Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 roku, nr [...], utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2016 roku nr: [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy C. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w przedmiocie świadczeń rodzinnych.
U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne:
W dniu [...] września 2016 roku M. I. (powoływana dalej jako "Skarżąca") wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dzieci: K. i S. I. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] grudnia 2016 rpku: (1) przyznał zasiłek rodzinny na córkę K. I. w wysokości 135 zł na okres od 1 listopada 2016 roku do 31 października 2017 roku wraz z dodatkami z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości 110 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2016 roku do 31 maja 2017 roku oraz z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100 zł we wrześniu 2017 roku, (2) odmówił przyznania dodatku do zasiłku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania; (3) przyznał na córkę S. I. zasiłek rodzinny na okres od 1 listopada 2016 roku do 31 października 2017 roku oraz dodatki z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego i z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, w związku z dojazdem z miejsca, zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, na okres od 1 listopada 2016 roku do 31 października 2017 roku, z wyłączeniem okresu wakacji letnich (lipiec, sierpień).
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że Skarżąca spełniła kryterium dochodowe dla przyznania świadczeń rodzinnych. Odmowę przyznania dodatku na córkę K. z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania uzasadniono natomiast tym, że w roku szkolnym 2016/2017 uczęszcza ona do Gimnazjum Specjalnego w B., a dodatek ten przysługuje z powodu dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej. Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na K. I. został przyznany do 31 maja 2017 roku, bowiem z pozyskanych informacji wynika, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane do [...] maja 2017 roku.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. I. nie zgadzając się z odmową przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego na córkę K. I. w miesiącach: wrzesień i październik 2017 roku. Podkreśliła, że zaskarżona decyzja została wydana po upływie ustawowego terminu, a wszystkie wymagane dokumenty zostały dołączone do wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 roku utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że Skarżąca spełniła warunki dochodowe ustalone przez ustawodawcę potrzebne do uzyskania świadczeń rodzinnych, a kwestią sporną było jedynie dodatek do zasiłku rodzinnego na córkę K. I. z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na częściowe pokrycie wydatków związanych z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Jak ustaliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze Skarżąca zwróciła się o przyznanie dodatku na córkę K. I. na częściowe pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, na rok szkolny 2016/2017 oraz rok szkolny 2017/2018. Do wniosku Skarżąca dołączyła zaświadczenie z dnia [...] września 2016 r., z którego wynikało, iż jej córka w roku szkolnym 2016/2017 kontynuuje naukę w Zespole Szkół Specjalnych w B. Skarżąca w piśmie z [...] grudnia 2016 r. sprecyzowała powyższe oświadczenie wskazując, że K. I. uczęszcza do III klasy Gimnazjum Specjalnego w B. Przy tak ustalonym stanie faktycznym Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołało się do art. 15 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyjaśniając, że dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej.
Organ odwołał się też do ust. 2 art. 15 tej ustawy stanowiącego, że dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego. W oparciu o powyższe regulacje Kolegium ustaliło, że córka Skarżącej w roku szkolnym 2016/2017 jest uczennicą Gimnazjum Specjalnego w B., a zatem zgodnie z powoływanym powyżej art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy, dodatek jej nie przysługuje. Odnosząc się z kolei do wniosku zawartego w odwołaniu w zakresie przyznania dodatku na wrzesień i październik 2017 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w obecnym stanie prawnym i faktycznym nie jest to możliwe, albowiem nie wiadomo, czy córka strony będzie kontynuowała naukę. Organ odwoławczy zasygnalizował jednocześnie, że wniosek taki może zostać pozytywnie rozpatrzony w przyszłości, po przedstawieniu zaświadczenia lub oświadczenia o uczęszczaniu córki do szkoły ponadgimnazjalnej w roku szkolnym 2017/2018.
Za niezasadny Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało też zarzut wydania decyzji po upływie ustawowego terminu, wskazując, że organ I instancji dość długo prowadził we własnym zakresie czynności wyjaśniające dotyczące ustalenia charakteru szkoły i do której klasy uczęszcza K. I., albowiem wbrew twierdzeniom Skarżącej – nie wszystkie wymagane dokumenty zostały dołączone do wniosku, a ponadto bezskuteczna okazała się próba uzyskania tych informacji telefonicznie od Skarżącej.
