Uzasadnienie
Pismem z 17 czerwca 2023 r. B. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej zatwierdzenia podziału nieruchomości, a także skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 9 maja 2023 r., nr SKO.432.17.2023. Pismem z 19 czerwca 2023 r. skarżąca wniosła zaś skargę na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku: z 9 maja 2023 r., nr SKO.432.11.2023 i z 10 marca 2023 r., nr SKO.432.2.2023.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału, rozdzielono wniesione przez skarżącą skargi poprzez ich odrębne zarejestrowanie. Sprawę dotyczącą bezczynności organu zarejestrowano pod sygn. akt II SAB/Gd 125/23.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 24 lipca 2023 r. wezwano skarżącą do wskazania, czy przed wniesieniem skargi z dnia 17 czerwca 2023 r., uzupełnionej pismem z 19 czerwca 2023 r., na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku zwracała się z ponagleniem do właściwego organu.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z 8 sierpnia 2023 r. skarżąca udzieliła odpowiedzi twierdzącej. Zdaniem skarżącej, okoliczność wniesienia przez nią ponaglenia potwierdza treść postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 18 lipca 2023 r., w którym organ wskazał, że: "w ww. skargach – odnoszących się do nurtu żądania unieważnienia ww. decyzji i wznowienia postępowania związanego z jej wydaniem (pkt I tych skarg z 17.06.23r. i 19.06.23r.) p. B. P. wskazała, iż kwestionuje bezczynność Kolegium mającą dotyczyć braku rozpatrzenia odwołania wnoszonego ww. pismem z dnia 10 lutego 2023 r.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd zawsze bada legitymację skargową strony, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz jej warunków formalnych, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w tym m.in. bada, czy strona skarżąca wyczerpała środki zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Zgodnie bowiem z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.
z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).
Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Z przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., wynika, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (§ 1). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2), przy czym wnosi się je: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
- 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3).
Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że strona, która uważa, że organ działa przewlekle lub jest bezczynny, powinna wnieść ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 k.p.a. Uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu.
W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony, bowiem skarżąca nie wyczerpała trybu opisanego w art. 37 k.p.a. w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a., skutkiem czego jej skarga dotycząca bezczynności organu, wniesiona do tutejszego Sądu jest niedopuszczalna.
Wbrew przekonaniu skarżącej, treść postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 18 lipca 2023 r. nie potwierdza, iż skarżąca zwracała się, przed wniesieniem skargi, do właściwego organu z ponagleniem. Zacytowany fragment postanowienia organu odnosi się bowiem do treści złożonych przez skarżącą skarg do Sądu. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a., dla skutecznego wniesienia skargi wymaga zaś uprzedniego wniesienia ponaglenia, tj. przed złożeniem skargi. W niniejszej sprawie nie istnieje zatem żaden dowód na okoliczność, że skarżąca wniosła ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 k.p.a., a zatem należy uznać, że nie wyczerpała przysługujących jej środków zwalczających bezczynność organu przed wniesieniem skargi do Sądu.
Następstwem niedopuszczalności skargi jest jej odrzucenie z uwagi na niemożność przyjęcia skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (zob. postanowienie NSA z 28 października 2016 r., I OSK 125/15, dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącej drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.