Uzasadnienie
W piśmie z 28 maja 2021 r. Z. S. wniósł bezpośrednio do tutejszego sądu skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi na jego wniosek z [...] stycznia 2018 r. w sprawie uchylenia kary w trybie art. 149 Kodeksu karnego wykonawczego.
Skarżący podkreślił, że nie otrzymał odpowiedzi na powyższe pismo.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Zwrócił uwagę na brak właściwości sądów administracyjnych w sprawach osadzonych wyrażających niezadowolenie z działalności zakładów karnych. Wskazał, że w tym przypadku jest organem postępowania wykonawczego a nie organem administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Merytoryczne rozpoznanie skargi do sądu administracyjnego poprzedza ocena dopuszczalności jej wniesienia. Ustalenie, że skarga jest niedopuszczalna, powoduje bowiem konieczność jej odrzucenia i wyklucza merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej P.p.s.a.), kontrola działalności organów administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (gdy organ powinien wydać decyzję, postanowienie bądź dokonać innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w sytuacji gdy ten akt lub czynność podejmowane są poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (kontrola legalności indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego oraz opinii zabezpieczających).
Ponadto sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., rozpoznaje również skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 P.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., w tym także bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach innych niż określone w pkt 1-4a tego przepisu oraz gdy ustawa szczególna nie przewiduje właściwości sądu administracyjnego, oznacza że sprawa nie jest objęta tą właściwością a skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 1 P.p.s.a.
Zdaniem sądu, skarga Z. S. zawarta w piśmie z 28 maja 2021 r. została wniesiona w sprawie nienależącej do właściwości sądów administracyjnych. Jej treść oraz status skarżącego, który odbywa karę pozbawienia wolności, wskazują że skarga stanowi wyraz niezadowolenia z działalności administracji Zakładu Karnego w C., w szczególności z tego, że nie otrzymał odpowiedzi na złożony w dniu [...] stycznia 2018 r. wniosek dotyczący uchylenia kary.
Podkreślić należy, że na podstawie § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. z 2016 r., poz. 2231) skazany ma prawo składać wnioski, skargi i prośby na piśmie oraz ustnie. Jednakże sprawa dotycząca bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego polegającej na nieudzieleniu skarżącemu odpowiedzi na składane wnioski, nie podlega rozpoznaniu w trybie postępowania administracyjnego.
Z kolei zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio: kierownik danej jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości. To do tych podmiotów skarżący winien kierować wszelkie wnioski i uwagi dotyczące jednostki organizacyjnej, w której odbywa karę pozbawienia wolności. Organy te nie są – w zakresie załatwiania skarg, próśb i wniosków osadzonych - organami administracji publicznej, lecz organami postępowania wykonawczego. W konsekwencji rozpoznania takiej skargi, prośby i wniosku nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej.
Reasumując, sprawa dotycząca bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego nie podlega właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.