Uzasadnienie
W. P. złożyła skargę na bezczynność P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. (dalej: PWINGiK) w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wznowienie postępowania.
Z akt wynika, że skarżąca w piśmie z [...] stycznia 2020 r. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją PWINGiK z [...] października 2019 r. znak [...] "gdyż nie zostało ono przeprowadzone należycie przez oba organy je rozpatrujące". Wniosek wpłynął do organu [...] stycznia 2020 r. i został załatwiony pismem PWINGiK z [...] lutego 2020 r. znak [...] o pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych.
Postanowieniem z 19 czerwca 2020 r. w sprawie II SAB/Bk 50/20 tutejszy sąd odrzucił skargę W. P. na bezczynność PWINGiK polegającą na nierozpoznaniu wniosku z [...] stycznia 2020 r. o wznowienie postępowania – z uwagi na niepoprzedzenie skargi ponagleniem. Postanowienie sądu jest prawomocne od 25 lipca 2020 r.
W piśmie z [...] czerwca 2020 r. W. P. złożyła do Głównego Geodety Kraju ponaglenie "w sprawie złożonego wniosku z dnia 22 stycznia 2020 r. dotyczącego wznowienia postępowania".
Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. znak [...] Główny Geodeta Kraju uznał zażalenie za nieuzasadnione. Wskazał, że wniosek o wznowienie został załatwiony w piśmie PWINGiK z [...] lutego 2020 r. pozostawiającym go bez rozpoznania.
Następnie W. P. [...] lipca 2020 r. złożyła skargę na bezczynność PWINGiK polegającą na nierozpoznaniu od [...] stycznia 2020 r. wniosku o wznowienie postępowania. Wniosła o stwierdzenie bezczynności organu mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości. Wyjaśniła, że dopełniła wymaganych formalności do złożenia skargi na bezczynność, a na etapie administracyjnym dopełniła formalności dotyczących wniosku o wznowienie postępowania, tj. wskazała podstawę Kodeksową wznowienia postępowania i dochowała miesięcznego terminu na złożenie żądania wznowienia postępowania. Skarżąca obszernie opisała stan faktyczny sprawy, w której zgłosiła żądanie wznowienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, bowiem w jego ocenie skarżąca nie dopełniła wymaganych formalności wniosku o wznowienie, dlatego pozostawiono go bez rozpatrzenia, co nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Skarżąca sprecyzowała stanowisko w piśmie z 4 sierpnia 2020 r. (k. 35).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem organ pozostaje w bezczynności, która jednak w okolicznościach tej konkretnej sprawy nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Nie wystąpiły również podstawy do wymierzenia grzywny.
Kluczowy w sprawie niniejszej ze skargi na bezczynność jest przedmiot wniosku o wznowienie postępowania z [...] stycznia 2020 r. Skarżąca określiła ten przedmiot w sposób następujący: "Wnoszę o wznowienie postępowania [...] z dnia [...] października 2019 r., gdyż nie zostało ono przeprowadzone należycie przez oba organy je rozpatrujące".
Jak wynika z akt sprawy, wskazanego dnia została przez PWINGiK wydana decyzja: w części utrzymująca w mocy decyzję Starosty S. z [...] sierpnia 2019 r. o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków obrębu S. w zakresie działki nr [...], a w pozostałej części uchylająca tę decyzję i umarzająca postępowanie. Z wniosku o wznowienie z [...] stycznia 2020 r. wynika, że skarżąca upatruje wadliwości w działaniu PWINGiK i kwestionuje działalność organów w sprawie. Na uzasadnienie wniosku o wznowienie skarżąca wskazała (pismo wyjaśniające z [...] lutego 2020 r.), że dnia [...] stycznia 2020 r. uzyskała notatkę urzędową, z której wynikają "nowe okoliczności faktyczne", zaś po uzyskaniu tej notatki złożyła wniosek o wznowienie postepowania.
Zgodnie z art. 149 K.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 1); postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2); odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3); na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie (§ 4).
Stosownie natomiast do treści art. 150 K.p.a., organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (§ 1); jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 (§ 2).
Z powyższego wynika, że w przypadku wniosku skarżącej z 22 stycznia 2020 r. w pierwszej kolejności PWINGiK powinien był ocenić, którego organu działalność jest przedmiotem żądania wznowienia postępowania (czy PWINGiK, czy Starosty S.) i w konsekwencji z urzędu zbadać swoją właściwość w sprawie (art. 19 K.p.a.). Jeśli bowiem okazałoby się, że wadliwość kwestionowana przez skarżącą dotyczy jego działalności w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją z 15 października 2019 r. – wówczas powinien przekazać sprawę do organu właściwego (art. 65 § 1 K.p.a.) czyli organu wyższego stopnia (art. 150 § 2 K.p.a. oraz por. M. Jaśkowska, [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do K.p.a., tezy do art. 150 K.p.a., System Informacji Prawnej Lex). Jeśli zaś PWINGiK ustaliłby, że wadliwość dotyczy postępowania zwykłego przed organem pierwszej instancji, byłby właściwy do orzekania w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 150 § 1 w związku z art. 149 § 1 i 3 K.p.a.).
