Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu [...] czerwca 2019 r. do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. został przesłany, przez pełnomocnika A. J. wniosek o udostępnienie informacji publicznej:
- – w zakresie porozumienia zawartego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia [...] kwietnia 2019 r., na który powołuje się użytkownik działki nr [...] położonej w obrębie geodezyjnym Narty gmina J., co potwierdza przedłożona w załączeniu dokumentacji fotograficzna,
- – informacji, czy toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie samowolnego postawienia na w/w działce ogrodzenia widniejącego na dokumentacji fotograficznej, a w przypadku gdy takie postępowanie się toczy – informacji, na jakim etapie jest postępowanie, w tym zwłaszcza czy została wydana decyzja oraz jaki jest przedmiot decyzji, a także informacji czy i w jakim terminie planowane są oględziny tego miejsca.
W odpowiedzi na powyższe w dniu [...] lipca 2019 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przesłał skan zanonimizowanego porozumienia w sprawie zawarcia umowy użytkowania gruntów pokrytych wodami płynącymi w formie aktu notarialnego oraz wskazał, iż została przeprowadzona wizja w terenie, na której stwierdzono rozpoczęcie budowy ogrodzenia. W związku z tym zostało przesłane pismo nakazujące zaprzestania grodzenia, gdyż przedmiotowa działka stanowi grunt pod powierzchniową wodą płynącą i według zapisu 7 pkt 1 w/w porozumienia zabrania się grodzenia gruntów przyległych do gruntów pokrytych wodami publicznymi w odległości mniejszej niż 1,5 od linii brzegu, a także uniemożliwiania przechodzenia przez ten teren. Podniesiono, że w chwili obecnej w miejsce zlikwidowanego ogrodzenia znajduje się tymczasowe (przenośne), które zostanie usunięte po sezonie tj. 31 sierpnia.
Kolejnym wnioskiem z dnia [...] lipca 2019 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do tego samego organu o udostępnienie informacji publicznej, na jakiej podstawie na przedmiotowej działce dopuszczono możliwość posadowienia tymczasowego (przenośnego) ogrodzenia, skoro z zapisu § 7 pkt 1 Porozumienia z dnia [...] kwietnia 2019 r. wynika, że zakaz grodzenia nieruchomości oraz nie różnicuje grodzenia na stałe i tymczasowe, lecz wprowadza generalny zakaz grodzenia nieruchomości.
W odpowiedzi na powyższe w dniu [...] lipca 2019 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wskazał, iż zgodnie z art. 232 ust. 1 Prawa wodnego, zakazuje się grodzenia nieruchomości przyległych do publicznych śródlądowych wód powierzchniowych w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu, a także zakazywania lub uniemożliwiania przechodzenia przez ten obszar. Jednocześnie podniósł, iż odległość ta jest zachowana i umożliwia swobodne przejście, a ogrodzenie zostało postawione ze względu na bezpieczeństwo i jak ustalono z ich jednostką usunięte po sezonie tj. po 31 sierpnia.
W dniu [...] czerwca 2020 r. pełnomocnik skarżącego ponownie wniósł o udostępnienie informacji publicznej:
- 1. podstawy faktycznej i prawnej postawienia w czerwcu 2020 r. ogrodzenia drewnianego przez użytkownika gruntu na jeziorze Ś. oznaczonym nr geodezyjnym [...] jako identyfikatora działki [...] położonej w obrębie ewidencyjnym N.,
- 2. w sytuacji, gdyby podstawy ustawienia ogrodzenia, o którym mowa w pkt 1, upatrywali Państwo w treści dokumentu – proszę o przesłanie skanu tego dokumentu wraz z wszelkimi jego załącznikami, w tym zwłaszcza mapami,
- 3. informacji, czy toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie postawienia w czerwcu 2020 r. ogrodzenia, o którym mowa w pkt 1,
- 4. informacji, czy w związku z postawieniem ogrodzenia, o którym mowa w pkt 1, poinformowano organy ścigania o możliwości popełnienia wykroczenia bądź ewentualnie czy nałożono w trybie art. 342 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego, grzywnę w drodze mandatu karnego, a jeśli nie z jakich przyczyn.