Kolegium przypomniało również, że osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, powinna oprócz zaświadczenia szkoły dołączyć do wniosku o zasiłek rodzinny inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do przedmiotowego dodatku (§ 4 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 grudnia 2015 roku w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne). Wprawdzie organ nie wykorzystał dostępnych instrumentów prawnych mających na celu wyegzekwowanie koniecznych informacji od Skarżącej, ale we własnym zakresie pozyskiwał informacje, które jednak spowodowały wydłużenie postępowania. SKO zwrócił też uwagę, że w aktach sprawy znajduje się pismo z [...] listopada 2016 roku, w którym organ I instancji zawiadamia stronę postępowania o konieczności przedłużenia terminu załatwienia sprawy z uwagi na nie uzyskanie pełnych informacji z Zespołu Szkół Specjalnych [...], tj. podaje przyczynę tego stanu i wyznacza nowy termin załatwienia sprawy na [...] grudnia 2016 roku.
Skargę na powyższą decyzję wywiodła Skarżąca wskazując, że naruszono prawo wynikające z ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdziła, że przedmiotem korespondencji prowadzonej pomiędzy organem I instancji, a Zespołem Szkół Specjalnych w B. celem GOPS nie było uzyskanie informacji, że w roku szkolnym 2017/2018 córka Skarżącej będzie uczęszczała do szkoły ponadgimnazjalnej, a jedynie odmowa przyznania świadczenia rodzinnego oraz dodatków i celowe przedłużenie postępowania. Skarżąca wskazał też, że w momencie składania wniosku o świadczenia rodzinne, czyli 30 września 2016 roku było wiadomo, że jej córka K. w roku szkolnym 2017/2018 będzie uczęszczała do szkoły ponadgimnazjalnej, a w roku szkolnym 2016/2017 jest uczennicą gimnazjum. Według Skarżącej wymagane zaświadczenia zostały dostarczone razem z wnioskiem, a pracownik organu I instancji po przeanalizowaniu dokumentacji nie stwierdził braków.
Końcowo Skarżąca przytoczyła też art. 23 b ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując, że szkoła specjalna nie jest stroną postępowania. Skarżąca zarzuciła dodatkowo, że decyzja organu I instancji została wydana po terminie, a pisma z dnia [...] listopada 2016 roku, na które powołuje się Kolegium nie otrzymała.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 30.05.2017 roku sygn. akt II SA/Bk 243/17 oddalił skargę w tym przedmiocie.
W skardze wywiedzionej w powyższej sprawie Pani M. I. zarzuciła również organowi I instancji przewlekłość w prowadzeniu postępowania, który to zarzut Sąd wyłączył do odrębnego procedowania.
W odpowiedzi na skargę w sprawie powyższej Gminy Ośrodek Pomocy Społecznej w C. wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego wynika, że córka Skarżącej K. I. urodzona [...] maja 1997 roku, w roku szkolnym 2016/2017, jest uczennicą III klasy Gimnazjum Specjalnego w B. Okoliczność ta została ustalona przez organ na podstawie pisma Dyrektora Zespołu Szkół Specjalnych w B. z dnia [...] grudnia 2016 roku W tym miejscu należy podkreślić, że zaświadczenie z dnia [...] września 2016 roku załączone przez Skarżącą do wniosku, wbrew jej przekonaniu, nie było wystarczające, albowiem wynikało z niego jedynie, iż córka strony K. I. w roku szkolnym 2016/2017 kontynuuje naukę w Zespole Szkół Specjalnych w B. Ustalenie zatem jednoznacznie, że córka Skarżącej jest uczennicą III klasy Gimnazjum stanowiło wystarczającą podstawę do odmowy przyznania wnioskowanego dodatku. Jak wynika bowiem wprost z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy brak jest możliwości przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego na dziecko będące uczniem gimnazjum.
W świetle powyższych ustaleń Sąd nie podziela zarzutu skargi jakoby decyzja organu I instancji została wydana po terminie. Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia rodzinne na nowy okres zasiłkowy złoży wniosek wraz z dokumentami do dnia [...] września, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz wypłata świadczeń przysługujących za miesiąc listopad następuje do dnia [...] listopada. W przedmiotowej sprawie strona złożyła stosowny wniosek do organu I instancji w dniu [...] września 2016 roku, tym niemniej pismem z dnia [...] listopada 2016 roku organ zawiadomił Skarżącą, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., o konieczności przedłużenia terminu załatwienia sprawy do [...] grudnia 2016 roku, z uwagi na brak uzyskania pełnych informacji z Zespołu Szkół Specjalnych [...]. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone osobiście Skarżącej dnia [...] grudnia 2016 roku, stąd też Skarżąca wbrew zarzutom skargi została prawidłowo zawiadomiona o terminie załatwienia sprawy, a decyzja organu I instancji została wydana w terminie zgodnym z przepisami procedury administracyjnej.
Mając na uwadze przedstawiony stan rzeczy Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i prawidłowego zastosowania prawa materialnego, zatem nie zachodzą podstawy do podważenia zawartego w nich rozstrzygnięcia.
W tych okolicznościach Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.