Wyjaśnienia wymaga, że zarówno nieprzekazanie sprawy według właściwości na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., jak i niewydanie przewidzianego prawem postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania – stanowi o bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie bowiem z przepisem art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., sąd kontroluje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (przy czym pkt 2 dotyczy postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty).
Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., sąd kontroluje bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (ten przepis dotyczy min. czynności materialno-technicznych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. odnoszących się do uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa).
Zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie. Uprawnia to do wniosku, że przekazanie stanowi czynność materialno-techniczną, która wprawdzie nie podlega odrębnemu zaskarżeniu, ale jej niepodjęcie może zostać zakwestionowane w trybie skargi na bezczynność (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). Tym bardziej że w takim przypadku mamy do czynienia z czynnością obligatoryjną (jeśli organ stwierdzi swą niewłaściwość), obwarowaną terminem ("niezwłocznie") oraz wymagającą uzasadnienia (por. J. Wegner [w:] W. Chróścielewski (red.), Z. Kmieciak (red.), A. Krawczyk, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, System Informacji Prawnej Lex).
Podobnie niewydanie postanowienia w przedmiocie wznowienia na podstawie art. 149 § 1 i 3 K.p.a. (a tym samym niezałatwienie wniosku o wznowienie w sposób wymagany przepisami procesowymi) może być przedmiotem kontroli w sprawie ze skargi na bezczynność (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). Sąd zauważa przy tym, że sankcją w przypadku niewskazania podstawy wznowienia postępowania oraz niedotrzymania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie jest pozostawienie wniosku o wznowienie bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. W przypadku tego trybu nadzwyczajnego mamy do czynienia z przepisami szczególnymi zawartymi w art. 149 K.p.a., w szczególności w § 3 tego przepisu. Niedotrzymanie terminu do złożenia żądania wznowienia postępowania oraz niewskazanie podstawy wznowienia postępowania skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie jego wznowienia a nie pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Reasumując tę część rozważań, w ocenie sądu organ dopuścił się bezczynności, bowiem nie ocenił działalności którego konkretnie organu (Starosty czy PWINGiK) dotyczy żądanie wznowienia postępowania, a w konsekwencji nie podjął wymaganych prawem czynności na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. lub art. 149 K.p.a. Analiza akt uprawnia co prawda do wniosku, że PWINGiK przesyłał wniosek skarżącej z [...] stycznia 2020 r. do organu wyższego stopnia (vide załączniki do pism z [...] marca 2020 r. znak [...] oraz z [...] lipca 2020 r. znak[...]), jednak w żadnym z tych przypadków nie następowało to po dokonaniu oceny działalności którego organu dotyczy wniosek o wznowienie oraz nie następowało w trybie art. 65 § 1 K.p.a. Nie zostało również niezwłocznie wydane postanowienie na podstawie art. 149 K.p.a. Stąd też ocenić należało wystąpienie bezczynności. Z bezczynnością bowiem mamy do czynienia, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.).
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 K.p.a.), a niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2 tego przepisu).
Dlatego zobowiązano organ do wyeliminowania bezczynności jak w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przy jednoczesnym stwierdzeniu wystąpienia bezczynności na podstawie § 1 pkt 3 tego przepisu. Sąd zdecydował o zakreśleniu stosunkowo krótkiego terminu 7-dniowego, w którym PWINGiK: dokona oceny czy należy wyjaśnić którego organu działalności dotyczy wniosek o wznowienie – a jeśli tak, w tym krótkim terminie wezwie stronę do wyjaśnienia, a następnie niezwłocznie po jego uzyskaniu załatwi wniosek o wznowienie zgodnie z przepisami prawa; jeśli zaś oceni, że nie ma konieczności wyjaśnienia powyższej kwestii, bo wniosek o wznowienie dotyczy jego działalności – zastosuje przepis art. 65 § 1 K.p.a.
W ocenie sądu, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (orzeczenie w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.). Organ bowiem niezwłocznie podjął działania (wniosek wpłynął [...] stycznia 2020 r., wezwanie do uzupełnienia braków wystosowano już [...] lutego 2020 r.) oraz niezwłoczna była również reakcja na uzupełnienie wniosku – w piśmie z [...] lutego 2020 r. (mając na uwadze, że uzupełnienie dotarło do organu [...] lutego 2020 r.). Jednocześnie organ prowadził ze skarżącą obszerną korespondencję starając się wyjaśnić własne stanowisko w sprawie. W tych okolicznościach nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, tym bardziej że i Główny Geodeta Kraju nie stwierdził w ogóle zaniechania utwierdzając PWINGiK w przekonaniu o trafności jego działania. Z tych samych względów jak wyżej nie ma żadnych podstaw do wymierzenia organowi grzywny, o czym orzeczono w punkcie 4 wyroku na podstawie art. 149 § 2 K.p.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 § 1 P.p.s.a. zasądzając uiszczony przez skarżącą wpis od skargi.