W odpowiedzi na powyższe w dniu [...] lipca 2020 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ponownie wskazał, iż zgodnie z art. 232 ust. 1 Prawa wodnego, zakazuje się grodzenia nieruchomości przyległych do publicznych śródlądowych wód powierzchniowych w odległości mniejszej niż 1,5 m od linii brzegu, a także zakazywania lub uniemożliwiania przechodzenia przez ten obszar. Dyrektor podkreślił, że "już było wyjaśniane w odpowiedzi na wnioski z dnia [...].06.2019 r. oraz [...].07.2019 r. w sprawie ogrodzenia, że odległość ta jest zachowana i umożliwia swobodne przejście, a ogrodzenie zostało postawione ze względu na bezpieczeństwo i jak ustalono z ich jednostką usunięte po sezonie tj. po 31 sierpnia.
Skargę na bezczynność Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2020 r. wniósł pełnomocnik skarżącego A. J. w dniu [...] lipca 2020 r. zarzucając naruszenie przepisów prawa:
- - art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez:
- 1. brak rozpoznania pkt 2 wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2020 r., polegające na zaniechaniu wskazania przez organ, czy podstawą "ustaleń" organu z G. T. w zakresie wykonania ogrodzenia drewnianego jest dokument,
- 2. w przypadku, gdyby okazało się, że podstawą "ustaleń" organu z G. T. w zakresie wykonania ogrodzenia drewnianego jest dokument – brak udostępnienia treści tego dokumentu wraz z jego załącznikami, podczas gdy skarżący w treści pkt 2 wniosku wskazał, że w sytuacji gdyby organ upatrywał podstawy ustawienia ogrodzenia w treści dokumentu to wówczas wniosek skarżącego obejmuje "przesłanie skanu tego dokumentu wraz z wszelkimi jego załącznikami, w tym zwłaszcza mapami",
- 3. brak rozpoznania pkt 3 i 4 wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2020 r. tj.
- a. brak wskazania, czy toczy się postępowanie administracyjnego w przedmiocie postawienia w czerwcu 2020 r. ogrodzenia drewnianego przez G. T. (pkt 3),
- b. brak wskazania, czy w związku z postawieniem ogrodzenia drewnianego przez G. T., poinformowano organy ścigania o możliwości popełnienia wykroczenia bądź ewentualnie czy nałożono w trybie art. 342 pkt 4 Prawa wodnego, grzywnę w drodze mandatu karnego, a jeśli nie - z jakich przyczyn (pkt 4).
Na tej podstawie wniósł o:
- 1. zobowiązanie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. do rozpoznania pkt 2, 3 i 4 wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2020 r., w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku w niniejszej sprawie,
- 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- 3. wymierzenie organowi grzywny w kwocie 2.000 zł,
- 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie podkreślając, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2020 r. oraz udostępnił wszelkie posiadane dokumenty jakie zawnioskował skarżący i nie posiada żadnych innych dokumentów związanych z przedmiotem w/w wniosków o udzielenie informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej powoływanej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów.
W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz.1429, dalej u.d.i.p.), która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. u.d.i.p., bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany w u.d.i.p., wbrew przepisom prawa, ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 u.d.i.p. lub w przypadku informacji przetworzonej – ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) bądź decyzji o umorzeniu postępowania (w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.).
Ponadto bezczynność organu ma miejsce również kiedy nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do żądanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca doprecyzował zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, będące w posiadaniu takich informacji.
Natomiast informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., to każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie definiuje pojęcia "sprawa publiczna", jednakże podczas prac legislacyjnych pojęcie to było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu" (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna", związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w piśmiennictwie (v. H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209).
