Uzasadnienie
Straż Gminna wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektoratu w K. w sprawie udostępnienia danych osobowych, zarzucając naruszenie przepisów art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez bezpodstawne nieudzielenie danych osobowych w zakresie płatnika składek, co uniemożliwiło sporządzenie skutecznego wniosku do sądu powszechnego o ukaranie za popełnienie wykroczenia. Skarżąca wyjaśniła, że wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony porządku publicznego i w celu ich realizacji może przetwarzać dane osobowe. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K. uniemożliwił jednak skarżącej realizację tych zadań. Stosownie natomiast do treści art. 15 § 2 kpk w zw. z art. 8 kpsw wszystkie instytucje państwowe mają obowiązek udzielania pomocy organom prowadzącym postępowanie karne. W związku z tym skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do udzielania żądanych danych i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko, że Straż Gminna nie należy do kręgu podmiotów upoważnionych do uzyskiwania danych o ubezpieczonych i o płatnikach składek na podstawie art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a tej ustawy.
W § 2 pkt 1 - 4a przewidziano natomiast orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.
Z powyższych przepisów wynika zatem, że skarga na bezczynność, dopuszczalna jest wyłącznie w zakresie, w jakim przysługuje skarga do sądu administracyjnego na akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a (por. J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s.43-47).
Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest więc dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1101/08, LEX nr 552736).
Zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych zostały określone w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.).
Z przepisów tych nie wynika, aby rozpatrując wniosek skarżącej o udostępnienie danych osobowych Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K., który jest administratorem danych, mógł podjąć jakiekolwiek rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skutkiem tego nie jest również dopuszczalna skarga na bezczynność w tym zakresie (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II SAB/Wa 336/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z przepisów ustawy o ochronie danych osobowych wynika natomiast, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jest organem do spraw ochrony danych osobowych, który wydaje decyzje administracyjne i rozpatruje skargi w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych (art. 12 pkt 1 i 2 ustawy).
Odmowa udostępnienia danych osobowych przez administratora danych podlega kontroli Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który w przypadku naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej, w drodze decyzji administracyjnej, nakazuje przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności: usunięcie uchybień oraz uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych (art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych). Dopiero decyzje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stąd też możliwe byłoby również wniesienie skargi na bezczynność Generalnego Inspektora, jednakże z całą pewnością nie jest dopuszczalne zaskarżenie ani czynności, ani też bezczynności, administratora danych osobowych bezpośrednio do sądu administracyjnego.
Skarga na bezczynność w innych, niż określone w pkt 1 – 4a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przypadkach jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 tej ustawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2004 r., OSK 547/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 51).
Z powyższych względów Sąd odrzucił skargę na postawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.