Uzasadnienie
W dniu 28 maja 2020r. D. O. wniosła skargę na przewlekłość postępowania w sprawie zgłoszenia robót budowlanych z dnia [...] września 2017 r. nie wymagających pozwolenia na budowę tj. zbiornika na nieczystości płynne. W ocenie skarżącej Starosta Powiatowy w S. do dzisiaj nie rozpoznał merytorycznie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Starosta S. wniósł o odrzucenie skargi z powodu nie wniesienia ponaglenia bądź jej oddalenie, przedstawiając jakie czynności były podjęte w sprawie.
W dniu 1 czerwca 2020 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału wezwano skarżącą do złożenia dowodu wniesienia do właściwego organu ponaglenia załatwienia sprawy, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 17).
W piśmie z dnia 12 czerwca 2020 r. skarżąca wskazała, iż na skutek awarii dysku twardego w komputerze, nie jest w stanie przedłożyć korespondencji kierowanej do Starostwa Powiatowego w S., w których wzywała do przeprowadzenia właściwego postępowania, ale korespondencja ta znajduje się w aktach sprawy. Jeszcze raz podkreśliła, że dokonane zgłoszenie dotyczyło zbiornika na nieczystości płynne, a nie przydomowej oczyszczalni ścieków (k. 20).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2). Zgodnie z regulacją art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Instytucja ponaglenia uregulowana została w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 t.j., zwanej dalej k.p.a.). Zgodnie z treścią § 1 powołanego przepisu stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) – pkt 1; postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) – pkt 2.
Złożenie ponaglenia jest warunkiem formalnym wniesienia do sądu skargi na przewlekłość lub bezczynność organu i inicjuje samodzielne postępowanie wpadkowe, które – stosownie do art. 37 § 6 k.p.a musi zakończyć się postanowieniem, stwierdzającym, czy organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, a jeżeli tak, to czy miało ono rażący charakter oraz wyznaczeniem terminu załatwienia sprawy.
Istotne jest, że spełnienie warunku wyczerpania środków zaskarżenia w warunkach art. 37 § 3 – 6 k.p.a. i art. 53 § 2 b p.p.s.a. oznacza wyłącznie zainicjowanie procedury administracyjnej przez złożenie ponaglenia na bezczynność czy na przewlekłe prowadzenie postępowania bez obowiązku oczekiwania na zakończenie tej procedury przez właściwy organ. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2020 r. wskazując, iż "skoro zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu, to nie można przyjmować, że w rzeczywistości takiej skargi nie można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia, lecz dopiero po upływie terminu, w którym zgodnie z art. 37 § 3, § 4 i § 5 k.p.a., właściwy organ administracji byłby zobowiązany rozpatrzyć ponaglenie" (LEX nr 2945382).
Taka wykładnia art. 53 § 2 b p.p.s.a. jest stosowana w orzecznictwie NSA, który przyjmuje w oparciu o powołany przepis, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść nawet tego samego dnia, w którym zostało wniesione ponaglenie do właściwego organu (vide: wyrok z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1314/19, wyrok z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2558/19 i wyrok z 29 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2012/19, opublikowane w bazie CBOIS).
Odnosząc powyższe do okoliczności istniejących w rozpoznawanej sprawie należy wskazać, że skarżąca – w ocenie Sądu – nie dopełniła niezbędnego dla skutecznego wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę S. warunku w formie uprzedniego wniesienia ponaglenia na przewlekłość tego postępowania.
Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie Sądu do złożenia dowodu wniesienia do właściwego organu ponaglenia załatwienia sprawy zgłoszenia z dnia [...] września 2017 r. w sprawie robót budowlanych tj. zbiornika na nieczystości płynne wskazała, iż z uwagi na awarię komputera nie posiada żadnych pism kierowanych w tej sprawie, ale wszystko znajduje się w aktach sprawy.
Z przedłożonych do sprawy akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżąca złożyła w dniu [...] września 2017 r. zgłoszenie robót budowalnych niewymagających pozwolenia na budowę (k. 1 akt administracyjnych). W toku postępowania zaistniały wątpliwości, czego dotyczy przedmiotowe zgłoszenie. W związku z tym skarżąca pismem z dnia [...] października 2017 r. wyjaśniała, iż zgłoszenie dotyczy zbiornika gnilnego i nie ma potrzeby uzupełniania wniosku. Również po wydaniu w dniu [...] października 2017 r. decyzji wnoszącej sprzeciw w sprawie budowy zbiornika – osadnika gnilnego (k. 5 akt administracyjnych) skarżąca w żadnym ze składanych pism nie wniosła ponaglenia (pisma z dnia [...] listopada 2017 r., [...] listopada 2017 r., [...] sierpnia 2018 r. (k. 8). Składany przez skarżącą m.in. w dniu [...] sierpnia 2018 r. wniosek dotyczyły ustalenia przedmiotu postępowania. Organ w odpowiedzi na powyższe pismo wskazał, iż postępowanie dotyczy zgłoszenia budowy zbiornika – osadnika gnilnego, tak jak wskazywała skarżąca (k. 17 akt administracyjnych).
Z przedstawionych powyżej względów należy stwierdzić, że w tej sprawie nie została spełniona przesłanka z art. 53 § 2b ustawy p.p.s.a, stanowiąca jeden z warunków skutecznego wniesienia skargi do Sądu, zatem przedmiotowa skarga jako nie poprzedzona wymaganym ponagleniem jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i podlega odrzuceniu, stosownie do wskazanego przepisu.
Końcowo wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3732/18, opublikowany w CBOIS) wystąpił do składu siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z zagadnieniem prawnym budzącym poważne wątpliwości: "Czy wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po jego zakończeniu i wydaniu ostatecznej decyzji stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?". Niemniej jednak z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia przez skarżącą D. O., skargę niniejszą należało odrzucić i nie było podstaw do zawieszania postępowania, z uwagi na wniosek o podjęcie uchwały w zakresie przewlekłego prowadzenia postępowania.
Wobec powyższego sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.