W świetle powyższego, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji, Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; publ.: CBOSA). Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wymienia zaś przykładowe kategorie informacji publicznej, które na mocy prawa podlegają udostępnieniu.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej – Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w B. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, reprezentowane przez Dyrektora - jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Jak wynika z treści art. 239 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2020 r., poz. 310), Wody Polskie są państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.). W skład Wód Polskich wchodzą: (1) Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej z siedzibą w W., (2) regionalne zarządy gospodarki wodnej z siedzibami min. w B., (3) zarządy zlewni, (4) nadzory wodne (ust. 3). Jak stanowi art. 244 ustawy Prawo wodne, pracą regionalnych zarządów gospodarki wodnej, kierują dyrektorzy regionalnych zarządów.
Również przedmiot wniosku, w części w jakiej dotyczy informacji dotyczącej gospodarowania majątkiem państwowej osoby prawnej (art. 6 ust. 1 pkt 5 a u.d.i.p.), jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, a także zasadach funkcjonowania podmiotów, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 d u.d.i.p) oraz danych publicznych, w tym treści innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej (art. 6 ust. 1 pkt 4 c u.d.i.p).
Z powołanego wyżej przepisu (art. 6 ust. 1 pkt 5 a u.d.i.p.) wynika, iż udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku państwowych osób prawnych, a tym samym sposobach gospodarowania nim. Przy czym, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 634/15 "możliwe do ustalenia w oparciu o ww. umowy gospodarowanie mieniem publicznym jest sprawą publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a zatem informacja z nim związana stanowi informację publiczną (publ. CBOSA oraz powołane w nim orzecznictwo).
Zauważyć należy, że informacja objęta żądaniem skarżącego we wskazanej wyżej części w zakresie ogólnie mówiąc użytkowania gruntów pokrytych wodami publicznymi stanowiącymi własność Skarbu Państwa, w stosunku do których prawa właścicielskie wykonują Wody Polski (§ 2 ust. 1 porozumienia k. 14 akt sprawy) m.in. poprzez postawienie ogrodzenia, dotyczy przesłanek wymienionych w art. 258 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Przepis ten stanowi, że Wody Polskie reprezentują Skarb Państwa oraz wykonują prawa właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód, o których mowa w art. 212 ust. 1 pkt 1 oraz do gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi. W wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie sygn. akt II SA/Gd 176/17 podniósł, iż "do informacji o majątku, którym dysponują podmioty zobowiązane do udostępniania informacji, należy zaliczyć informacje o nieruchomościach, rzeczach ruchomych oraz innych prawach majątkowych, a także prawa na dobrach niematerialnych, ukształtowane jako prawa bezwzględne albo względne zobowiązania. Do takich informacji zaliczyć należy np. treść umów cywilnoprawnych dotyczących wykonywania władztwa nad majątkiem państwowej osoby prawnej" (LEX nr 2313858).
W świetle powyższe należy stwierdzić, że rację ma skarżący wskazując, iż organ nie rozpoznał punktu 2, 3 i 4 jego wniosku z dnia [...] czerwca 2020 r., a tym samym doszło do naruszenia art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w szczególności art. 6 ust. 1 pkt 5 a u.d.i.p. Przychylić się należy, że organ udzielając odpowiedzi na przedmiotowy wniosek jedynie powielił informacje przekazane już rok wcześniej skarżącemu. Nie wskazał natomiast, czy podstawą ustaleń w zakresie wykonania ogrodzenie jest dokument np. wcześniejsze porozumienie w sprawie zawarcia umowy użytkowania gruntów pokrytych wodami płynącymi w formie aktu notarialnego z dnia [...].04.2019 r. czy też inne ustalenia, a także nie przesłał tych dokumentów, czy też nie wskazał, że żadnych innych nie posiada. Nie udzielił również odpowiedzi na pkt 3 i 4 wniosku, w zakresie tego czy toczą się jakieś postępowania w sprawie postawienia ogrodzenia oraz czy poinformowano organy ścigania.
