Uzasadnienie
Pani M. S. wywiodła do tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Powiatowego Urzędu Pracy w B. P. Uzasadniając swoje stanowisko podnosiła, że od listopada 2005 r. urząd na liczne wnioski nie podjął stosownych czynności, tj. nie wznowił postępowania, bądź nie uchylił, nie zmienił lub nie stwierdził nieważności decyzji odnośnie zarejestrowania ojca skarżącej J. S. jako bezrobotnego w stosownych okresach. Skarżąca wskazała, że zgodnie z przedłożoną przez nią dokumentacją, jej zmarły ojciec nie powinien być zarejestrowany jako bezrobotny ani jednego dnia, albowiem stale pracując na gospodarstwie rolnym matki, podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w B. P. wnosił o jej oddalenie. Organ wskazał, że od dnia [...] listopada 2005 roku do lutego 2006 roku M. S. wraz z pełnomocnikiem prowadziła korespondencję z Powiatowym Urzędem Pracy w B. P., żądając różnych wyjaśnień oraz wydania kserokopii niektórych dokumentów dotyczących jej nieżyjącego ojca J. S. Na każde podanie skarżącej Powiatowy Urząd Pracy reagował zgodnie z prawem i w żadnym przypadku nie zachował się bezczynnie.
Uwzględniając sugestie organu II instancji, który uchylił postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, o żądanej przez Panią M. S. treści, Powiatowy Urząd Pracy poinformował skarżącą, że podjęcie czynności w sprawie ponownego ustalenia, czy jej nieżyjący ojciec miał prawo do posiadania statusu osoby bezrobotnej w stosownych okresach, mogłoby nastąpić po wniesieniu przez skarżącą żądania wznowienia postępowania administracyjnego w sprawach orzeczonych prawomocnymi decyzjami urzędu, z jednoczesnym wykazaniem przez skarżącą interesu prawnego. Poza tym pouczono skarżącą, że należy w takim przypadku przedłożyć odpowiednią decyzję wydaną przez KRUS. Organ podniósł, że skarżąca składając następnie wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zarejestrowania jako bezrobotnego J. S., nie wykazała interesu prawnego wynikającego z art. 28 Kpa. Nie przedstawiła również stosownych decyzji KRUS, o podleganiu przez J. S. ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach wskazanych w swoim piśmie. O brakach tych skarżąca została poinformowana. Zdaniem Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy zachodziła zatem niedopuszczalność wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Powyższa okoliczność dotyczy również skargi na bezczynność.
Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy natomiast rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 tejże ustawy).
Podkreślić należy w realiach niniejszej sprawy, że w przypadku skargi na bezczynność organu administracji, środkiem zaskarżenia na etapie postępowania administracyjnego, jest zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.). Służy ono na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa do organu administracji publicznej wyższego stopnia, w tym przypadku zatem do Wojewody P. Przepis ten wyraża zasadę, że postępowanie sądowo-administracyjne nie może zostać wszczęte dopóki toczy się postępowanie administracyjne. Strony powinny zaś dochodzić swoich praw w pierwszej kolejności w toku postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie warunek wyczerpania trybu zażaleniowego przed wniesieniem skargi nie został natomiast spełniony. Pani M. S. złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w B. P., której przedmiotem jest niezałatwienie wniosków skarżącej o wznowienie postępowania, uchylenie lub zamiana decyzji albo stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej statusu bezrobotnego. O przyczynach nierozpoznania wniosku, skarżąca była informowana. Nie wykazała przy tym w postępowaniu sądowo-administracyjnym, aby przed wniesieniem skargi wyczerpała środki zaskarżenia.
W związku z powyższym Sąd uznał, że wymóg art. 52 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postaci "wyczerpania środków zaskarżenia" nie został spełniony, albowiem w dacie wniesienia skargi na bezczynność, jakiekolwiek postępowanie zażaleniowe nie zostało wszczęte. Skarga niniejsza jako przedwczesna, wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym była zatem niedopuszczalna. Powtórzyć należy za doktryną, że ze względu na merytoryczny, a nie formalny charakter tej przesłanki dopuszczalności wniesienia skargi – odmiennie niż w przypadku niedochowania przez skarżącego formalnych wymogów skargi – prawo nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna (vide: T. Woś i inni "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wyd. Prawn. Lexis Nexis Warszawa 2005, str. 276).
W tym stanie rzeczy skargę należało odrzucić, orzekając jak w sentencji postanowienia stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 52 § 1 tejże ustawy.