Uzasadnienie
W dniu 2 sierpnia 2021 r. Z. S. wniósł bezpośrednio do tutejszego sądu skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie braku udzielenia odpowiedzi na jego pismo z [...] stycznia 2018r. w sprawie wyrażenia zgody na otrzymanie kosmetyków hipoalergicznych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego wniósł o jej odrzucenie, bowiem nie jest organem administracji publicznej a organem postępowania wykonawczego, zaś sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej podlegającą kognicji sądu administracyjnego. Alternatywnie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi konieczna jest ocena jej dopuszczalności. Z uwagi na charakter skargi wywiedzionej w sprawie niniejszej konieczne jest rozważenie, czy bezczynność, jakiej upatruje autor skargi w braku odpowiedzi na jego pismo w sprawie wyrażenia zgody na otrzymanie kosmetyków hipoalergicznych, może stanowić przedmiot kontroli sądów administracyjnych.
Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a., kognicja sądów administracyjnych obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 (są to sprawy obejmujące decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, a także inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, podjęte poza szeroko rozumianym postępowaniem administracyjnym) lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (tj. sprawy obejmujące indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego oraz opinie zabezpieczające).
Sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a., rozpoznaje także skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z powołanych regulacji wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 P.p.s.a. działania organów administracji publicznej, a także ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
Katalog spraw, w których do sądu administracyjnego może być wniesiona skarga na działanie bądź bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest więc zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (a także bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadkach innych niż określone w pkt 1- 4 tego przepisu) oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Zdaniem sądu, skarga złożona w sprawie niniejszej (na brak udzielenia odpowiedzi na pismo skarżącego z [...] stycznia 2018 r. w sprawie otrzymania kosmetyków hipoalergicznych) nie dotyczy żadnej z kategorii spraw, w których bezczynność podlega jurysdykcji sądów administracyjnych. Treść żądania zawartego w piśmie z [...] stycznia 2018 r. jak i status skarżącego (osoby pozbawionej wolności), wskazują, że skarga stanowi wyraz jego niezadowolenia z działalności administracji zakładu karnego, w szczególności z tego, że nie otrzymał odpowiedzi na złożone pismo w sprawie otrzymania wnioskowanych kosmetyków.
Nie ulega wątpliwości, że na podstawie § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. poz. 2231) skazany ma prawo składać wnioski, skargi i prośby na piśmie oraz ustnie. Nie oznacza to jednak, że udzielenie odpowiedzi na takie żądanie bądź jej nieudzielenie następuje w ramach postępowania administracyjnego oraz może być kontrolowane przez sąd administracyjny. Zdaniem sądu, żądanie sformułowane w skardze powinno być skierowane do właściwych w tym zakresie organów, którym w pierwszej kolejności jest sędzia penitencjarny, sprawujący – zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r., poz. 53 ze zm.) – nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym.
Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. poz. 647 ze zm.), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio: kierownik danej jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości. A zatem do tych podmiotów skarżący winien kierować wszelkie wnioski i uwagi dotyczące jednostki organizacyjnej, w której odbywa karę pozbawienia wolności. Organy te nie są jednak organami administracji publicznej, lecz organami postępowania wykonawczego, a rozpoznawana przez nie sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej.
Reasumując, sprawa dotycząca bezczynności Dyrektora Zakładu Karnego w C. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo w sprawie otrzymania przez osadzonego określonego rodzaju kosmetyków nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia.