Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 17 października 2023 r., przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, Stowarzyszenie S. w W. (dalej: "Stowarzyszenie", "skarżący") zwróciło się do Prokuratury Okręgowej w Białymstoku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie następujących danych: 1. Czy tutejsza prokuratura prowadziła lub prowadzi jakiekolwiek postępowania w sprawach dotyczących zgonów cudzoziemców, których zwłoki ujawniono na terenie jej właściwości od 1 czerwca 2021 r. do chwili udzielania odpowiedzi na wniosek? 2. Jeśli takie postępowania prowadzono lub wciąż się prowadzi, wnosimy o listę tych postępowań w formie tabelarycznej wraz z następującymi informacjami: a) sygnatura postępowania, b) lista osób, których dotyczy dane postępowanie wraz z informacjami o: narodowości, płci, wieku, dacie śmierci, przyczynie śmierci, postanowienie o wszczęciu wraz z uzasadnieniem postanowienie o zakończeniu wraz z uzasadnieniem.
3. Czy tutejsza prokuratura otrzymała w okresie od 1 czerwca 2021 r. do chwili udzielania odpowiedzi na wniosek informacje o ujawnieniu zwłok, których tożsamości nie można ustalić? 4. Jeśli otrzymała to ile, od kogo (osoby prywatne, podmioty publiczne - jakie?) oraz komu przekazano te zwłoki do pochowania?'
Prokurator Okręgowy w Białymstoku udzielił wnioskodawcy odpowiedzi pismem z dnia 31 października 2023 r., przekazanym zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku, za pośrednictwem korespondencji elektronicznej.
W dniu 12 grudnia 2023 r. do Prokuratury Okręgowej w Białymstoku wpłynęła skarga na bezczynność złożona przez pełnomocnika Stowarzyszenia, w której zarzucono, że udzielona wnioskodawcy odpowiedź dotycząca punktu 1 oraz 2a wniosku jest nie na temat bowiem dotyczy postępowań prowadzonych przez prokuratury podległe organowi, a nie tych prowadzonych przez sam organ. Odpowiedzi na punkt 2b, 3 oraz 4 wniosku są nie tylko na temat, bowiem dotyczą postępowań prowadzonych prokuratury podległe organowi, to jeszcze nie zostały w dostateczny sposób uprawdopodobnione.
W ocenie skarżącego organ wyjaśnił co prawda, że wnioskowane informacje mogą znajdować się w aktach postępowań prowadzonych przez inne prokuratury, ale jest to tłumaczenie niewystarczające, ponieważ wskazane postępowania są prowadzone ab initio przez inne prokuratury, zaś wniosek dotyczył postępowań prowadzonych przez organ. Po drugie, nie sposób racjonalnie przyjąć, że organ nie posiada w prowadzonych przez siebie rejestrach informacji objętych wnioskiem, nawet jeśli te informacje znajdują się także w dokumentach wchodzących w skład akt postępowań.
Prokurator Okręgowy wywiódł odpowiedź na skargę, w której wyjaśnił, że udzielona odpowiedź dotyczy wszystkich postępowań przygotowawczych z wnioskowanej kategorii zarówno w Prokuraturze Okręgowej w Białymstoku oraz wszystkich jednostkach podległych. Wskazał, że jak wynika ze zgromadzonych w materiałach sprawy 3001-4.Ip.43.2023 informacji w 1 Wydziale Śledczym i 2 Wydziale do Spraw Przestępczości Gospodarczej śledztwa dotyczące zgonów cudzoziemców nie były prowadzone. W tej sytuacji w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wskazano postępowania przygotowawcze dotyczące zgonów cudzoziemców prowadzone w podległych Prokuraturze Okręgowej w Białymstoku jednostkach prokuratur rejonowych. Zdaniem organu przekazana informacja była kompletna tj. zawierała informacje o wszystkich śledztwach dotyczących zgonów cudzoziemców. Wskazano również, że większość z postępowań przygotowawczych dotyczących zgonów cudzoziemców, została przekazana decyzją Prokuratora Regionalnego w Białymstoku do dalszego prowadzenia Prokuraturze Okręgowej w Suwałkach.
Organ nie rozumie zatem w jaki jeszcze sposób według skarżącego należałoby uprawdopodobnić tę okoliczność? Całość akt tych śledztw została przekazana do Prokuratury Okręgowej w Suwałkach, co zostało wyraźnie i stanowczo wskazane wnioskodawcy w odpowiedzi na wniosek. W zakresie podniesionego zarzutu, że nie sposób racjonalnie przyjąć, aby Prokuratura Okręgowa w Białymstoku nie posiadała w prowadzonych rejestrach informacji objętych wnioskiem podkreślono, że w Prokuraturze Okręgowej w Białymstoku nie były prowadzone postępowania przygotowawcze dotyczące zgonów cudzoziemców; nie prowadzi ona odrębnego rejestru dotyczącego takich śledztw. Każda informacja, której zażądano we wniosku, poza numerami poszczególnych spraw, pochodzi z akt śledztw i powinna zostać udostępniona w trybie przewidzianym w art. 156 Kodeksu postępowania karnego, a ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p") w art. 1 ust. 2 określa, że jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Od momentu przekazania konkretnego postępowania do innej jednostki prokuratury np. Prokuratury Okręgowej w Suwałkach, to ta jednostka staje się gospodarzem śledztwa, a takie uprawnienia traci jednostka dotychczas prowadząca tę sprawę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący zarzucił, iż udzielona wnioskodawcy odpowiedź dotycząca punktu 1 oraz 2 a wniosku jest nie na temat. Zarzut w tym zakresie jest chybiony, bowiem udzielona odpowiedź dotyczy wszystkich postępowań przygotowawczych z wnioskowanej kategorii zarówno w Prokuraturze Okręgowej w Białymstoku oraz wszystkich jednostkach podległych. Jak wynika ze zgromadzonych w materiałach sprawy 3001-4.Ip.43.2023 informacji w 1 Wydziale Śledczym i 2 Wydziale do Spraw Przestępczości Gospodarczej śledztwa dotyczące zgonów cudzoziemców nie były prowadzone. W tej sytuacji w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wskazano postępowania przygotowawcze dotyczące zgonów cudzoziemców prowadzone w podległych Prokuraturze Okręgowej w Białymstoku jednostkach prokuratur rejonowych podległych Prokuraturze Okręgowej w Suwałkach. Z logicznego punktu widzenia jeżeli Prokuratura Okręgowa w Białymstoku przekazuje sprawy do właściwości innej prokuratury to sama nie ma szczegółowych danych w zakresie prowadzonych postępowań.
O takie informacje należy zgłosić się do prokuratur właściwych. Z analizy dokumentów wynika także, że Prokuratura Okręgowa nie prowadzi odrębnych postępowań o które wnioskuje Skarżąca. Oczywistym jest zatem, iż przekazana informacja w tym zakresie była kompletna tj. zawierała informacje o wszystkich śledztwach dotyczących zgonów cudzoziemców. Kolejny z zarzutów podniesionych przez skarżącego dotyczył nie posiadania przez Prokuraturę Okręgową w Białymstoku żądanych informacji wskazanych i nieuwiarygodnienia tego twierdzenia. Większość z postępowań przygotowawczych dotyczących zgonów cudzoziemców, co wskazano w odpowiedzi na wniosek, została przekazana decyzją Prokuratora Regionalnego w Białymstoku do dalszego prowadzenia Prokuraturze Okręgowej w Suwałkach. Taka odpowiedź, zdaniem Sądu, jest wystarczającym uprawdopodobnieniem zaistniałej sytuacji. Całość akt tych śledztw została przekazana do Prokuratury Okręgowej w Suwałkach, co zostało wyraźnie i stanowczo wskazane wnioskodawcy w odpowiedzi na wniosek.
W zakresie podniesionego zarzutu, iż nie sposób racjonalnie przyjąć, iż Prokuratura Okręgowa w Białymstoku nie posiada w prowadzonych rejestrach informacji objętych wnioskiem, należy ponownie podkreślić, iż w Prokuraturze Okręgowej w Białymstoku nie były, co wynika z akt sprawy, prowadzone postępowania przygotowawcze dotyczące zgonów cudzoziemców. Prokuratura Okręgowa w Białymstoku nie prowadzi odrębnego rejestru dotyczącego takich śledztw. Każda informacja, której zażądano we wniosku, poza numerami poszczególnych spraw, pochodzi z akt śledztw i powinna zostać udostępniona w trybie przewidzianym w art. 156 Kodeksu karnego, na co również słusznie wskazuje organ. Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 1 ust. 2 określa, iż jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Od momentu przekazania konkretnego postępowania do innej jednostki prokuratury np. Prokuratury Okręgowej w Suwałkach, to ta jednostka staje się, jak wskazał organ, gospodarzem śledztwa, a takie uprawnienia traci jednostka dotychczas prowadząca te sprawę.
Oznacza to, że w zakresie wniosku w pkt 2 lit b) oraz w pkt. 3 i 4 wniosku organ słusznie wskazał na tryb wynikający z art. 156 Kk. W pozostałym zakresie organ również wskazał drogę uzyskania informacji publicznej.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji orzeczenia.