Uzasadnienie
Skargą z 13 października 2008 r. F.S. zarzucił Prezydentowi Miasta B. bezczynność polegającą na niezałatwieniu jego wniosku o wpis zmiany w katastrze w postaci pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego piętrowego, jednorodzinnego, położnego w B. przy ul. O. [...].
Z akt administracyjnych wynika, iż wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2008r., uzupełnionym w dniu 12 września 2008 roku F.S. zwrócił się o zmianę informacji dotyczącej budynku o numerze ewidencyjnym [...], zlokalizowanego na działce Nr [...], położonej w B. przy ulicy O. [...], poprzez ujawnienie budynku mieszkalnego, piętrowego jednorodzinnego, stanowiącego jego własność. Wnioskodawca przedłożył kserokopię decyzji z dnia [...] sierpnia 1971 roku (Nr [...]) Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, piętrowego, jednorodzinnego o pow. użytkowej 80,87m2, składającego się z 5 izb.
Pismem z dnia 24 września 2008 roku powiadomiono strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i wezwano do przedłożenia innych dokumentów, mogących mieć wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie, po czym wnioskodawca złożył akt notarialny Rep. A, numer [...] z dnia [...] listopada 1969 roku, mocą którego została ustanowiona odrębna własność lokali, z których lokal Nr 1, (księga wieczysta KW Nr [...]) stanowi własność M.B.K., a lokal Nr 2, (księga wieczysta KW Nr [...]) stanowi własność F.S.
W celu ustalenia stanu prawnego ujawnionego w księgach wieczystych założonych dla wyodrębnionych lokali, dokonano w dniu 20.10.2008 roku wglądu do ksiąg wieczystych KW Nr [...] i [...] i złożono wnioski o wydanie odpisów z akt tych ksiąg. Żądane kopie dokumentów odebrano w dniu 28 października 2008 roku.
Pismem z dnia 27 października 2008 r. zawiadomiono strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a w dniu 29 października 2008 r. poinformowano F.S., że decyzja kończąca postępowanie zostanie wydana w terminie do 10 listopada 2008 roku.
W dniu 7 listopada 2008 roku Prezydent Miasta B. wydał decyzję (Nr [...]) o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta B., polegającej na wykazaniu dwóch odrębnych lokali w budynku Nr [...], zlokalizowanym na działce Nr [...], położonej przy ulicy O. [...].
Pismem z dnia 17 listopada 2008 r. skarżący sprecyzował skargę, stwierdzając, że postępowanie Urzędu Miejskiego w B. jest sprzeczne z Konstytucją i ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także z § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r., w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zarzucana bezczynność organu polega na braku wpisu "Decyzji" o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego.
W piśmie procesowym z dnia 21 listopada 2008r. skarżący stwierdził, iż jego wniosek o zmianę w operacie gruntów i budynków pochodzi z 3 marca 2008r.
i wyjaśnił, iż nie składał zażalenia na bezczynność do organu nadrzędnego nad Prezydentem Miasta B. Następnie pismem z dnia 5 stycznia 2009 r., zatytułowanym "Wniosek o zwrot przywłaszczonej ziemi" skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta B. do wpisu w katastrze nieruchomości w ten sposób, że:
a). Działka za nr [...], w obrębie 2 W.S., o pow. 641 m2, położona przy ul. O. [...] jest osobistą własnością F.S.;
b). F.S. jest osobistym właścicielem działki o pow. 641 m2 na mocy Aktu Notarialnego Rep. A numer [...], sporządzonego w P.B.N. w B. dnia [...].09.1963 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi jako oczywiście bezzasadnej ewentualnie o umorzenie postępowania w związku z wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga na bezczynność Prezydenta Miasta B. podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z racji braku wyczerpania przez skarżącego, służącego mu w postępowaniu administracyjnym środka odwoławczego do zwalczania bezczynności organu na etapie przedsądowym.
Wymóg wyczerpania przez stronę skarżącą środków zaskarżenia służących jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, wynika wprost z treści art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Jak stanowi art. 52 § 2 ww. ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W wypadku skargi na bezczynność organu administracji, środkiem zaskarżenia na etapie postępowania administracyjnego regulowanego przepisami kodeksu administracyjnego, jest zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 kpa. Służy ono na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w ustalonym w myśl art. 36 kpa do organu administracji publicznej wyższego stopnia.
Z akt sprawy nie wynika, by skargę niniejszą poprzedziło opisane w art. 37 § 1 kpa zażalenie skarżącego na bezczynność Prezydenta Miasta B. Jak wynika bowiem z pisma procesowego z dnia 21 listopada 2008r., skarga strony na bezczynność Prezydenta Miasta B. nie była poprzedzona zażaleniem do organu nadrzędnego nad organem I instancji.
W tej sytuacji Sąd nie mógł poddać skargi merytorycznej ocenie, albowiem w pierwszej kolejności musiał skontrolować jej dopuszczalność.
Należy podnieść, iż dopiero stwierdzenie spełnienia formalnych wymogów skargi "otwiera" drogę do merytorycznego jej rozpoznania. Skarga niedopuszczalna w ogóle nie uruchamia postępowania sądowego. Przesłanki dopuszczalności skargi niezwiązane z brakami formalnymi możliwymi do usunięcia przed sądem (wpis, podpis, odpisy skargi) badane są na dzień złożenia skargi w sądzie i niespełnienie ich powoduje jej odrzucenie.
W przedmiotowej sprawie skarżący przyznał, że wniesionej skargi nie poprzedzał zażaleniem na bezczynność organu I instancji, a jest to - w myśl art. 52 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - jeden z warunków dopuszczalności postępowania sądowego.
Na marginesie zauważyć należy, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nawet przy uznaniu skargi za dopuszczalną, sąd i tak zmuszony byłby postępowanie sądowe umorzyć z racji wyeliminowania przez organ stanu bezczynności, tj. wydania decyzji kończącej postępowanie administracyjne.
Reasumując, brak formalny skargi w postaci niewyczerpania trybu zażaleniowego w postępowaniu administracyjnym, nie pozwalał sądowi przejść do jej merytorycznej oceny. Dostrzeżenie powyższego czyniło koniecznym odrzucenie skargi stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 52 § 1 tejże ustawy.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 205 § 2 w zw. z art. 210 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także § 18 ust. 1 pkt 1) lit. "c" w zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.), wliczając w to także wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (vide: wyrok SN z 12.03.2003 r., III CZP 2/03 OSNC 2003/12/161).