Organ natomiast powinien w tym zakresie udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący jest bezpośrednio zainteresowany udostępnieniem tej informacji publicznej, ze względu na to, że ma on służebność przechodzenia i przejazdu przez przedmiotową działkę dla każdoczesnego właściciela (jak wynika z aktu notarialnego dołączonego do pierwszego wniosku o udostępnienie informacji publicznej). Jedynie w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że udostępnił wszelkie posiadane dokumenty. W tym zakresie zatem powinien wskazać, z jakich ustaleń wynika, że G. T. może dysponować gruntem poprzez postawienie ogrodzenia.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że informacje, których udostępnienia domaga się skarżący, w zakresie powyżej wskazanym - dotyczącym przede wszystkim gospodarowanie mieniem publicznym - posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5 lit.a u.d.i.p., zaś przeciwne w tym względzie stanowisko organu nie jest trafne.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust.1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu istnienia ograniczeń w dostępie do informacji z przyczyn określonych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. (ochrona prawa do prywatności, tajemnica przedsiębiorcy, inne tajemnice ustawowo chronione) oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następują w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Mając powyższe na względzie Sąd zobowiązał w punkcie 1 Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej PGW Wody Polskie do załatwienia w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej punktu 2, 3 i 4 wniosku skarżącego z dnia [...] czerwca 2020 r., w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych organowi. Do dnia wniesienia skargi wniosek w w/w zakresie nie został rozpoznany zgodnie z przepisami u.d.i.p. Tym samym w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności względem pkt 2, 3 i 4 wniosku skarżącego w w/w zakresie i bezczynność ta nie ustała do daty wyrokowania (pkt 2). Trzeba przy tym wyjaśnić, że sąd nie zobowiązuje organu do udostępnienia informacji publicznej we wskazanym zakresie, ale do załatwienia jego wniosku w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p. Treść zapadłego orzeczenia nie przesądza jednak o treści i formie rozstrzygnięcia organu.
Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdził w pkt 3 sentencji wyroku, że bezczynność organu miała cechy wskazujące na to, że doszło do rażącego naruszenia prawa, zgodnie z wnioskiem skarżącego.
Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18, CBOSA).
W analizowanym przypadku organ wprawdzie odpowiedzi udzielił w zakreślonym terminie, niemniej jednak zaniechanie w rozpoznaniu punktu 2, 3 i 4 wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie wynikało ze stopnia skomplikowania sprawy. Podkreślić bowiem należy, że pierwszy wniosek w przedmiotowym zakresie został złożony przez skarżącego prawie rok przed wnioskiem z dnia [...] czerwca 2020 r., przy czym wniosek ostatni został rozszerzony o konkretne pytania. Udzielona zaś odpowiedź – jak trafnie wskazuje skarżący – została dosłownie przekopiowana, z pisma z poprzedniego roku, co świadczy o lekceważeniu wniosku skarżącego i jego żądania. Organ przeprowadził w tym zakresie błędną analizę i niewłaściwą kwalifikację żądanych informacji, a zachowanie organu w tym postępowaniu doprowadziło do zbagatelizowania podstawowych obowiązków wynikających z u.d.i.p. Przy czym brak właściwej (zgodnej z u.d.i.p.) reakcji na wniosek skarżącego nie był raczej efektem nieprawidłowej wykładni analizowanych przepisów, tylko nieuzasadnionego racjonalne unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.
Z tych względów Sąd stwierdził, że zaistniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny w wysokości 500 zł w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a, mając na uwadze wniosek strony skarżącej, choć uznając, że wskazana wysokość grzywny w kwocie 2.000 zł jest zbyt wysoka (pkt 4 wyroku). Okoliczności sprawy uzasadniały, w ocenie Sądu, zdyscyplinowanie podmiotu zobowiązanego, który dopuścił się nieuzasadnionego nierozpoznania wniosku skarżącego w zakresie punktu 2, 3 i 4. Określając wysokość grzywny Sąd uznał, że grzywna we wskazanej wysokości w okolicznościach niniejszej sprawy będzie stanowić adekwatny środek dyscyplinujący do terminowego wywiązywania się z obowiązku określonych w u.d.i.p., w pełnym zakresie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 5 wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 597 zł, obejmującą zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego ustalone w wysokości 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.