s.a. Skarga ta została odrzucona. Taki wniosek jest niedopuszczalny, wobec braku ustawowych warunków określonych w art. 87 § 4 w zw. z art. 175 P.p.s.a. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). W tym przypadku wraz z wnioskiem powinna być przedłożona skarga kasacyjna sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Przedłożenie skargi sporządzonej osobiście przez skarżącego oznacza, że żąda on przywrócenia terminu do czynności, która jest niedopuszczalna.
Jednocześnie zaznaczyć należy, że sąd w okolicznościach sprawy niniejszej odstąpił od wzywania skarżącego do przedłożenia skargi sporządzonej przez legitymowany podmiot. Wyznaczony z urzędu pełnomocnik nie złożył bowiem w ustawowym terminie skargi kasacyjnej a jak wynika z pism skarżącego wnioskuje on o zmianę pełnomocnika. Jeżeli w sprawie nastąpi zmiana pełnomocnika będzie mógł on wnioskować o ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli taką skargę kasacyjną sporządzi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 88 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.